Atariki - Wkład użytkownika [pl]

Sparrow

2026-03-06T15:04:13Z

CK: /* Zobacz też: */ Zdjęcia innego prototypu Sparrow na Atari-Forum.com

<center>

{{grafr|Sparrow_front_male.jpg}}
</center>
Prototypowy komputer, który powstał z konieczności zastąpienia starzejącego się modelu [[STE]]. Początkowo powstała sama karta [[Sparrow]], dla której systemem rozwojowym był Atari STE. Wyposażona była w procesor Motorola 68030, koprocesor Motorola 68882 oraz DSP Motorola 56001 z własnym RAM-em o pojemności 24 kilosłów (96k).

Opracowany na tej podstawie komputer nosił nazwę FX-1, a ostatecznie zdecydowano się przemianować go na [[Falcon030]]. Istniały nieznaczne różnice pomiędzy FX-1 a Falconem: dźwięk w FX-1 to osiem 12-bitowych kanałów, w Falconie tyleż, ale 16-bitowych. Ponadto tryb graficzny Hi-Color (16-bit true color mode) nie byl w pełni zaimplementowany w FX-1.

Wyprodukowano około 150 egzemplarzy.

==Dane techniczne==

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/spboard1.jpg}}

* [[Procesor]]: Motorola 68030 (16 MHz)
* Koprocesory:
** arytmetyczny Motorola 68882 (16 MHz)
** sygnałowy (DSP) Motorola 56001 (32 MHz)
* [[RAM]]: 14 MB
* [[ROM]] 512 kB
* [[TOS]]: 2.07

Porty we/wy: RGB, VGA, PAL, [[DSP]], SCSI, Stereo IN/OUT, 2 porty Midi, LocalTalk, [[Cartridge]], RS232c, Centronics, 3 porty Joysticka, Mysz, 68030 Bus

==Zobacz też:==

* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=635 Old Computers]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/fx-1.htm Atari Computer Museum]
* [http://www.maedicke.de/atari/hardware/sparrow.htm fotki]
* [https://mikrosk.github.io/sparrow/ Strona Mikro o Sparrow]
* [https://forums.atariage.com/topic/212866-atari-sparrow-prototype/ Zdjęcia dwóch prototypów Sparrow na AtariAge]
* [https://atari-forum.com/viewtopic.php?p=454055#p454055 Zdjęcia innego prototypu Sparrow na Atari-Forum.com]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Dodam ze obudowa ma "otwór na stacje" jak ste, ale spokojnie płyta od przykładowe c lab mk#1 wchodzi tam 1:1 , nawet dyskeitk się czytają ;)

Sparrow

2026-02-22T22:43:19Z

CK: /* Zobacz też: */ zdjęcia Sparrow na AtariAge

<center>

{{grafr|Sparrow_front_male.jpg}}
</center>
Prototypowy komputer, który powstał z konieczności zastąpienia starzejącego się modelu [[STE]]. Początkowo powstała sama karta [[Sparrow]], dla której systemem rozwojowym był Atari STE. Wyposażona była w procesor Motorola 68030, koprocesor Motorola 68882 oraz DSP Motorola 56001 z własnym RAM-em o pojemności 24 kilosłów (96k).

Opracowany na tej podstawie komputer nosił nazwę FX-1, a ostatecznie zdecydowano się przemianować go na [[Falcon030]]. Istniały nieznaczne różnice pomiędzy FX-1 a Falconem: dźwięk w FX-1 to osiem 12-bitowych kanałów, w Falconie tyleż, ale 16-bitowych. Ponadto tryb graficzny Hi-Color (16-bit true color mode) nie byl w pełni zaimplementowany w FX-1.

Wyprodukowano około 150 egzemplarzy.

==Dane techniczne==

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/spboard1.jpg}}

* [[Procesor]]: Motorola 68030 (16 MHz)
* Koprocesory:
** arytmetyczny Motorola 68882 (16 MHz)
** sygnałowy (DSP) Motorola 56001 (32 MHz)
* [[RAM]]: 14 MB
* [[ROM]] 512 kB
* [[TOS]]: 2.07

Porty we/wy: RGB, VGA, PAL, [[DSP]], SCSI, Stereo IN/OUT, 2 porty Midi, LocalTalk, [[Cartridge]], RS232c, Centronics, 3 porty Joysticka, Mysz, 68030 Bus

==Zobacz też:==

* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=635 Old Computers]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/fx-1.htm Atari Computer Museum]
* [http://www.maedicke.de/atari/hardware/sparrow.htm fotki]
* [https://mikrosk.github.io/sparrow/ Strona Mikro o Sparrow]
* [https://forums.atariage.com/topic/212866-atari-sparrow-prototype/ Zdjęcia dwóch prototypów Sparrow na AtariAge]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Dodam ze obudowa ma "otwór na stacje" jak ste, ale spokojnie płyta od przykładowe c lab mk#1 wchodzi tam 1:1 , nawet dyskeitk się czytają ;)

Sparrow

2026-02-22T22:10:38Z

CK: Płytka CPU/DSP

<center>

{{grafr|Sparrow_front_male.jpg}}
</center>
Prototypowy komputer, który powstał z konieczności zastąpienia starzejącego się modelu [[STE]]. Początkowo powstała sama karta [[Sparrow]], dla której systemem rozwojowym był Atari STE. Wyposażona była w procesor Motorola 68030, koprocesor Motorola 68882 oraz DSP Motorola 56001 z własnym RAM-em o pojemności 24 kilosłów (96k).

Opracowany na tej podstawie komputer nosił nazwę FX-1, a ostatecznie zdecydowano się przemianować go na [[Falcon030]]. Istniały nieznaczne różnice pomiędzy FX-1 a Falconem: dźwięk w FX-1 to osiem 12-bitowych kanałów, w Falconie tyleż, ale 16-bitowych. Ponadto tryb graficzny Hi-Color (16-bit true color mode) nie byl w pełni zaimplementowany w FX-1.

Wyprodukowano około 150 egzemplarzy.

==Dane techniczne==

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/spboard1.jpg}}

* [[Procesor]]: Motorola 68030 (16 MHz)
* Koprocesory:
** arytmetyczny Motorola 68882 (16 MHz)
** sygnałowy (DSP) Motorola 56001 (32 MHz)
* [[RAM]]: 14 MB
* [[ROM]] 512 kB
* [[TOS]]: 2.07

Porty we/wy: RGB, VGA, PAL, [[DSP]], SCSI, Stereo IN/OUT, 2 porty Midi, LocalTalk, [[Cartridge]], RS232c, Centronics, 3 porty Joysticka, Mysz, 68030 Bus

==Zobacz też:==

* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=635 Old Computers]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/fx-1.htm Atari Computer Museum]
* [http://www.maedicke.de/atari/hardware/sparrow.htm fotki]
* [https://mikrosk.github.io/sparrow/ Strona Mikro o Sparrow]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Dodam ze obudowa ma "otwór na stacje" jak ste, ale spokojnie płyta od przykładowe c lab mk#1 wchodzi tam 1:1 , nawet dyskeitk się czytają ;)

Plik:Sparrow front male.jpg

2026-02-22T22:08:35Z

CK: Sparrow CPU daughterboard

Sparrow CPU daughterboard

ISA

2026-02-05T12:00:51Z

CK: Mostki ISA

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Atari ST]]
[[Kategoria:Rozszerzenia]]
{{grafr|Isa-8bit.gif}}
Magistrala [http://pl.wikipedia.org/wiki/ISA_%28komputery%29 ISA] (Industry Standard Architecture) jest zewnętrzną magistralą komputerów PC/AT. Składa się z 2 części: 62 stykowej części 8-bitowej dla danych i 20 bitów dla adresów, oraz 36-stykowej części rozszerzającej magistralę do 16 bitów danych i 24 bitów adresu.

Istnieją implementacje pozwalające na podłączanie kart ISA do komputerów:
 

* Atari ST/TT/Falcon:
** [http://home.arcor.de/thomas.redelberger/prj/atari/etherne/index.htm Atari ST (link nieaktualny)], kopia z dnia 2014.02.21: [https://web.archive.org/web/20140221123631/http://home.arcor.de/thomas.redelberger/prj/atari/etherne/index.htm ETHERnet solution with NE2000 using the ACSI port or Cartridge (ROM) port or Milan ISA slot.]
** [[Mega4000]]
** [[Nova Graphics Card]]
** [[NOVA Falcon]]
** [[Panther/2]]
** [[STGA]]
** [[VoFa]]

* Atari XL/XE:
**[http://www.stud.uni-karlsruhe.de/~un55/Hardware/ISA-Interface/ReadME.html zaprojektowana przez Rolanda Bühlera (link nieaktualny)], kopia z dnia 2006.06.26: [https://web.archive.org/web/20060614141800/http://www.stud.uni-karlsruhe.de/~un55/Hardware/ISA-Interface/ReadME.html ISA-Bus Interface für Atari 800XL/130XE Computer]
**[http://www.geocities.com/dr_seppel/ zaprojektowana przez Rolanda Scholza (link nieaktualny)], kopia z dnia 2009.10.27: [https://web.archive.org/web/20091027021522/http://www.geocities.com/dr_seppel/ The PCBridge Project]
**Dostępny jest także [https://atariwiki.org/wiki/Wiki.jsp?page=Hercules%20Graphic%20Card%20inside%20the%20ARGS%20PBI-ISA%20Interface sterownik dla karty graficznej Hercules].

ATW800

2025-12-20T15:39:51Z

CK: /* Odnośniki zewnętrzne */

{{grafr|atw800.jpg}}

Atari Transputer Workstation, znane także jako '''ATW-800''' lub '''Abaq ATW Transputer 800''' - prototypy z 1988 roku. Był to system oparty na [[Mega ST]] działającym jako procesor wejścia/wyjścia oraz kartach z [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer transputerami Inmos]. Domyślnie można było go rozbudowa do 17 transputerów (n.p. INMOS T805 20MHz 10 MIPS). Całość działała pod kontrolą systemu operacyjnego [http://en.wikipedia.org/wiki/HeliOS HeliOS].

Jako podsystem graficzny używana była karta Blossom, która mogła generować obraz o następujących parametrach:

* 1280x960, 16 kolorów z palety 4096,
* 1024x768, 256 kolorów z 32-bitowej palety,
* 640x480, 256 kolorów 32-bitowej palety,
* 512x480, 32-bitowy true color.

[[Procesor]]: [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer RISC Inmos T-800 32bit]

RAM: 4MB

==Historia==

Konstrukcja została po raz pierwszy zaprezentowana w listopadzie 1987 roku na targach ''[http://en.wikipedia.org/wiki/COMDEX Comdex]'' pod nazwą Abaq. Były to dwie wersje, pierwsza to karta podłączona poprzez slot ''[[MegaBus|bus expansion]]'' do Mega ST, natomiast druga wersja to samodzielna stacja typu ''tower'' zawierająca miniaturowe Mega ST. Rozwój wersji pod postacią karty zewnętrznej został w pewnym momencie zaniechany. Nazwa ''Abaq'' była używana w Europie a następnie została zmieniona na ATW800. 
Pierwsze uruchomienie prototypów nastąpiło w maju 1988 roku, a produkcja ruszyła w maju 1989. Łącznie zostało wyprodukowanych tylko 350 sztuk tych komputerów.

==Bibliografia==
*Sergiusz Piotrowski, "ABAQ - najmłodsze dziecko Atari", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1988_11.djvu Bajtek 11/1988] (w [[Atarionline.pl]]), s. 8

==Odnośniki zewnętrzne==

* [http://en.wikipedia.org/wiki/Abaq Wikipedia]
* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=33 Old Computers]
* [http://www.atarimuseum.com/computers/16bits/transputer.html Atari Museum]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Atw_subsys.jpg karta] zarządzająca z wersji tower, powstała na bazie Mega ST.
* [[ATW800/2]] - Odtworzenie ATW800 w postaci karty [[VME]]/[[MegaBus]] dla Mega ST/STE oraz TT

{{stub}}
[[Kategoria:Atari - Inne modele]]
[[Kategoria:Atari ST]]

MegaBus

2025-12-20T15:37:43Z

CK: /* Karty MegaBus */ ATW800/2

MegaBus jest złączem rozszerzeń specyficznym dla Atari [[Mega ST]] (W nowszych modelach [[Mega STE]]/[[TT030|TT]] zostało zastąpione złączem [[VME]]). Rozszerzenia pod złącze MegaBus są rzadkością, powstało ich bardzo niewiele ze względu na fakt że niewiele jest komputerów Mega ST. Wiadomo że David Small znany ze [[Spectre GCR]] podłączył kartę z procesorem 68030/33Mhz.

== Karty MegaBus ==
Przykładowe karty na MegaBus:
* karty graficzne [[Matrix]], [[Viking]], [[MegaScreen]]
* karty sieciowe: [[Riebl]]
* rozszerzenia pamięci: [[XtraRAM 8]]
* adaptery: [[Megabus to VME]]
* inne: [[SFP004|karta koprocesora SFP004]], [[CTL8|karta portów szeregowych CTL8]]
* karta transputerowa, graficzna i IDE: [[ATW800/2]]

== Wyprowadzenia złącza ==
Złącze składa się z 64 sygnałów:
{|
|-
|
{|
|+Wyprowadzenia
|-
|align="right" | D4 (1)
| (2) D5
|-
|align="right" | D3 (3)
| (4) D6
|-
|align="right" | D2 (5)
| (6) D7
|-
|align="right" | D1 (7)
| (8) D8
|-
|align="right" | D0 (9)
| (10) D9
|-
|align="right" | AS (11)
| (12) D10
|-
|align="right" | UDS (13)
| (14) D11
|-
|align="right" | LDS (15)
| (16) D12
|-
|align="right" | R/W (17)
| (18) D13
|-
|align="right" | DTACK (19)
| (20) D14
|-
|align="right" | BG (21)
| (22) D15
|-
|align="right" | BGACK (23)
| (24) GROUND
|-
|align="right" | BR (25)
| (26) A23
|-
|align="right" | GROUND (27)
| (28) A22
|-
|align="right" | CLK (29)
| (30) A21
|-
|align="right" | GROUND (31)
| (32) GROUND
|-
|align="right" | HALT (33)
| (34) A20
|-
|align="right" | RESET (35)
| (36) A19
|-
|align="right" | VMA (37)
| (38) A18
|-
|align="right" | E (39)
| (40) A17
|-
|align="right" | VPA (41)
| (42) A16
|-
|align="right" | BERR (43)
| (44) A15
|-
|align="right" | NMI (45)
| (46) A14
|-
|align="right" | INT 5 (47)
| (48) A13
|-
|align="right" | INT 3 (49)
| (50) A12
|-
|align="right" | FC2 (51)
| (52) A11
|-
|align="right" | FC1 (53)
| (54) A10
|-
|align="right" | FC0 (55)
| (56) A9
|-
|align="right" | A1 (57)
| (58) A8
|-
|align="right" | A2 (59)
| (60) A7
|-
|align="right" | A3 (61)
| (62) A6
|-
|align="right" | A4 (63)
| (64) A5
|}
|
{|
|+Opis wyprowadzeń
|-
| CLK
| Sygnał zegara
|-
| RESET, HALT
| Sygnał restartu
|-
| A1-A23
| 23 bitowa szyna adresowa
|-
| D0-D15
| 16 bitowa, dwukierunkowa szyna danych
|-
| FC0, FC1, FC2
| Cykl szyny
|-
| AS
| Sygnalizuje adres na szynie adresowej
|-
| R/W
| Stan wysoki - odczyt, niski - zapis
|-
| UDS, LDS
| Sygnalizują gotowe dane na szynie adresowej (UDS - górny bajt, LDS - dolny bajt)
|-
| DTACK
| Sygnalizuje zakończenie transferu danych
|-
| BERR
| Brak odpowiedzi
|-
| E
| Włączanie zegara dla akcesoriów typu 6800
|-
| VPA
| Rozpoczęcie cyklu typu 6800
|-
| VMA
| Synchronizacja cyklów 6800 z włączaniem zegara
|-
| BR
| Przekazanie szyny do peryferiów
|-
| BG
| Zwolnienie szyny
|-
| BGACK
| Przejęcie szyby
|-
| NMI, INT 3, INT 5
| Wywołanie przerwania
|}
|}

== Powiązane ==
* [http://dev-docs.atariforge.org/files/MegaST_Exp_Bus_10-2-1987.pdf Opis złącza (PDF)]

[[Kategoria:Atari ST]]

VME

2025-12-20T15:37:19Z

CK: /* Karty VME */ ATW800/2

'''VersaModule Eurocard bus ''' - złącze Motoroli zaprojetkowane w roku 1981 stosowane w modelach [[Mega STE]] oraz [[TT030|TT]]. W przypadku MEGA ST jest mozliwość zastosowania przejściówki [[Megabus to VME]]. W Atari [[Falcon]] natomiast jego brak może być zrekompensowany przez podłączenie [[VME Interface]]. Istnieją także przejściówki umożliwiające stosowanie więcej kart np. [[VME DOPPLER]]. Możliwość podłączenia kart VME mają również klony np. [[Hades]], [[Milan]].

== Informacje techniczne ==

Złącze VME jest taktowane niezależnie od procesora z częstotliwością 16,107953 MHz w TT030 oraz 16,021226 MHz w Mega STE. Stworzone zostało według specyfikacji VITA C.1 (ANSI/IEE STD 1040 (1987); IEC 821 i 297) w rozmiarze 3U i akceptuje dwa typy kart:
* 16-bit dla danych i 16-bit na adres,
* 16-bit dla danych i 24-bit na adres.
Złącze obsługuje tylko tryb slave. Karta VME jest dostępna w przestrzeni adresowej:
* TT030
** Karta A24:D16: FE00 0000 - FEFF FFFF
** Karta A16:D16: FEFF 0000 - FEFF FFFF
* Mega STE
** Karta A24:D16: XXA0 0000 - XXDE FFFF (przestrzeń ograniczona ze względu na długość szyny adresowej procesora)
** Karta A16:D16: XXDF 0000 - XXDF FFFF
Obsługę przerwań złącza VME zapewnia układ TTSCU znajdujący się także w Mega STE.

== Karty VME ==
Przykładowe karty na VME dla Atari:
* karty graficzne: [[AlberTT]], [[Galaxy]], [[Nova Graphics Card]], [[Spektrum]], [[Mega Vision]], [[Matrix]], [[Crazy Dots]]
* karty dźwiękowe: [[Startrack]]
* karty sieciowe: [[Riebl]], [[PamsNet]]
* karty wielofunkcyjne: [[CyReL SUNRISE]]
* adaptery: [[VME to MegaBus]]
* karta transputerowa, graficzna i IDE: [[ATW800/2]]

== Powiązane ==
* [http://pinouts.ru/Slots/vmebus_pinout.shtml opis wyprowadzeń złącza VME]

[[Kategoria:Atari ST]]

ATW800/2

2025-12-20T15:36:20Z

CK: Zalążek artykułu

{{grafr|ATW800_2_small.jpg}}

Odtworzenie komputera [[ATW800 | Atari Transputer Workstation ATW-800]] w postaci karty ze złączem [[VME]] lub [[MegaBus]] dla komputerów [[Mega ST]], [[Mega STE]] i [[TT030|TT]]

== Informacje techniczne ==

Karta ma:
* wbudowany transputer T425/40MHz 6MB RAM,
* kartę graficzną FullHD ze złączem HDMI,
* dwa złącza "1 TRAM" dla dodatkowych transputerów,
* złącze do podłączenie zewnętrznej farmy transputerowej,
* złącze IDE dla dysków twardych.

==Powiązane==
* [https://www.geekdot.com/atw800_2/ Strona domowa]
* [https://www.geekdot.com/atw800_2-faq/ Pytania i odpowiedzi]
* [https://wiki.geekdot.com/index.php/Category:ATW800/2 ATW800/2 Wiki]
* [https://www.atari-forum.com/viewtopic.php?t=44989 Wątek na Atari-Forum.com dla właścicieli karty]
* [https://www.atari-forum.com/viewtopic.php?t=44714 Wątek na Atari-Forum.com o programowaniu karty]

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]

Plik:ATW800 2 small.jpg

2025-12-20T15:33:46Z

CK: Karta transputerowa ATW800\2

Karta transputerowa ATW800\2

ATW800

2025-12-20T14:57:41Z

CK: ATW800/2

{{grafr|atw800.jpg}}

Atari Transputer Workstation, znane także jako '''ATW-800''' lub '''Abaq ATW Transputer 800''' - prototypy z 1988 roku. Był to system oparty na [[Mega ST]] działającym jako procesor wejścia/wyjścia oraz kartach z [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer transputerami Inmos]. Domyślnie można było go rozbudowa do 17 transputerów (n.p. INMOS T805 20MHz 10 MIPS). Całość działała pod kontrolą systemu operacyjnego [http://en.wikipedia.org/wiki/HeliOS HeliOS].

Jako podsystem graficzny używana była karta Blossom, która mogła generować obraz o następujących parametrach:

* 1280x960, 16 kolorów z palety 4096,
* 1024x768, 256 kolorów z 32-bitowej palety,
* 640x480, 256 kolorów 32-bitowej palety,
* 512x480, 32-bitowy true color.

[[Procesor]]: [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer RISC Inmos T-800 32bit]

RAM: 4MB

==Historia==

Konstrukcja została po raz pierwszy zaprezentowana w listopadzie 1987 roku na targach ''[http://en.wikipedia.org/wiki/COMDEX Comdex]'' pod nazwą Abaq. Były to dwie wersje, pierwsza to karta podłączona poprzez slot ''[[MegaBus|bus expansion]]'' do Mega ST, natomiast druga wersja to samodzielna stacja typu ''tower'' zawierająca miniaturowe Mega ST. Rozwój wersji pod postacią karty zewnętrznej został w pewnym momencie zaniechany. Nazwa ''Abaq'' była używana w Europie a następnie została zmieniona na ATW800. 
Pierwsze uruchomienie prototypów nastąpiło w maju 1988 roku, a produkcja ruszyła w maju 1989. Łącznie zostało wyprodukowanych tylko 350 sztuk tych komputerów.

==Bibliografia==
*Sergiusz Piotrowski, "ABAQ - najmłodsze dziecko Atari", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1988_11.djvu Bajtek 11/1988] (w [[Atarionline.pl]]), s. 8

==Odnośniki zewnętrzne==

* [http://en.wikipedia.org/wiki/Abaq Wikipedia]
* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=33 Old Computers]
* [http://www.atarimuseum.com/computers/16bits/transputer.html Atari Museum]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Atw_subsys.jpg karta] zarządzająca z wersji tower, powstała na bazie Mega ST.
* [[ATW800/2]] - Replika ATW800/2 dla Mega ST/STE oraz TT

{{stub}}
[[Kategoria:Atari - Inne modele]]
[[Kategoria:Atari ST]]

ATW800

2025-12-20T14:53:35Z

CK: Kategoria:Atari ST

{{grafr|atw800.jpg}}

Atari Transputer Workstation, znane także jako '''ATW-800''' lub '''Abaq ATW Transputer 800''' - prototypy z 1988 roku. Był to system oparty na [[Mega ST]] działającym jako procesor wejścia/wyjścia oraz kartach z [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer transputerami Inmos]. Domyślnie można było go rozbudowa do 17 transputerów (n.p. INMOS T805 20MHz 10 MIPS). Całość działała pod kontrolą systemu operacyjnego [http://en.wikipedia.org/wiki/HeliOS HeliOS].

Jako podsystem graficzny używana była karta Blossom, która mogła generować obraz o następujących parametrach:

* 1280x960, 16 kolorów z palety 4096,
* 1024x768, 256 kolorów z 32-bitowej palety,
* 640x480, 256 kolorów 32-bitowej palety,
* 512x480, 32-bitowy true color.

[[Procesor]]: [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer RISC Inmos T-800 32bit]

RAM: 4MB

==Historia==

Konstrukcja została po raz pierwszy zaprezentowana w listopadzie 1987 roku na targach ''[http://en.wikipedia.org/wiki/COMDEX Comdex]'' pod nazwą Abaq. Były to dwie wersje, pierwsza to karta podłączona poprzez slot ''[[MegaBus|bus expansion]]'' do Mega ST, natomiast druga wersja to samodzielna stacja typu ''tower'' zawierająca miniaturowe Mega ST. Rozwój wersji pod postacią karty zewnętrznej został w pewnym momencie zaniechany. Nazwa ''Abaq'' była używana w Europie a następnie została zmieniona na ATW800. 
Pierwsze uruchomienie prototypów nastąpiło w maju 1988 roku, a produkcja ruszyła w maju 1989. Łącznie zostało wyprodukowanych tylko 350 sztuk tych komputerów.

==Bibliografia==
*Sergiusz Piotrowski, "ABAQ - najmłodsze dziecko Atari", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1988_11.djvu Bajtek 11/1988] (w [[Atarionline.pl]]), s. 8

==Odnośniki zewnętrzne==

* [http://en.wikipedia.org/wiki/Abaq Wikipedia]
* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=33 Old Computers]
* [http://www.atarimuseum.com/computers/16bits/transputer.html Atari Museum]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Atw_subsys.jpg karta] zarządzająca z wersji tower, powstała na bazie Mega ST.

{{stub}}
[[Kategoria:Atari - Inne modele]]
[[Kategoria:Atari ST]]

ATW800

2025-12-20T14:52:53Z

CK:

ATW800

2025-12-20T14:52:35Z

CK: możliwość rozbudowy

{{grafr|atw800.jpg}}

Atari Transputer Workstation, znane także jako '''ATW-800''' lub '''Abaq ATW Transputer 800''' - prototypy z 1988 roku. Był to system oparty na [[Mega ST]] działającym jako procesor wejścia/wyjścia oraz kartach z [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer transputerami Inmos]. Domyślnie można było go rozbudowa do 17 transputerów (n.p. INMOS T805 20MHz 10 MIPS)
Całość działała pod kontrolą systemu operacyjnego [http://en.wikipedia.org/wiki/HeliOS HeliOS].

Jako podsystem graficzny używana była karta Blossom, która mogła generować obraz o następujących parametrach:

* 1280x960, 16 kolorów z palety 4096,
* 1024x768, 256 kolorów z 32-bitowej palety,
* 640x480, 256 kolorów 32-bitowej palety,
* 512x480, 32-bitowy true color.

[[Procesor]]: [http://en.wikipedia.org/wiki/INMOS_transputer RISC Inmos T-800 32bit]

RAM: 4MB

==Historia==

Konstrukcja została po raz pierwszy zaprezentowana w listopadzie 1987 roku na targach ''[http://en.wikipedia.org/wiki/COMDEX Comdex]'' pod nazwą Abaq. Były to dwie wersje, pierwsza to karta podłączona poprzez slot ''[[MegaBus|bus expansion]]'' do Mega ST, natomiast druga wersja to samodzielna stacja typu ''tower'' zawierająca miniaturowe Mega ST. Rozwój wersji pod postacią karty zewnętrznej został w pewnym momencie zaniechany. Nazwa ''Abaq'' była używana w Europie a następnie została zmieniona na ATW800. 
Pierwsze uruchomienie prototypów nastąpiło w maju 1988 roku, a produkcja ruszyła w maju 1989. Łącznie zostało wyprodukowanych tylko 350 sztuk tych komputerów.

==Bibliografia==
*Sergiusz Piotrowski, "ABAQ - najmłodsze dziecko Atari", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1988_11.djvu Bajtek 11/1988] (w [[Atarionline.pl]]), s. 8

==Odnośniki zewnętrzne==

* [http://en.wikipedia.org/wiki/Abaq Wikipedia]
* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=33 Old Computers]
* [http://www.atarimuseum.com/computers/16bits/transputer.html Atari Museum]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/File:Atw_subsys.jpg karta] zarządzająca z wersji tower, powstała na bazie Mega ST.

{{stub}}
[[Kategoria:Atari - Inne modele]]

NOVA Falcon

2025-12-11T10:20:48Z

CK: Kategoria:Atari ST

Mostek umożliwiający podłączenie kart ISA dla Atari Falcon030. Montowany wewnątrz obudowy na złączu procesora [[Falcon030 Expansion Connector]].
Główne zastosowanie to podłączenie kart video np. ET4000, ATI MAch32/64.

[[Kategoria:Atari ST]]
{{stub}}

NOVA Falcon

2025-12-10T15:50:11Z

CK: ISA

Falcon030 Expansion Connector

2025-12-10T15:49:14Z

CK: /* Karty Expansion */ NOVA Falcon

W komputerach [[Falcon030]] zrezygnowano z dotychczas stosowanych złącz na rzecz własnościowego złącza Expansion. Dzięki temu złączu możliwe stało się podłączenie do Falcona akceleratorów, kart graficznych i innych w tym konwertera portu Expansion do [[VME]].

Złącze składa się z dwóch wyprowadzeń podpisanych jako J16 oraz J20.

== Karty Expansion ==
* akceleratory: [[CT60|CT60/63]]
* adaptery: [[NOVA Falcon]], [[VME Interface]], [[Eclipse]] (adapter PCI z kartą ATI Rage II 3D 4 MB)

== Wyprowadzenia złącza ==

{|
|+Wyprowadzenia J16
|-
|align="right" | GND (1)
| (2) GND
|-
|align="right" | XBGK (3)
| (4) XAS
|-
|align="right" | XLDS (5)
| (6) XUDS
|-
|align="right" | RXW (7)
| (8) EDTACK
|-
|align="right" | FC2 (9)
| (10) FC1
|-
|align="right" | FC0 (11)
| (12) BMODE
|-
|align="right" | N/C (13)
| (14) XIACK
|-
|align="right" | XCMBLBGO (15)
| (16) XBR
|-
|align="right" | XRESET (17)
| (18) XHALT
|-
|align="right" | EBERR (19)
| (20) XIPL0
|-
|align="right" | XIPL1 (21)
| (22) XIPL2
|-
|align="right" | CPUCLKC (23)
| (24) +5V
|-
|align="right" | +5V (25)
| (26) A23
|-
|align="right" | A22 (27)
| (28) A21
|-
|align="right" | A20 (29)
| (30) A19
|-
|align="right" | A18 (31)
| (32) A17
|-
|align="right" | A16 (33)
| (34) A15
|-
|align="right" | A14 (35)
| (36) A13
|-
|align="right" | A12 (37)
| (38) A11
|-
|align="right" | A10 (39)
| (40) A9
|-
|align="right" | A8 (41)
| (42) A7
|-
|align="right" | A6 (43)
| (44) A5
|-
|align="right" | A4 (45)
| (46) A3
|-
|align="right" | A2 (47)
| (48) A1
|-
|align="right" | EXPAND (49)
| (50) N/C
|}

{|
|+Wyprowadzenia J20
|-
|align="right" | D14 (1)
| (2) D13
|-
|align="right" | D12 (3)
| (4) D11
|-
|align="right" | D10 (5)
| (6) D9
|-
|align="right" | D8 (7)
| (8) D7
|-
|align="right" | D6 (9)
| (10) D5
|-
|align="right" | D4 (11)
| (12) D3
|-
|align="right" | D2 (13)
| (14) D1
|-
|align="right" | D0 (15)
| (16) D15
|-
|align="right" | GND (17)
| (18) GND
|-
|align="right" | GND (19)
| (20) XEXPBG
|-
|align="right" | EINT1 (21)
| (22) XCPUBG
|-
|align="right" | 500KHz (23)
| (24) N/C
|-
|align="right" | XIEI_MFP (25)
| (26) XMFPINT
|-
|align="right" | EINT3 (27)
| (28) +5V
|-
|align="right" | +5V (29)
| (30) +5V
|}

[[Kategoria:Atari ST]]

NOVA Falcon

2025-12-10T15:46:17Z

CK: zalążek

Mostek ISA umożliwiający podłączenie kart VME dla Atari Falcon030. Montowany wewnątrz obudowy na złączu procesora [[Falcon030 Expansion Connector]].
Główne zastosowanie to podłączenie kart video np. ET4000, ATI MAch32/64.

{{stub}}

NOVA Falcon

2025-12-10T15:45:35Z

CK: mostek ISA

Nova Graphics Card

2025-12-10T15:45:30Z

CK: /* NOVA Falcon */ mostek ISA

'''Nova Graphics Card''' - mostek kart ISA dla szyny [[VME]] w [[TT030|Atari TT]] oraz Atari [[Mega STE]]

Główne zastosowanie to podłączenie kart graficznych do [[TT030|Atari TT]] oraz Atari [[Mega STE]] ale nie wyklucza to możliwości podłączenia innego typu kart ISA.

Popularne karty to ATI Mach32, Mach64 i ET4000

Karta występuje w trzech wariantach

Zasadniczo istniało kilka modeli tych kart, nieco różniących się parametrami, jednak większość z nich była oparta na chipsecie ATI Mach 64 (karta PC na złączu ISA), przy czym istniały:

* wersje wewnętrzna - jedna płyta VME ze zintegrowanym mostkiem NOVA z kartą graficzną;
* wersje wewnętrzna - mała płyta NOVA VME na którą wpinamy kartę ISA;
* wersje wewnętrzne - pełnowymiarowa płyta NOVA VME połączona taśmą z kartą ISA (wymagana albo zmiana obudowy albo wyjęcie twardego dysku i umieszczenie tam karty ISA)
* wersja zewnętrzna - czyli przejściówka na ISA z kartą, dodatkowo upakowana w pudełko.

== NOVA Falcon ==
[[NOVA Falcon]] - mostek ISA dla Atari Falcon030 montowany na złączu procesora wewnątrz obudowy.

== Inne mostki ISA ==

* [[Mega4000]]
* [[STGA]]
* [[VoFa]]
* [[Panther/2]]

[[Kategoria:Atari ST]]
{{stub}}

Nova Graphics Card

2025-12-10T15:41:39Z

CK: zmiana opisu

'''Nova Graphics Card''' - mostek kart ISA dla szyny [[VME]] w [[TT030|Atari TT]] oraz Atari [[Mega STE]]

Główne zastosowanie to podłączenie kart graficznych do [[TT030|Atari TT]] oraz Atari [[Mega STE]] ale nie wyklucza to możliwości podłączenia innego typu kart ISA.

Popularne karty to ATI Mach32, Mach64 i ET4000

Karta występuje w trzech wariantach

Zasadniczo istniało kilka modeli tych kart, nieco różniących się parametrami, jednak większość z nich była oparta na chipsecie ATI Mach 64 (karta PC na złączu ISA), przy czym istniały:

* wersje wewnętrzna - jedna płyta VME ze zintegrowanym mostkiem NOVA z kartą graficzną;
* wersje wewnętrzna - mała płyta NOVA VME na którą wpinamy kartę ISA;
* wersje wewnętrzne - pełnowymiarowa płyta NOVA VME połączona taśmą z kartą ISA (wymagana albo zmiana obudowy albo wyjęcie twardego dysku i umieszczenie tam karty ISA)
* wersja zewnętrzna - czyli przejściówka na ISA z kartą, dodatkowo upakowana w pudełko.

== NOVA Falcon ==
[[NOVA Falcon]] - mostek VME dla Atari Falcon030 montowany na złączu procesora wewnątrz obudowy.

== Inne mostki ISA ==

* [[Mega4000]]
* [[STGA]]
* [[VoFa]]
* [[Panther/2]]

[[Kategoria:Atari ST]]
{{stub}}

NOVA Falcon

2025-12-10T15:41:13Z

CK: zalążek

Mostek VME umożliwiający podłączenie kart ISA dla Atari Falcon030. Montowany wewnątrz obudowy na złączu procesora.
Główne zastosowanie to podłączenie kart video np. ET4000, ATI MAch32/64.

NOVA Falcon

2025-12-10T15:38:20Z

CK: NOVA Falcon

===NOVA Falcon / VME-Bus Falcon Interface===
{{grafr|Rhotron.jpg}}

Interfejs złącz standardu [[VME]] znanego z Atari [[Mega STE]]/[[TT030]] dla Falcona (podłączany do wewnętrznego złącza [[Falcon030 Expansion Connector]]).

W 1993 roku na targach [http://pl.wikipedia.org/wiki/Cebit CeBIT]'93 firma [[Rhotron]] zaprezentowała wersję przemysłową [[Falcon]]a w obudowie 19" z interfejsem VMEBus umożliwiającym podłączenie do 11 kart rozszerzających [[VME]].

[[grafika:vme3.gif]]
[[grafika:vme1.gif]]
[[grafika:Falconvme.jpg]]

== Ciekawe strony ==

* http://dev-docs.atariforge.org/files/rhothron.pdf - instrukcja w języku niemieckim

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]

GEM

2025-12-09T00:30:47Z

CK: GEM DOS

'''Graphics Environment Manager''' jest graficznym interfejsem użytkownika ([http://pl.wikipedia.org/wiki/GUI GUI]) stworzonym w celu ułatwienia posługiwania się komputerem. Zaprojektowany i pierwotnie stworzony przez firmę [http://pl.wikipedia.org/wiki/Digital_Research DRI] (ang. Digital Research Inc.) jako uniwersalna biblioteka graficzna znana początkowo jako '''GSX''' (ang. ''Graphics System eXtension''). Napisany przez grupę programistów pod przewodnictwem '''Lee Lorenzen'''a, który wcześniej odszedł z [http://en.wikipedia.org/wiki/Xerox_PARC Xerox PARC] gdzie powstał pierwszy tego typu interfejs w historii informatyki.

W Atari, '''GEM''' zaszyty jest razem z innymi składnikami systemu które noszą wspólną nazwę [[TOS]]. Istnieje kilka jego wersji w zależności od wersji [[TOS]]-u. Z punktu widzenia systemu operacyjnego jest to znajdujący się na najwyższym poziomie graficzny [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pow%C5%82oka_systemowa shell], w przypadku [[TOS]]u działający w trybie ''singletasking'' lub w [[MiNT]] - [http://pl.wikipedia.org/wiki/Wielozadaniowo%C5%9B%C4%87 multitasking].
Także systemy oparte na TOSie jak np. [[MagiC]] czy [[Geneva]] mają swój GEM zgodny z oryginalnym.

Warto wiedzieć, że '''GEM''' działąjący pod systemem '''DR-DOS''' był pierwotnie przeznaczony dla komputerów klasy IBM-PC. W początkach lat 90-tych XX wieku konkurował z MS Windows o miano standardowego '''GUI''' dla PC. Jednak rozwój GEM-u został zablokowany, ponieważ firma '''Apple''' wytoczyła '''DRI''' sprawę w sądzie, którą wygrała (!). W wyniku czego prace nad rozwojem GEM-u zostały wstrzymane. Co ciekawe '''GEM''' dla Atari nie został objęty wyrokiem, dzięki czemu mógł być dalej rozwijany jako część systemu [[TOS]].

''GEM'' składa się podzespołów:

* [[AES]] - ''Application Environment Services''

* [[VDI]] - ''Virtual Device Interface''

* [[GEMDOS]] - ''GEM DOS''

* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulpit GEM Desktop]

== Powiązane ==

* [http://toastytech.com/guis/indexgem.html skriny z różnych wersji GEM-u]

* [http://www.seasip.info/Gem/screens.html Nieoficjalna strona dot. GEM-u]

* [https://archive.computerhistory.org/resources/access/text/2017/03/102770745-05-01-acc.pdf Employee newsletter of Digital Research Inc.: "How teamwork created a GEM of a product"]

* [https://archive.computerhistory.org/resources/access/text/2017/03/102770746-05-01-acc.pdf Employee newsletter of Digital Research Inc.: "How two companies worked together on GEMTMsoftw"]

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]

GEM

2025-12-09T00:25:36Z

CK: Linki do historycznych PDFów "Employee newsletter of Digital Research Inc"

'''Graphics Environment Manager''' jest graficznym interfejsem użytkownika ([http://pl.wikipedia.org/wiki/GUI GUI]) stworzonym w celu ułatwienia posługiwania się komputerem. Zaprojektowany i pierwotnie stworzony przez firmę [http://pl.wikipedia.org/wiki/Digital_Research DRI] (ang. Digital Research Inc.) jako uniwersalna biblioteka graficzna znana początkowo jako '''GSX''' (ang. ''Graphics System eXtension''). Napisany przez grupę programistów pod przewodnictwem '''Lee Lorenzen'''a, który wcześniej odszedł z [http://en.wikipedia.org/wiki/Xerox_PARC Xerox PARC] gdzie powstał pierwszy tego typu interfejs w historii informatyki.

W Atari, '''GEM''' zaszyty jest razem z innymi składnikami systemu które noszą wspólną nazwę [[TOS]]. Istnieje kilka jego wersji w zależności od wersji [[TOS]]-u. Z punktu widzenia systemu operacyjnego jest to znajdujący się na najwyższym poziomie graficzny [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pow%C5%82oka_systemowa shell], w przypadku [[TOS]]u działający w trybie ''singletasking'' lub w [[MiNT]] - [http://pl.wikipedia.org/wiki/Wielozadaniowo%C5%9B%C4%87 multitasking].
Także systemy oparte na TOSie jak np. [[MagiC]] czy [[Geneva]] mają swój GEM zgodny z oryginalnym.

Warto wiedzieć, że '''GEM''' działąjący pod systemem '''DR-DOS''' był pierwotnie przeznaczony dla komputerów klasy IBM-PC. W początkach lat 90-tych XX wieku konkurował z MS Windows o miano standardowego '''GUI''' dla PC. Jednak rozwój GEM-u został zablokowany, ponieważ firma '''Apple''' wytoczyła '''DRI''' sprawę w sądzie, którą wygrała (!). W wyniku czego prace nad rozwojem GEM-u zostały wstrzymane. Co ciekawe '''GEM''' dla Atari nie został objęty wyrokiem, dzięki czemu mógł być dalej rozwijany jako część systemu [[TOS]].

''GEM'' składa się podzespołów:

* [[AES]] - ''Application Environment Services''

* [[VDI]] - ''Virtual Device Interface''

* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulpit GEM Desktop]

== Powiązane ==

* [http://toastytech.com/guis/indexgem.html skriny z różnych wersji GEM-u]

* [http://www.seasip.info/Gem/screens.html Nieoficjalna strona dot. GEM-u]

* [https://archive.computerhistory.org/resources/access/text/2017/03/102770745-05-01-acc.pdf Employee newsletter of Digital Research Inc.: "How teamwork created a GEM of a product"]

* [https://archive.computerhistory.org/resources/access/text/2017/03/102770746-05-01-acc.pdf Employee newsletter of Digital Research Inc.: "How two companies worked together on GEMTMsoftw"]

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]

GEMDOS

2025-12-09T00:16:38Z

CK: DRI Jason Loveman współtwórca GEM

DRI '''GEMDOS''' to [[DOS]] oparty o MS-DOS 2.x (oraz pośrednio na CP/M gdyż MS-DOS 1.x bazował na jego API). Powstał jako prywatny projekt programisty DRI i współtwórcy GEM - Jasona Loveman i nosił nazwę "Project Jason" lub "Jason DOS".
Dzięki GEMDOS Digital Research Inc dysponował jednym wieloplatformowym (Intel GEM oraz 68k GEM) system operacyjnym ([[AES]]/[[VDI]]/[[DOS]]).

Zawiera funkcje, które tworzą najwyższą warstwę DOSu TOSu. W wielu przypadkach, GEMDOS odwołuję się do BIOSu, który zarządza najniższą warstwą dostępu do urządzeń takich jak dysk, ekran (emulacja standardu terminala [[VT-52]], pipe), sieć czy drukarka. GEMDOS jest odpowiedzialny za pliki, urządzenia, procesy i wysokopoziomowe zarządzanie wejscie/wyjście. Zarządza organizacją oraz dostępem do bloków pamięci, procesami i komunikacją między nimi (sygnały), oraz ustawieniami czasu zegara systemowego.

Numer wersji GEMDOS jest niezależny od wersji [[TOS]]. Duża część GEMDOS oparta jest na MS-DOS 2.x. System plików i wywołania funkcji są kompatybilne z MS-DOS. Niekompatybilności wynikały tylko z niestandardowej zawartości [[boot-sector]]'a oraz większej ilości sektorów i ścieżek (formatowanie ponad 720KB). Atari odczytuje format dysków MS-DOS ([[FAT12]]), implementacja [[EmuTOS]]'a umożliwia już obsługę [[FAT16]], włącznie z dostępem do większych partycji dysku twardego, bez konieczności stosowania [[HDDRIVER]]'a.

W [[MultiTOS]]ie, GEMDOS został połączony ze środowiskiem [[MiNT]] który wywodzi wywołania z systemu UNIX.

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [https://freemint.github.io/tos.hyp/en/gemdos_main.html Spis funkcji GEMDOS]
* [https://freemint.github.io/tos.hyp/en/VT_52_terminal.html Spis znaków sterujących ASCII standardu terminala VT-52]
* [https://docs.google.com/spreadsheets/d/12XHJ6YHRDfvNhtnlzEINBjRRXZPKvDQgI7AI424oTws/ Porównanie funkcji DRI GEMDOS vs MS-DOS vs DRI CP/M]
{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]

Modele Atari

2025-12-05T14:42:54Z

CK: /* Klony */

== 400/800 ==

[[400]], [[600]], [[800]], [[800D]], [[1000]], [[1000-X]], [[1200]]

== XL ==

[[600XL]], [[800XL]], [[800XLD]], [[800XLCR]], [[900XLA]], [[900XLF]], [[1200XL]], [[1200XLS]], [[1250XLD]], [[1400XL]], [[1450XL]], [[1450XLD]], [[1600XL]], [[1650XLD]], [[1850XLD]].

== XE ==

[[65XE]], [[65XEP]], [[65XEM]], [[130XE]], [[800XE]], [[XEGS]]

== ST/TT/Falcon ==

* [[ST]], [[Mega ST]], [[Stacy]]
* [[STE]], [[Mega STE]]
* [[STBook]], [[STylus]]
* [[TT030]]
* [[Falcon030]]

=== Systemy oparte o technologie Atari ===
* [[190ST]]
* [[3K Image Speeder]]
* [[Rhotron Falcon]], [[C-LAB Falcon]], [[Sonovista]]

=== Prototypy ===

* [http://www.bambi.net/atari/atari_st_prototype.html Prototyp Atari ST]
* [[130ST]]
* [[2080STf]]
* [[4160ST]]
* [[4160STe]]
* [[STE plus|STE+]]
* [[EST]]
* [[TT/X]]
* [[Sparrow]], [[FX-1]],
* [[Microbox Falcon]], [[Falcon040]]

=== Klony ===

* [[190ST]]
* [[Eagle]]
* [[FireBee]]
* [[Hades]]
* [[Manhatten ST]]
* [[Medusa]]
* [[Milan]]
* [[Phenix]]
* [[VMEST]]

== Konsole ==
* [[Video Pinball]]
* [[2600]], [[5200]], [[7800]]
* [[Lynx]], [[Panther (konsola)|Panther]], [[Jaguar]], [[JaguarDUO]], [[Jaguar II]], [[Painter]]
* [[Flashback (konsola)|Flashback]]

== Kompatybilne z PC ==

* [[Portfolio (komputer)]], [[PC1]], [[PC2]], [[PC3]], [[PC4]], [[PC5]], [[ABC 286/30]], [[ABC 386SX II]], [[ABC 386DX II]], [[ABC N386SX]]

== Inne ==
[[ATW800]]

[[Kategoria:Menu Główne]]

Sparrow

2025-12-05T11:20:02Z

CK: Strona Mikro o Sparrow

<center>

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/fx1_logo.jpg}}
</center>
Prototypowy komputer, który powstał z konieczności zastąpienia starzejącego się modelu [[STE]]. Początkowo powstała sama karta [[Sparrow]], dla której systemem rozwojowym był Atari STE. Wyposażona była w procesor Motorola 68030, koprocesor Motorola 68882 oraz DSP Motorola 56001 z własnym RAM-em o pojemności 24 kilosłów (96k).

Opracowany na tej podstawie komputer nosił nazwę FX-1, a ostatecznie zdecydowano się przemianować go na [[Falcon030]]. Istniały nieznaczne różnice pomiędzy FX-1 a Falconem: dźwięk w FX-1 to osiem 12-bitowych kanałów, w Falconie tyleż, ale 16-bitowych. Ponadto tryb graficzny Hi-Color (16-bit true color mode) nie byl w pełni zaimplementowany w FX-1.

Wyprodukowano około 150 egzemplarzy.

==Dane techniczne==

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/spboard1.jpg}}

* [[Procesor]]: Motorola 68030 (16 MHz)
* Koprocesory:
** arytmetyczny Motorola 68882 (16 MHz)
** sygnałowy (DSP) Motorola 56001 (32 MHz)
* [[RAM]]: 14 MB
* [[ROM]] 512 kB
* [[TOS]]: 2.07

Porty we/wy: RGB, VGA, PAL, [[DSP]], SCSI, Stereo IN/OUT, 2 porty Midi, LocalTalk, [[Cartridge]], RS232c, Centronics, 3 porty Joysticka, Mysz, 68030 Bus

==Zobacz też:==

* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=635 Old Computers]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/fx-1.htm Atari Computer Museum]
* [http://www.maedicke.de/atari/hardware/sparrow.htm fotki]
* [https://mikrosk.github.io/sparrow/ Strona Mikro o Sparrow]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Dodam ze obudowa ma "otwór na stacje" jak ste, ale spokojnie płyta od przykładowe c lab mk#1 wchodzi tam 1:1 , nawet dyskeitk się czytają ;)

FX-1

2025-12-05T11:18:28Z

CK: przekierowanie na Sparrow

#REDIRECT [[Sparrow]]

Sparrow

2025-12-05T11:18:06Z

CK: Przeniesienie treści z FX-1 do Sparrow

<center>

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/fx1_logo.jpg}}
</center>
Prototypowy komputer, który powstał z konieczności zastąpienia starzejącego się modelu [[STE]]. Początkowo powstała sama karta [[Sparrow]], dla której systemem rozwojowym był Atari STE. Wyposażona była w procesor Motorola 68030, koprocesor Motorola 68882 oraz DSP Motorola 56001 z własnym RAM-em o pojemności 24 kilosłów (96k).

Opracowany na tej podstawie komputer nosił nazwę FX-1, a ostatecznie zdecydowano się przemianować go na [[Falcon030]]. Istniały nieznaczne różnice pomiędzy FX-1 a Falconem: dźwięk w FX-1 to osiem 12-bitowych kanałów, w Falconie tyleż, ale 16-bitowych. Ponadto tryb graficzny Hi-Color (16-bit true color mode) nie byl w pełni zaimplementowany w FX-1.

Wyprodukowano około 150 egzemplarzy.

==Dane techniczne==

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/spboard1.jpg}}

* [[Procesor]]: Motorola 68030 (16 MHz)
* Koprocesory:
** arytmetyczny Motorola 68882 (16 MHz)
** sygnałowy (DSP) Motorola 56001 (32 MHz)
* [[RAM]]: 14 MB
* [[ROM]] 512 kB
* [[TOS]]: 2.07

Porty we/wy: RGB, VGA, PAL, [[DSP]], SCSI, Stereo IN/OUT, 2 porty Midi, LocalTalk, [[Cartridge]], RS232c, Centronics, 3 porty Joysticka, Mysz, 68030 Bus

==Zobacz też:==

* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=635 Old Computers]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/fx-1.htm Atari Computer Museum]
* [http://www.maedicke.de/atari/hardware/sparrow.htm fotki]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Dodam ze obudowa ma "otwór na stacje" jak ste, ale spokojnie płyta od przykładowe c lab mk#1 wchodzi tam 1:1 , nawet dyskeitk się czytają ;)

Dyskusja:Sparrow

2025-12-05T11:16:53Z

CK: przeniosłem dyskusje z FX-1 do Sparrow

brak, wikizacji, osobiste teksty (tą też mam[...]), brak kategorii--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 09:40, 13 kwi 2024 (CEST)

Przeniosłem uwagi ASa z artukułu do dyskusji (poniżej) --[[Użytkownik:CK|CK]] 12:15, 5 gru 2025 (CET)
----
''Atari Sparrow to atari ste, plus specjalne karty z procesorami 030, dsp itd. W zupełnie innych wersjach "podstawek" jak wyszło to w finalnym Atari Falcon. Obudowa na nr SN ATARI C103595-001REV''
''Ma inny kolor niż atari ste, płyta główna od ste pasuje tam 1:1 Obudowa nie ma ani jednego otworu z gwintem itp.''
''OBUDOWY DO SPARROW I FX-1 mają inny kolor (jak na zdjęciach) nie żółkną.''
''W sieci są błędne informację https://forums.atariage.com/topic/212866-atari-sparrow-prototype/ to nie jest sparrow ale fx-1 (tego też mam oraz opiszę!); płyta główna z tyłu prawie jak falcon, plus te "rozszerzenia" ''
----

czy FX-1 i Sparrow to nie to samo znane jako Fx-1 Sparrow ?

nie, raczej nie, fx1 to juz praweie falcon, dzialajaca gotiwa plyta itd, a sparrow to karta
ale jednak nie jest to takie jednoznaczne... hmmm, tak czy siak jakos sie by to przydalo rozdzielic bo najpierw to byla karta ktora sie pakowalo w STE (stad tez pierwszy tos to byl 2.07 czyli zmodyfikowany TOS STE)

co bylo nie tak z linkiem dane (pl) z www.komputer.cupr.... ???
teraz porownalem te dane z danymi z old_computers.com sa takie same!
zgodze sie ze istnieje duze prawdopodobienstwo ze pozyczyli te dane nie koniecznie za zgoda old-comp. ale bzdury to chyba nie sa..

ale oni tam bzdury wypisuja i nie sa wcale chetni do ich poprawiania takze sa zlym zrodlem, proponuje ich nie cytowac...

Podpisujcie się jeden z drugim do jasnej krwi! Du_gy: masz 24 godziny na doprowadznie artykułu [[FX-1]] oraz [[Medusa]] do akceptowalnego stanu: w artykule ma w num być tekst, a nie same linki, artykuł ma być umieszczony w odpowiedniej kategorii. Hasła nie spełniające tego będą kasowane. [[Wikipedysta:KMK|KMK]] 00:04, 8 mar 2006 (CET)

ok..skoro www.komputer.cupr.. sa nie solidni to nalezy przestac ich cytowac
co do [[FX-1]] oraz [[Medusa]] to popracuje nad tym, ale uwazam ze lepiej jak sa same linki niz jak nie ma nic! :-)--[[Wikipedysta:Du gy|du_gy]] 08:21, 8 mar 2006 (CET)
: Ja się z tym nie zgadzam, można sobie stworzyć brudnopis i tam przygotowywać artykuł miast wpisywania dwóch linków na krzyż i adzia dalej. Takie wpisy będą kasowane i koniec.--[[Wikipedysta:Daniel Koźmiński|dely]] 08:34, 8 mar 2006 (CET)

:du_gy - nie trzeba mieć wieloletniego doświadczenia w wiki, żeby móc wyczuć subtelną, ale zauważalną różnicę między kolekcją linków a encyklopedią. Nigdy nie wkurzały cię strony, na których nic nie ma oprócz linków do następnych stron? --[[Wikipedysta:Piotrv|Piotrv]] 09:10, 8 mar 2006 (CET)

dzis wpisze brakujace texty...macie racje linkownia to nie to samo co text
Piotrov ...nie wkurzaja mnie takie strony na ktorych sa same linki...bardzo lubie google.pl ;-)
uwazam dyskusje w tym temacie za skonczona czuje sie skruszony, jest mi glupi, nawrocilem sie.....:-)--[[Wikipedysta:Du gy|du_gy]] 15:37, 8 mar 2006 (CET)
:zrob dobry uczynek i pomoz vulgarowi tez sie nawrocic ;) --[[Wikipedysta:Jellonek|Jellonek]] 22:16, 8 mar 2006 (CET)

ktos bylby tak dobry i przelozyl na polski: 'true color mode'..bede wdzieczny:-)--[[Wikipedysta:Du gy|du_gy]] 20:05, 8 mar 2006 (CET)
:zazwyczaj tlumaczy sie to jako "tryb true color" (bez spolszczania/doslownego tlumaczenia), albo poprostu pisze sie 24ro bitowy tryb kolorowy... --[[Wikipedysta:Jellonek|Jellonek]] 22:16, 8 mar 2006 (CET)

: z tym ze falcon posiada tzw Hi-Color czyli 16-bit true color a nie prawdziwy 24-bit TRUE COLOR

Dyskusja:Sparrow

2025-12-05T11:15:58Z

CK: uwaga ASa

Kategoria:Atari Falcon

2025-12-02T22:44:05Z

CK: Kategoria:Atari ST

Rodzina 32-bitowych komputerów firmy Atari Corporation, będąca rozwinięciem rodziny ST.

[[Kategoria:Atari ST]]

Kategoria:Klony Atari

2025-12-02T22:43:48Z

CK:

Spis klonów 16 i 32-bitowych komputerów Atari.

[[Kategoria:Atari ST]]

Kategoria:Atari Falcon

2025-12-02T22:42:06Z

CK:

Rodzina 32-bitowych komputerów firmy Atari Corporation, będąca rozwinięciem rodziny ST.

Sparrow

2025-12-02T22:40:58Z

CK: Kategoria:Atari Falcon

{{SDP}}
Atari Sparrow to atari ste, plus specjalne karty z procesorami 030, dsp itd.
W zupełnie innych wersjach "podstawek" jak wyszło to w finalnym Atari Falcon.
Obudowa na nr SN ATARI C103595-001REV

Ma inny kolor niż atari ste, płyta główna od ste pasuje tam 1:1
Obudowa nie ma ani jednego otworu z gwintem itp.

OBUDOWY DO SPARROW I FX-1 mają inny kolor (jak na zdjęciach) nie żółkną.

W sieci są błędne informację https://forums.atariage.com/topic/212866-atari-sparrow-prototype/
to nie jest sparrow ale fx-1 (tego też mam oraz opiszę!); płyta główna z tyłu prawie jak falcon, plus te "rozszerzenia"

[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

FX-1

2025-12-02T22:40:16Z

CK: Kategoria:Atari Falcon

<center>

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/fx1_logo.jpg}}
</center>
Prototypowy komputer, który powstał z konieczności zastąpienia starzejącego się modelu [[STE]]. Początkowo powstała sama karta [[Sparrow]], dla której systemem rozwojowym był Atari STE. Wyposażona była w procesor Motorola 68030, koprocesor Motorola 68882 oraz DSP Motorola 56001 z własnym RAM-em o pojemności 24 kilosłów (96k).

Opracowany na tej podstawie komputer nosił nazwę FX-1, a ostatecznie zdecydowano się przemianować go na [[Falcon030]]. Istniały nieznaczne różnice pomiędzy FX-1 a Falconem: dźwięk w FX-1 to osiem 12-bitowych kanałów, w Falconie tyleż, ale 16-bitowych. Ponadto tryb graficzny Hi-Color (16-bit true color mode) nie byl w pełni zaimplementowany w FX-1.

Wyprodukowano około 150 egzemplarzy.

==Dane techniczne==

{{imgfrext|http://www.maedicke.de/atari/hardware/pictures/small/spboard1.jpg}}

* [[Procesor]]: Motorola 68030 (16 MHz)
* Koprocesory:
** arytmetyczny Motorola 68882 (16 MHz)
** sygnałowy (DSP) Motorola 56001 (32 MHz)
* [[RAM]]: 14 MB
* [[ROM]] 512 kB
* [[TOS]]: 2.07

Porty we/wy: RGB, VGA, PAL, [[DSP]], SCSI, Stereo IN/OUT, 2 porty Midi, LocalTalk, [[Cartridge]], RS232c, Centronics, 3 porty Joysticka, Mysz, 68030 Bus

==Zobacz też:==

* [http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=635 Old Computers]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/fx-1.htm Atari Computer Museum]
* [http://www.maedicke.de/atari/hardware/sparrow.htm fotki]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Dodam ze obudowa ma "otwór na stacje" jak ste, ale spokojnie płyta od przykładowe c lab mk#1 wchodzi tam 1:1 , nawet dyskeitk się czytają ;)

C-Lab Falcon

2025-12-02T22:39:41Z

CK: Kategoria:Atari Falcon

{{grafr|Falconmk2.jpg}}
Falcony produkowane na licencji Atari przez firmę [http://www.c-lab-digital.de/ C-lab]. Głównym założeniem firmy C-Lab było dostarczenie pełnego systemu do profesjonalnych i półprofesjonalnych zastosowań muzycznych.

== Falcon Mk I==

Pierwsze Falcony sprzedawane pod marką C-LAB określane jako '''Mk I''' (skrót od ''Mark One''). Oprócz oznaczeń i kilku poprawek (wejścia audio, [[ClockPatch]]) nie zmienione w stosunku do oryginału. Sprzedawane w oryginalnych pudełkach z napisem ATARI Falcon 030.

== Falcon Mk II ==

Standardowy [[Falcon]] z wprowadzonymi zmianami, przystosowany do zastosowań muzycznych i PRO AUDIO.

W odróżnieniu od oryginału nie zawiera wbudowanego modulatora, stosowane są płyty główne wyprodukowane przez Atari.
W większości pakowane w szare pudełka z nadrukiem Atari Falcon030.

== Falcon Mk X ==

{{grafr|clab_mkx.jpg}}

'''Falcon Mk X''' dostępny był w różnych konfiguracjach dostosowanych do potrzeb przyszłego użytkownika. Główną i zasadniczą zmianą w stosunku do poprzednich modeli była nowa obudowa typu ''slim desktop'', w której znalazło się miejsce na dwa urządzenia 3,5 cala (stacja dysków i np. dysk SCSI), wewnętrzny interfejs [http://en.wikipedia.org/wiki/SPDIF SPDIF/FDI], interfejs klawiatury w standardzie AT lub ATARI oraz moduł z wyjściami AUDIO w standardzie Jack (6,3mm). Na płycie głównej zmodyfikowane zostały sygnały Audio, tak aby były zgodne ze standardami '''Hi-Fi''' (wyjścia/wejścia liniowe). Wymieniony został również układ [[CODEC]] (przetworniki AC/CA). Wyprowadzono też wewnętrzne złącze [http://pl.wikipedia.org/wiki/SCSI SCSI] jak również sygnalizację urządzeń SCSI - dioda LED. Zdemontowano natomiast modulator TV, standardowe złącza AUDIO (miniJack) i terminatory SCSI.

Prawdopodobnie we wszystkich '''MKX'''-ach użyta została nowsza płyta główna o oznaczeniu '''005'''.

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]
[[Kategoria:Atari Falcon]]

Falcon040

2025-12-02T22:39:28Z

CK: Kategoria:Atari Falcon

Firma Atari przygotowywała jeszcze jeden model ''high-end'' [[Falcon]]a, mianowicie '''Falcon040'''. Oficjalnie zapowiedziany 2.VI.1992 roku podczas konferencji w siedzibie Atari, w Sunnyvale-Kalifornia.

Z założenia był to komputer, który miał łączyć w sobie wszystko co najlepsze w Falconie i [[TT030]]. Dlatego zachowana została kompatybilność z tymi modelami (o czym świadczą wszystkie tryby graficzne znane z TT jak i Falcona). Poza tym zawierał wszystkie znane już porty rozszerzeń jak MIDI, SCSI, IDE itp.

Wyposażony miał być w [[procesor]] Motorola 68040, 32-bitową szynę danych, gniazda rozszerzeń i nową obudowę typu ''desktop''. Do dziś zachowało się kilka prototypów, wyprodukowano nawet kilka specjalnie zaprojektowanych kart pod gniazda rozszerzeń, łudząco przypominające gniazda PCI (różnią się one jednak od nich wyprowadzeniami), np. 24-bitowa karta graficzna [[Leonardo]].

Wraz z nowym komputerem przygotowywano też nową wersję systemu operacyjnego [[TOS]] o numerze 5.0, który zawierał wielozadaniową wersję [[AES]]-u (AES 4.0 - rozprowadzaną również na dyskietkach z [[MultiTOS]]-em).

Prototyp przedstawiony na zdjęciach nie jest kompletny - nie ma paru kluczowych chipów. Ciekawe że ma aż sześć slotów na pamięć typu SIMM PS/2. Najprawdopodobniej w standardzie miał mieć obsługę pamięci typu [[ST RAM]] jak również [[TT RAM]].
Zachowała się [http://www.atarimuseum.com/ahs_archives/archives/archives-techdocs-1632-pt1.htm dokumentacja] dotycząca układów specjalizowanych np. Funnel, RamDac, VIO, [[VME]].

Prawdopodobnie nigdy nie poznamy powodów dla których '''Falcon040''' nie został wprowadzony do produkcji, ale wydaje się że prace nad nim były już na ukończeniu. W tamtym czasie rynek komputerów był dla małych firm niesprzyjający, a Atari zdecydowała się postawić na rynek gier.

[[Grafika:falcon040.gif]]

=== Zobacz także ===
*[http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/falcon040.htm Falcon040 na stronach atari.computermuseum.de]

[[Kategoria:Atari ST]]
[[Kategoria:Prototypy]]
[[Kategoria:Atari Falcon]]

Microbox Falcon

2025-12-02T22:39:01Z

CK: Kategoria:Atari Falcon

Nazwa dotyczy obudowy typu desktop zaprojektowanej przez [[Ira Velinsky|Irę Velinsky]], jak również kojarzona jest z nazwą następcy [[Falcon]]a.

[[grafika:Microbox.jpg]]

Historia mówi, że firma Atari po zaprezentowaniu [[Falcon]]a z 16-bitową szyną danych i w starej, znanej z [[STE]], obudowie odebrała ostrą krytykę ze strony użytkowników. Chcąc "naprawić swój błąd" przygotowywano nową wersję obudowy, ''desktop''. W tym czasie mówiono również o nowym Falconie z 32-bitową szyną. Łączenie Microboxa z nowym Falconem nie jest jednoznaczne, ponieważ następcą i bardziej rozwojową wersją w nowej obudowie był przygotowywany [[Falcon040]], ze wspomnianą szyną 32-bit. Jak wynika z wywiadu przeprowadzonego z [[Leonard Tramiel|Leonardem Tramielem]], '''Microbox''' rzeczywiście miał być wprowadzony do produkcji, a prace były na ukończeniu, ale co dziwne nie znane są żadne prototypowe płyty główne, które musiałyby po prostu być zmienionymi gabarytowo wersjami standardowego Falcona.

O ile możemy być pewni, że istniało coś takiego jak obudowa Microbox, o tyle nie do końca pewnym jest jakie było jej przeznaczenie. Po wycofaniu się z rynku komputerów Atari skoncentrowało się na konsolach, a niewykorzystana zmodyfikowana obudowa w późniejszym okresie przeznaczona została dla projektu [[Painter]].

== Ciekawostki ==

Po wypuszczeniu przez SONY konsoli Playstation 2 w patencie znalazła się adnotacja o obudowie Atari, informacje o tym umieszczono w niektórych portalach internetowych.

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Falcon030

2025-12-02T22:38:37Z

CK: Kategoria:Atari Falcon

{{grafr|Falcon-flyer-small.gif}}

Atari Falcon 030 jest następcą Atari [[ST]]. Oficjalna premiera komputera miała miejsce '''23 sierpnia 1991''' w Niemczech.
Falcon był rozwijany pod nazwą [[Sparrow]], a wczesna wersja rozwojowa/prototyp oznaczona była jako [[FX-1]].

Duma atarowców spod znaku ST i niespełnione marzenie wielu. Świetnie zapowiadający się komputer, był równie wspaniałą maszyną jak i rozczarowaniem. Od początku zbierał niezasłużoną krytykę. Pomimo wspaniałych możliwości komputer niedoceniony, chociaż w pewnych zastosowaniach niezastąpiony, szczególnie na styku profesjonalnych i amatorskich zastosowań audio, wykorzystywany również jako profesjonalny system do prezentacji video - [[Sonovista]].
Falcon 030 był właściwie tylko namiastką, ponieważ prawdziwą przyszłością miał być przygotowywany równocześnie [[Falcon040]].

== Technikalia ==

'''Parametry:'''
* [[CPU]]: Motorola [http://pl.wikipedia.org/wiki/Motorola_68030 68030], 16 MHz, 256 B cache
* DSP: Motorola [[56001]], 32 MHz,
* FPU: (opcjonalnie) Motorola [[68881]] lub [[68882]], 16 MHz,
* Szyna: '''16 MHz/16bit'''
* Pamięć: 1, 4 lub 14 MB [[ST RAM]] w postaci modułów dołączanych przez własnościowe [[Falcon030 Memory Connector|złącze Memory]].

* System:
** [[TOS]] (wersje 4.01, 4.02, 4.03, 4.04)
** [[MultiTOS]]

'''Grafika:'''
* '''[[VIDEL]]''' - programowalny procesor graficzny
** Tryby graficze:
** Standardowe: (18-bitowa paleta kolorów - 262144 kolory)
*** 320 lub 640 w poziomie na
*** 200 lub 400 w pionie (na telewizorze lub monitorze RGB)
*** 240 lub 480 w pionie (na monitorze VGA)
*** 2, 4, 16, 256 lub HiColor (65536 kolorów) (na monitorze VGA TrueColor tylko w 320 poziomo, lub wyższe przy zastosowaniu [[Screen Enhancer]]a)
** Kompatybilne z [[ST]]: (paleta kolorów: 4096 kolory)
*** ST Low: 320x200, 16 kolorów
*** ST Med: 640x200, 4 kolory
*** ST High: 640x400, 2 kolory
** Tryby uzyskiwane programowo:
*** 832*600 Truecolor,
*** 1664*600 2, 4, 16 lub 256 kolorów,
** Procesor graficzny [[BLiTTER]]

'''Audio:'''
** '''SDMA''' (Sound DMA)
** Multiplekser
** 2 szesnastobitowe przetworniki cyfrowo/analogowe (stereo) (maksymalna częstotliwość: 49170 Hz)
** 2 szesnastobitowe przetworniki analogowo/cyfrowe (stereo) (maksymalna częstotliwość: 49170 Hz)
** Procesor sygnałowy [http://pl.wikipedia.org/wiki/Procesor_sygna%C5%82owy DSP]
*** 8 szesnastobitowych kanałów DMA z próbkowaniem do 50 kHz
** Generator [[YM3439]] (3 kanały, 8 oktaw, możliwość generowania szumów, kompatybilny z [[YM2149]])

'''Interfejsy''':
** IDE (wewnętrzny, złącze 2,5 calowe)
** [[Falcon030 Expansion Connector|Expansion]] - wewnętrzne złącze rozszerzeń
** SCSI II (zewnętrzny)
** PARALLEL
** SERIAL
** LAN
** [[Enhanced Joystick]] - dodatkowe wejścia na 2 [[PowerPad]]y lub 4 joysticki lub 2 analogowe Paddle lub LightPen

* Stacja dysków: 3,5" FDD, 1,44 MB (DS).

== System Operacyjny ==

[[Grafika:Falcon-title.gif]]

Razem z Falconem dostarczany był wielozadaniowy [[MultiTOS]], rozwijany do dziś jako [[FreeMiNT]].

Na Falconie działają także takie systemy jak [http://pl.wikipedia.org/wiki/NetBSD NetBSD] (od wersji 1.5.1), [http://pl.wikipedia.org/wiki/Linux Linux] (od wersji 2.0) oraz [[MagiC]].

== Life after death ==

Po odejściu Atari z rynku komputerów, firma [[C-Lab]] wykupiła licencję Falcona i sprzedawała pod własną marką jako [[C-Lab Falcon|Falcon MK I]], [[C-Lab Falcon|Falcon MK II]] oraz [[C-Lab Falcon|Falcon MK X]].

Falcon jest komputerem dla którego wciąż powstają rozszerzenia sprzętowe, warto wymienić karty turbo takie jak chociażby [[Afterburner040]] czy [[CT60]].

Trwają prace nad [[Hawk]]iem - nowoczesnym następcą Falcona, opartym na procesorze [[ColdFire]] i silnym [http://pl.wikipedia.org/wiki/Procesor_sygna%C5%82owy DSP].

== Ciekawe strony ==

* http://www.powerphenix.com/ - producent kart turbo do Falcona
* http://lafabrie.club.fr/Atari/Index.htm - zestawienie testów prędkości Falcona w różnych konfiguracjach
* http://perso.wanadoo.fr/didierm/index-e.htm - sterowniki dla kart rozszerzeń

[[Kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Atari Falcon]]

Eagle

2025-11-27T17:44:40Z

CK: Zdjęcia płyty głównej, procesorowej i pamięci

Zalążek artykułu.

Eagle firmy GE-Soft jest komputerem kompatybilnym z komputerami Atari TT.

==Zobacz także==

* [https://tho-otto.de/hypview/hypview.cgi?url=%2Fhyp%2Fchips_x.hyp&charset=UTF-8&index=151 Eagle - der erste Atari TT030 Clone] - Opis komputera
* [https://www.soundonsound.com/techniques/eagle-atari-clone Eagle Atari Clone] - Opis komputera
* [http://atariforum.team-yankee.net/viewtopic.php?t=13 GE Soft Eagle resurrection attempt] - Zdjęcia płyty głównej, procesorowej i pamięci

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]

Eagle

2025-11-27T17:31:35Z

CK: Zalążek artykułu

Zalążek artykułu.

Eagle firmy GE-Soft jest komputerem kompatybilnym z komputerami Atari TT.

==Zobacz także==

* [https://tho-otto.de/hypview/hypview.cgi?url=%2Fhyp%2Fchips_x.hyp&charset=UTF-8&index=151 Eagle - der erste Atari TT030 Clone] - Opis komputera
* [https://www.soundonsound.com/techniques/eagle-atari-clone Eagle Atari Clone] - Opis komputera

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]

Phenix

2025-11-27T17:22:32Z

CK: Klony Atari

Komputer zaprojektowany we francuskiej firmie [[Centek]], powstał jako odpowiedź na zapotrzebowanie użytkowników "dużych Atari", jak również był konsekwencją działań firmy na rynku Atari.
Reklamowany jako zupełnie nowy komputer według twórców nie mający nic wspólnego z Atari ani z PC, miał być oczywistym oczekiwanym następcą [[Falcon]]a. Oparty na dwóch procesorach Motorola 68060/80Mhz i silnym DSP 56301/100Mhz. Maszyną rozwojową dla ''Phenix'a'' był [[Falcon]] z kartą [[Centurbo|Centurbo2]]

Najistotniejsze jednak jest że dla [[Phenix]]a przygotowywany był nowy system operacyjny [[DOLMEN]].

{{ImgFrm|http://atariki.krap.pl/images/4/4b/Phenismall.jpg|http://centek.free.fr/pix/phen_moy.jpg|Phenix060}}

Po rezygnacji firmy Centek z dalszego wspierania rynku Atari, główny konstruktor Rodolphe Czuba próbował jeszcze ratować projekt w postaci dwóch innych komputerów opartych na tych samych rozwiązaniach co Phenix. Jednak żadna z propozycji nie dotarła do fazy prototypu.

Mimo wszystko praca włożona w Phenixa nie poszła na marne, dzięki doświadczeniom zdobytym przy projektowaniu powstała świetna karta [[CT60]] do [[Falcon]]a. A obecnie trwają prace nad komputerem o roboczej nazwie [[HAWK]] z jeszcze silniejszymi procesorami [http://pl.wikipedia.org/wiki/ColdFire ColdFire] oraz [http://pl.wikipedia.org/wiki/Procesor_sygna%C5%82owy DSP] 275Mhz!!! Wszystko to oczywiście ma być kompatybilne z Falconem do czego z kolei przysłużyła się karta [[CT60]]

== Powiązane ==

* [http://centek.free.fr/atari/phenix/phenix_menu.htm strona 'producenta']
* [http://www.czuba-tech.com/phenix/english/overview.htm informacje na stronie gównego projektanta]

{{stub}}

[[kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]

190ST

2025-11-27T17:12:59Z

CK: Klony Atari

[[Grafika:190st.jpg]]

190ST to przemysłowa wersja Atari [[ST]], oparta na [[Mega ST]]. Producentem była firma IBP Elektronik GmbH.

Maszyna umieszczona jest w obudowie standardu ''rack'' 19" razem z monitorem i klawiaturą, wyposażona w złącza EUROBUS, [[VME]] oraz ECB-Bus umożliwiające podpięcie wielu kart rozszerzeń.

Istnialo kilka procesorowych wersji:
* 190ST - 68000
* 190ST020 - 68020
* 190STV30 - 68000 + 8086
* Koprocesor 68881 jako opcja

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]

Milan

2025-06-24T06:08:10Z

CK: /* Zobacz też: */

Firma '''Milan Computer''' zakupiła w 1998 roku prawa do systemu operacyjnego [[TOS]]. Następnie stworzyła nową generację tego systemu umożliwiając używanie wielu nowoczesnych rozwiązań hardware'owych pod kontrolą tego systemu.
Firma opracowała i wypuściła na rynek komputer zgodny z Atari [[ST]]. Opracowano również następcę Milana, który jednak nie trafił do sprzedaży.

== Milan I ==

Zwany też Milan 040

=== Dane techniczne ===

[[Procesor]]: MC68040 (od 1998 także MC68060)

Sloty: 4 sloty [http://pl.wikipedia.org/wiki/PCI PCI]], 3 sloty [http://pl.wikipedia.org/wiki/ISA_%28komputery%29 ISA], 2 szyny IDE, 4 banki na pamięci SIMM EDO-RAM,

[[RAM]]: max 512 MB

1 wyjście rownolegle, 1 wyjście szeregowe kompatybilne z MFP (do 19 200 bodow), 1 wyjście szeregowe kompatybilne z PC (do 230 600 bodow)

FDD 1.44 MB, klawiatura PC

== Milan II ==

Zwany też Milan 060.

=== Dane techniczne ===

Procesor: MC68060 (66MHz)

Karta graficzna: ATI 4 lub 8MB RAM zintegrowana

Karta dzwiękowa: 16bit stereo 44.1kHz input/output

Sloty: 3x ISA, 2x PCI (obudowa Milan) lub 4x PCI-Slot (obudowa ATX)

RAM: 64MB SDRAM

2x IDE, 3x port szeregowy, 1x port rownolegly, 2x USB, MIDIout i MIDIin

FDD 1.44 MB, 40x CD-ROM, obudowa ATX lub Milan

OS: [[MagiC]]

==Zobacz też:==
* [https://www.uweschneider.de/en/projects_milan.php Strona twórcy Milana]

* [http://www.milan-computer.de/pl/index.php3 Milan Computer]

* [http://www.der-ingo.de/de/milanhelp/index.html Milan Hilfe Page]

* [http://www.solution-no1.de/emilan.htm The Milan]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]

VMEST

2025-06-01T23:26:09Z

CK: Zalążek artykułu.

Zalążek artykułu.

VMEST jest komputerem kompatybilnym z komputerami Atari ST.

==Zobacz także==

* [https://randoc.wordpress.com/2024/04/11/pro_vme-vmest-the-rarest-of-the-contemporary-atari-st-clones/ VMEST] - Opis VMEST

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]

Manhatten ST

2025-06-01T23:15:10Z

CK: Zalążek artykułu.

Zalążek artykułu.

Manhatten ST jest komputerem kompatybilnym z komputerami Atari ST.

==Zobacz także==

* [https://tetra-software.de/firmengeschichte Manhatten ST] - strona producenta
* [https://www.stcarchiv.de/stc1990/06/manhatten-st ST-Computer] - Manhatten ST

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]

Medusa

2025-06-01T23:03:52Z

CK: Kategoria:Klony Atari

http://atariki.krap.pl/images/b/b7/Medusalom.gif

Medusa Computer Systems wypuścił na rynek co najmniej dwa modele komputerów oparte na [[procesor]]ach MC680X0, były to [[Hades]] i T-40.

T-40 to pierwszy zgodny z [[TOS]] komputer ze stajni Medusa Computer Systems. Wyposażony był w procesor MC68040. Ilość pamięci [[RAM]] można rozbudować do 128MB (na płycie) i 4GB (zewnętrznie). Maszyna pracowała pod kontrolą nieznacznie zmodyfikowanego [[TOS]] 3.06.

W USA sprzedawane pod nazwą Direct.

==Zobacz też==

[http://www.kingx.com/kingx/medusa/thes-t40.html T-40]

[http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=731 T-40 w Old Computers]

{{stub}}

[[kategoria: Firmy]][[Kategoria:Klony Atari]]

Milan

2025-06-01T23:03:30Z

CK: Kategoria:Klony Atari

Firma '''Milan Computer''' zakupiła w 1998 roku prawa do systemu operacyjnego [[TOS]]. Następnie stworzyła nową generację tego systemu umożliwiając używanie wielu nowoczesnych rozwiązań hardware'owych pod kontrolą tego systemu.
Firma opracowała i wypuściła na rynek komputer zgodny z Atari [[ST]]. Opracowano również następcę Milana, który jednak nie trafił do sprzedaży.

== Milan I ==

Zwany też Milan 040

=== Dane techniczne ===

[[Procesor]]: MC68040 (od 1998 także MC68060)

Sloty: 4 sloty [http://pl.wikipedia.org/wiki/PCI PCI]], 3 sloty [http://pl.wikipedia.org/wiki/ISA_%28komputery%29 ISA], 2 szyny IDE, 4 banki na pamięci SIMM EDO-RAM,

[[RAM]]: max 512 MB

1 wyjście rownolegle, 1 wyjście szeregowe kompatybilne z MFP (do 19 200 bodow), 1 wyjście szeregowe kompatybilne z PC (do 230 600 bodow)

FDD 1.44 MB, klawiatura PC

== Milan II ==

Zwany też Milan 060.

=== Dane techniczne ===

Procesor: MC68060 (66MHz)

Karta graficzna: ATI 4 lub 8MB RAM zintegrowana

Karta dzwiękowa: 16bit stereo 44.1kHz input/output

Sloty: 3x ISA, 2x PCI (obudowa Milan) lub 4x PCI-Slot (obudowa ATX)

RAM: 64MB SDRAM

2x IDE, 3x port szeregowy, 1x port rownolegly, 2x USB, MIDIout i MIDIin

FDD 1.44 MB, 40x CD-ROM, obudowa ATX lub Milan

OS: [[MagiC]]

==Zobacz też:==
* [http://www.milan-computer.de/pl/index.php3 Milan Computer]

* [http://www.der-ingo.de/de/milanhelp/index.html Milan Hilfe Page]

* [http://www.solution-no1.de/emilan.htm The Milan]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]][[Kategoria:Klony Atari]]