Atariki - Wkład użytkownika [pl]

I.S. PLATE

2026-05-24T17:43:15Z

Daniel Koźmiński: Dodane schematy oraz zdjęcia prototypu i wersji produkcyjnej. Nadesłał Zenon/Dial.

* Producent: Innovated Software - Anglia
* Inna nazwa: GREMLIN GRABBER
* [[Procesor]]: 65c02
* [[ROM]]: 64 KB
* [[RAM]]: 16 KB
* Transmisja: 118000 bodów
* Gęstości: S, E, M, D.

Zestaw składający sześć różnych systemów zainstalowanych wewnątrz stacji. Dzięki zastosowaniu nowych specjalnych komend SIO uzyskano sześciokrotne przyspieszenie transmisji pomiędzy stacją i komputerem. Program obsługi kontrolera stacji pozwolił - poza zwiększeniem prędkości - na redukcję szumów silnika krokowego głowicy. W ROM stacji znajdują się następujące systemy:

* IS/[[US Doubler]]
* Standard [[1050]]
* Archiver
* [[Happy Warp]]
* Lazer
* Warp drive

System jest w pełni kompatybilny z Happy Warp 7.xx, uruchamia się z każdym [[DOS]]-em jednak prędkość najwyższą uzyskuje ze [[SpartaDOS]], Happy Warp, Speed DOS i Super DOS 4.3E. Praca w gęstościach S, E, M, D (pojedynczej, rozszerzonej, średniej i podwójnej (oraz szybkość, jaką można uzyskać w tej stacji, są jedynymi efektami powyższego zestawu. Do stacji jest dołączona dyskietka systemowa zawierająca HI-SPEED menu, tester prędkości i specjalny program do kopiowania zabezpieczonych dyskietek. Podręcznik I.S. Plate na 30 stronach opisuje instrukcje, dzięki którym użytkownik może efektywnie wykorzystać system stacji z poziomu języka maszynowego do swoich celów (dostęp do ID ścieżki, tworzenie na jednym dysku ścieżek w różnych gęstościach, własne sposoby zabezpieczenia przed kopiowaniem).

Źródło: Zbigniew Gradomski, Moje Atari 7 (5/1991), s.14

----

{{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/1/1b/Isplate_prototyp.png|http://atariki.krap.pl/images/0/06/Isplate_prototyp.jpeg|Prototyp autorstwa Zenona|300}}

Po powstaniu klona w 2024 roku rozgorzała na forach dyskusja nad prędkością. Zasadniczo na testach (stan na 21.02.2024 roku) nie udało się otrzymać mitycznej prędkości podanej powyżej. Według [https://vtda.org/pubs/AtariUser/AtariUser35-Mar88.pdf|reklamy w Atari user] na stronie 39 - prędkość przesyłu danych jest zaledwie podwojona, ale można uzyskać prędkość razy sześć po zastosowaniu specjalnych procedur SIO w systemie (czyli na logikę - po podmianie ROMu komputera).

{{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/5/55/Isplate_gotowy.png|http://atariki.krap.pl/images/6/67/Isplate_gotowy.jpeg|Wersja produkcyjna|300}}

== Schematy ==

* [http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Isplate_schemat_roboczy.jpeg Roboczy schemat autorstwa Zenona/Dial]
* [http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Isplate_schemat_gotowy.jpeg Gotowy schemat autorstwa Zenona/Dial]

== Odnośniki zewnętrzne ==
* [http://www.atari.org.pl/forum/viewtopic.php?id=19641 Dyskusja na forum Atari Area]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Rozszerzenia]]

Plik:Isplate prototyp.png

2026-05-24T17:39:05Z

Daniel Koźmiński:

Plik:Isplate gotowy.png

2026-05-24T17:38:51Z

Daniel Koźmiński:

Plik:Isplate gotowy.jpeg

2026-05-24T17:21:22Z

Daniel Koźmiński: IS Plate, gotowy moduł, zdjęcie autorstwa Zenona/Dial.

IS Plate, gotowy moduł, zdjęcie autorstwa Zenona/Dial.

Plik:Isplate prototyp.jpeg

2026-05-24T17:20:59Z

Daniel Koźmiński: IS Plate, prototyp zamontowany w stacji, zdjęcie autorstwa Zenona/Dial.

IS Plate, prototyp zamontowany w stacji, zdjęcie autorstwa Zenona/Dial.

Plik:Isplate schemat gotowy.jpeg

2026-05-24T17:20:21Z

Daniel Koźmiński: IS Plate, gotowy schemat autorstwa Zenona/Dial.

IS Plate, gotowy schemat autorstwa Zenona/Dial.

Plik:Isplate schemat roboczy.jpeg

2026-05-24T17:19:54Z

Daniel Koźmiński: IS Plate, roboczy schemat autorstwa Zenona/Dial.

IS Plate, roboczy schemat autorstwa Zenona/Dial.

Falcon

2025-12-03T09:18:50Z

Daniel Koźmiński: Dodane przekierowanie

#REDIRECT [[Falcon030]]

410

2024-10-23T17:12:58Z

Daniel Koźmiński: Dodanie rozmiaru paska napędowego

{{grafr|410a.jpg}}
Magnetofon przeznaczony dla serii [[400/800]]. Wczesna, produkowana w Japonii, wersja miała rączkę do przenoszenia. Większość z wyprodukowanych egzemplarzy została wytworzona w Hongkongu, wersja 410a była produkowana w Tajwanie.

* wbudowany [[kabel SIO]], magnetofon musi być ostatnim urządzeniem w łańcuchu.
* rozmiar paska napędowego dla wersji 410P (jak na zdjęciu niżej): Φ70 x 1.2 x 1.2 mm.

[[Grafika:atari410.jpg]]

[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]

Smuś

2022-05-14T10:52:12Z

Daniel Koźmiński:

Gra labiryntowo-zręcznościowa wydana przez [[L.K. Avalon]] w [[1993]] roku.

==Fabuła==
Dawno, dawno temu, gdy jeszcze żyły smoki na Świecie narodził się mały smoczek. Ponieważ rzadko się uśmiechał - nadano mu imię Smuś. Niestety, pewnego razu został on porwany z jamy w której mieszkał i został zamkniety w głębokim lochu pełnym niebezpieczeństw.

Zadaniem gracza jest takie pokierowanie smokiem, aby wydostał się on z ponurego otoczenia i wrócił do mamy...

==Technikalia==
Autorami gry jest grupa [[Electrocybernetic Construction Studio]], czyli [[Maciej Stefański]], [[Tomasz Palka]] (autorzy) i [[Tomasz Liebich]] (muzyka). Gra została wydana w wersjach kasetowej i dyskietkowej (numer katalogowy AC/AD 07693).

Gra pod względem technicznym ma sporo wspólnego z innymi produkcjami ECS - ''[[Włóczykij]]em'' i ''[[Technus]]em''. We wszystkich trzech taki sam jest mechanizm poruszania się bohatera, a ostatnia z nich na dodatek też jest komnatówką, co dodatkowo upodabnia ją do ''Smusia''.

Obrazek widoczny podczas ładowania gry został wycięty z gry na Commodore 64 "Mysterious Worlds" [http://www.youtube.com/watch?v=6RoMYQFVavY&feature=player_detailpage#t=393s], będącej nie ukończoną konwersją gry z Amigi. Wszystkie elementy graficzne we właściwej grze (postać bohatera, przeciwnicy, tła) zostałe natomiast skradzione z innej gry na C64 - "DJ Puff".[http://www.youtube.com/watch?v=7zJmUZgaBlM]

== Linki ==
[http://www.atarimania.com/detail_soft.php?MENU=8&VERSION_ID=4749 ''Smuś''] w [[Atarimania|Atarimanii]]

{{Stub}}
[[Kategoria:Gry dla Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Gry labiryntowe]]
[[Kategoria:Gry zręcznościowe]]
[[Kategoria:Polskie gry]]

Robin Wojownik Czasu

2022-05-14T10:51:23Z

Daniel Koźmiński:

{{Grafr|Robin.gif}}
Gra napisana przez grupę [[Shadows]]. Początkowa miała być wydana w [[L.K._Avalon|L.K. Avalon]], potem w [[Sikor Soft]]. Istnieją conajmniej dwie wersje tej gry: z logiem L.K. Avalon oraz druga, z napisem Sikor Soft. Niestety, gra nie przeszła testów u Sikora - ma błędy, które w niektórych lokalizacjach uniemożliwiają jej ukończenie.

Grafika panelu energii w górnej części ekranu, a także kształty przeciwników zostały podkradzione z gry "[http://www.gamebase64.com/game.php?h=0&id=6581 Savage]" na [https://pl.wikipedia.org/wiki/Commodore_64 Commodore 64].

Grę można pobrać z archiwum [[Fandal|Fandala]]: [http://a8.fandal.cz/download.php?files_id=2845 Robin Wojownik Czasu], natomiast mapa dostępna jest [http://mapy.atari8.info/robin.php tutaj].

{{Stub}}
[[Kategoria:Gry dla Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Polskie gry]]

Robin Wojownik Czasu

2022-05-14T10:51:13Z

Daniel Koźmiński:

{{Grafr|Robin.gif}}
Gra napisana przez grupę [[Shadows]]. Początkowa miała być wydana w [[L.K._Avalon|L.K. Avalon]], potem w [[Sikor Soft]]. Istnieją conajmniej dwie wersje tej gry: z logiem L.K. Avalon oraz druga, z napisem Sikor Soft. Niestety, gra nie przeszła testów u Sikora - ma błędy, które w niektórych lokalizacjach uniemożliwiają jej ukończenie.

Grafika panelu energii w górnej części ekranu, a także kształty przeciwników zostały podkradziona z gry "[http://www.gamebase64.com/game.php?h=0&id=6581 Savage]" na [https://pl.wikipedia.org/wiki/Commodore_64 Commodore 64].

Grę można pobrać z archiwum [[Fandal|Fandala]]: [http://a8.fandal.cz/download.php?files_id=2845 Robin Wojownik Czasu], natomiast mapa dostępna jest [http://mapy.atari8.info/robin.php tutaj].

{{Stub}}
[[Kategoria:Gry dla Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Polskie gry]]

FAQ

2021-08-20T19:44:38Z

Daniel Koźmiński: /* Emulacja */

'''Zanim''' zaczniesz gdziekolwiek zadawać pytania (forum atari.area, IRC, dyskusja w atariki), przejrzyj '''uważnie''' tę stronę oraz znajdujące się na niej linki, czy aby na pewno nie ma gdzieś odpowiedzi na twoje pytanie.

== Komputery ośmiobitowe ==
=== Obsługa ===

'''Q: Jak wgrać program ze stacji dysków?'''<br>
A: Podstawowy sposób wgrywania dyskietki polega na umieszczeniu jej w stacji dysków i włączenia komputera z wciśniętym klawiszem '''OPTION''' (programy maszynowe) lub bez wciskania żadnego klawisza (programy w Basicu). Czasem potrzebujemy wgrać także dyskowy system operacyjny ([[DOS]]), aby móc wykonać kolejne działania. Robimy to w taki sam sposób, dbając o to, aby odpowiednia dyskietka znalazła się najpierw w stacji dysków.

'''Q: Jak wgrać program przy użyciu magnetofonu?<br>'''
A: Podstawowy sposób wczytania programu to ustawienie kasety na początek sygnału (taki długi pisk), nacisnąć klawisz '''PLAY''' w magnetofonie oraz włączyć komputer trzymając wciśnięte klawisze '''START''' i '''OPTION''' (programy maszynowe) lub sam klawisz '''START''' (samostartujące programy w Basicu), nacisnąć dowolny klawisz na klawiaturze. <br>
A2: Aby wczytać programy w Basicu zapisane za pomocą instrukcji "''CSAVE''" należy ustawić kasetę na początek sygnału i mając włączony komputer napisać z linii komend Basica "''CLOAD''", nacisnąć '''PLAY''' w magnetofonie i dwa razy "''RETURN''" na klawiaturze komputera. Dla programów zapisanych przez instrukcję ''LIST "C:"'' stosujemy komendę ''ENTER"C:"'', a dalej postępujemy analogicznie; podobnie ma się z parą rozkazów ''SAVE'' i ''LOAD''.

'''Q: Podczas wgrywania programu ze stacji dysków/magnetofonu pojawia mi się napis "BOOT ERROR". O co chodzi?'''<br>
A: Sytuacja taka zachodzi podczas próby wgrywania programu przy uruchomieniu komputera. Przy stacji dysków mogą być następujące przyczyny:<br>
1. Dyskietka jest niesformatowana lub zawiera programy bez systemu ([[DOS]]) lub bez [[inicjalizer|inicjalizera]].<br>
2. Usiłowano wgrać program w niewłaściwy sposób (program basicowy z klawiszem "OPTION" lub maszynowy bez wciskania żadnego klawisza).<br>
3. Stacja dysków nie jest włączona lub ma niewłaściwie przydzielony numer (inny niż D1).<br>
Przy kasecie podstawowe błędy to:<br>
1. Komputer nie odnalazł początku programu;<br>
2. Niewłaściwy sposób wczytywania (klawisz "START" lub "START" i "OPTION").

'''Q: Jak znaleźć początek programu na kasecie?<br>'''
A: Początek programu objawia się na Atari długim, jednostajnym piskiem. Jeżeli nie masz spisanego stanu licznika, od którego się zaczyna program (lub nie zgadza się on ze stanem faktycznym) należy przy włączonym komputerze z linii komend Basica wpisać instrukcję: POKE 54018,54 (załącza silnik w magnetofonie, wartość 0 - wyłącza), nacisnąć Return na komputerze i Play w magnetofonie, po odnalezieniu pisku zatrzymać kasetę na jego początku (proponuję spisać stan licznika, aby można było później szybciej znaleźć program), a następnie w standardowy sposób wgrać program do komputera.

'''Q: Kupiłem magnetofon do Atari z jakimś turbo i kasetami. Czy coś jeszcze potrzebuję?'''<br>
A: Występuje kilka rodzajów systemów [[Systemy Turbo|turbo]] montowanych w magnetofonach Atari. Teoretycznie każdy z nich wymaga specjalnego [[cartridge]]'a do obsługi, więc powinieneś taki posiadać. Potrzebujesz też kaset z programami nagranymi w Twoim systemie turbo. Zdarza się też (chcociaż sporadycznie), że system turbo można wgrać z kasety zapisanej w normalnym systemie, a następnie wgrać odpowiedni program w turbo (wcześniejsze wersje [[KSO Turbo 2000]]).

=== Sprzęt ===

'''Q: Czy mogę podłączyć do mojego Atari XL/XE twardy dysk?'''<br>
A: Tak. Oprócz produkowanych kiedyś dedykowanych twardych dysków istnieją tzw. interfejsy (zarówno wbudowane do komputera, jak i dołączane zewnętrznie), które umożliwiają podłączenie nie tylko twardego dysku, ale także kart CF czy napędów CD. Do najbardziej rozpowszechnionych interfejsów tego typu należą [[KMK/JŻ IDE]], [[SIO2IDE]], a ostatnio dołączyło do tej grupy [[MyIDE]].

'''Q: Który z powyższych kontrolerów jest najlepszy?'''<br>
A: Nie jest łatwo odpowiedzieć na to pytanie. Jeśli pod względem szybkości odczytu / zapisu to zdecydowanie [[KMK/JŻ IDE]], [[MyIDE]] jest już sporo wolniejsze, natomiast na szarym końcu jest [[SIO2IDE]]. Patrząc na cenę najkorzystniej wypada MyIDE, które składając samemu obciąży nasz portfel o jedyne kilkanaście złotych, SIO2IDE w najnowszej wersji wraz gniazdem USB to koszt ok. 100 zł (bez USB ok. 75 zł), KMK/JŻ IDE to koszt ok. 140 zł (wraz z przelotką). Jeśli natomiast zależy Ci na kompatybilności z wszystkimi formatami dyskietek oraz oprogramowaniem to pozostaje wybór pomiędzy SIO2IDE i KMK/JŻ IDE, MyIDE do "pełni szczęścia" wymaga wymiany ROMu.

'''Q: Czy do wgrywania programów na moje Atari XL/XE muszę dokupić magnetofon lub stację dysków?'''<br>
A: Teoretycznie nie. Wystarczy zaopatrzyć się w kabel zwany [[SIO2PC]], dzięki któremu przy pomocy odpowiednich programów (na przykład [[APE]], [[AtariSIO]] lub [[800XLDJ]]) możesz wykorzystać swojego PC lub Atari [[ST]]/[[TT030]]/[[Falcon]] jako stacje dysków małego Atari. Możesz także podłączyć do Atari [[cartridge]], z którego błyskawicznie uruchomisz gry i programy.

'''Q: Moje SIO2PC nie działa, chociaż APE wyświetla komunikat 'Serial port COMx opened succesfully. APE is ready.'.'''<br>
A: Po pierwsze sprawdź konfigurację programu emulującego stację dysków. Sprawdź czy wybrany jest odpowiedni port COM, a także czy ustawiony jest odpowiedni tryb pracy (RI/DSR/CTS). Warto wiedzieć, że nowsze płyty głowne oraz prawie wszystkie laptopy nie obsługują trybu RI. Dlatego najlepiej przerobić swoje SIO2PC na wersję DSR i takie też tryb pracy wybrać w ustawieniach APE. Niestety ze SIO2PC nie działają także prawie żadne przejściówki USB->COM.

'''Q: Moje Atari przestało działać? Co mam robić, nie chcę się go pozbywać?'''<br>
A: Obecnie ciężko znaleźć serwis, który za rozsądne pieniądze podjął by się naprawy naszego ulubionego sprzętu. Drogi są dwie: albo zapytać na forum Atari [http://atariarea.krap.pl atariarea] - jest tam trochę elektroników, którzy za niewielką opłatą pomogą lub doradzą, albo wybrać się na jedno z atarowskich [[Copy_party|party]], gdzie zazwyczaj niektórzy z nich się pojawiają i chętnie pomogą na miejscu. Przy naprawie samodzielnej może okazać się pomocna strona: [http://www.dereatari.republika.pl/serw.htm Rzecz o Atari - Serwis]

'''Q: Czy mogę do Atari XL/XE podłączyć drukarkę?<br>'''
A: Tak. Praktycznie bezproblemowo - oprócz drukarek firmowych Atari, za pośrednictwem [http://pl.wikipedia.org/wiki/Interfejs interfejsu] "Centronics" (np. [[MicroPrint]]) można podłączyć praktycznie dowolną drukarkę. O ile w drukarkach igłowych wszystko powinno pójść w miarę z automatu (standard "EPSON FX" i jego emulacja w drukarkach igłowych), to inne mogą wymagać specjalnego sterownika. Jeśli chodzi o wydruk tekstów - dobrym rozwiązaniem jest edytor [[Panther (edytor)|Panther]], który pozwala wczytać własne kody sterowania drukarkami (jak także je zaedytować - są to odpowiednio spreparowane pliki tekstowe). Oczywiście posiadana drukarka musi mieć możliwość sterowania poprzez proste kody programowe oraz możliwość przełączenia w tryb tekstowy (albo wbudowane znaki własne, albo przysłane z komputera).

'''Q: Czy Atari z serii XL/XE mogę podłączyć tylko pod telewizor?<br>'''
A: Nie, Atari ma także [[Gniazdo_monitorowe|wyjście monitorowe]] do podłączenia komputera po tak zwanej "niskiej częstotliwości", za pomocą odpowiedniego kabla podłączymy wtedy komputer do dowolnego źródła obsługującego ten standard (na przykład monitor, magnetowid). Obraz uzyskany w ten sposób powinien być znacznie lepszej jakości niż obraz uzyskany na telewizorze przez wejście antenowe (pomijana jest wtedy modulacja obrazu).

'''Q: Jakie monitory mogę podłączyć do Atari XL/XE?<br>'''
A: Monitory dedykowane do tego typu komputerów praktycznie nie istnieją. Ale można dosyć łatwo podłączyć dowolny monitor obsługujący standardowy sygnał AV (na przykład bardzo popularny monitor serii Commodore 1084S). Wystarczy odpowiednia przejściówka która połączy sygnał monitora CVBS z Composite Video w Atari, Chroma(M) z Composite Chroma(A), Audio(M) z Audio Output (A). Zobacz także: [[Gniazdo monitorowe]] oraz [http://www.faqs.org/faqs/atari-8-bit/faq/section-16.html FAQ - What video display devices can I use with my Atari?].

'''Q: Chciał(a)bym kupić Atari XL/XE. Jak sprawdzić, czy wszystko działa?'''<br>
A: Atari ma wbudowany test większości elementów - [[SELF TEST]]. Uruchamia się go włączając komputer z wciśniętym klawiszem OPTION. Można w ten sposób przetestować pamięć, klawiaturę i [[POKEY]] (w ograniczonym zakresie). UWAGA. Komputery z rozszerzeniami lub innymi systemami operacyjnymi mogą nie mieć SELF TEST.

=== Programy ===

'''Q: Czy i gdzie mogę w sieci znaleźć oprogramowanie dla mojego Atari?'''<br>
A: Na dole listy znajduje się dział '''''linki''''' - tam znajdziesz odpowiednie adresy stron z programami, jak również inne, ciekawe odnośniki.

'''Q: Czy programy ściągane z sieci są legalne?'''<br>
A: Niektóre tak, niektóre nie. Jeżeli chodzi o gry komercyjne - część z nich została ''uwolniona'' przez firmy, ale na większość z nich nadal obowiązuje licencja (na przykład gra "Boulder Dash" czy gry z "[[Sikor Soft]]"). To samo dotyczy programów użytkowych. Jest natomiast wiele programów typu ''Public Domain'', ''Freeware'' oraz ''Shareware'', których można śmiało używać przy zachowaniu pewnych założeń - odpowiednie hasła proponuję wyszukać w wyszukiwarce internetowej.

'''Q: Ściągnąłem z sieci demo i nie chce mi się uruchomić. Dlaczego?<br>'''
A: Zakładająć, że wszystko jest dobrze podłączone i że obsługujesz komputer prawidłowo - przyczyną może być zbyt mała ilość pamięci [[RAM]] w Twoim Atari. Dzisiejsze [[demo|dema]] wymagają w dużej mierze rozszerzonej pamięci komputera (standardem stało się praktycznie 320KB), więc standardowe Atari XL/XE nie jest w stanie takiej produkcji uruchomić.

=== Emulacja ===

'''Q: Chciałbym pograć w gry z mojego Atari na PC, czy się da ?<br>'''
A: Oczywiście, należy ściągnąć emulator odpowiedni dla Twojego systemu operacyjnego. Dla Windows jest to [[Altirra]] (dla starszych wersji Windows - [[Atari800Win]]), dla pozostałych Atari800. Dodatkowo, dla osiągnięcia pełnej kompatybilności w przypadku Altirra) musisz pobrać z internetu pliki [[ROM]].

'''Q: Skąd można pobrać emulator Atari800, Altirra lub Atari800Win?<br>'''
A: [http://atari800.sourceforge.net Atari800], [https://www.virtualdub.org/altirra.html Altirra][http://atariarea.krap.pl/PLus/index_pl.htm Atari800Win].

'''Q: Jakie pliki ROM potrzebuję do emulacji Atari?<br>'''
A: Przydadzą się: ATARIBAS.ROM, ATARIOSB.ROM, ATARIXL.ROM. Znajdziesz je w archiwum zawierającym emulator [http://prdownloads.sourceforge.net/atari800/xf25.zip?download Xformer].

'''Q: Co to jest plik .xex?'''<br>
A: Jest to normalny plik wykonywalny dla Atari (np. COM lub EXE), ze zmienionym rozszerzeniem. Podyktowane jest to skojarzeniami plików w np. Windows (tzn. aby system Windows nie próbował uruchamiać - z racji tego samego rozszerzenia - programu, przeznaczonego dla 8-bitowego Atari)

'''Q: Jak wgrać plik .xex do emulatora Altirra / Atari800Win?'''<br>
A: Jeśli jest skojarzony z tym emulatorem po prostu dwa razy kliknij jego ikonę. Jeśli nie jest spróbuj przeciągnąć go na okno z emulatorem.

'''Q: Co to jest plik .atr'''<br>
A: Jest to obraz dyskietki ośmiobitowego Atari (lub partycji jego dysku twardego). [[ATR|Więcej]].

'''Q: Jak wgrać plik .atr do emulatora Atari800Win'''<br>
A: Jeśli jest skojarzony z tym emulatorem po prostu dwa razy kliknij jego ikonę. Jeśli nie jest spróbuj przeciągnąć go na okno z emulatorem. Następnie naciśnij SHIFT+F5, co spowoduje zimny reset emulowanego Atari.

'''Q: W jakich formatach przechowywane są obrazy atarowskich dyskietek i czym się charakteryzują?'''<br>
A: Są to wspomniane .ATR, spakowane zip-em .ATR czyli .ATZ, .DCM (spakowane na Atari programem [[Disk Communicator]]) oraz .XFD (praktycznie pierwszy format wirtualnej dyskieteki atarowskiej, obecnie raczej nie używany). Dodać można jeszcze format .PRO, który zawiera w sobie informacje o protekcji użytej na danej dyskietce. Powstał też alternatywny, niekomercyjny format, przypominający .PRO - [http://members.chello.nl/taf.offenga/app/software/atp/ATP16.htm ATP].

'''Q: Czy istnieją (na PC i nie tylko) specjalne programy do edycji obrazów wirtualnych dyskietek (ATR, XFD) ? Jeśli tak, to jakie?'''<br>
A: Tak, istnieją (jest ich kilka), np. ''[http://g2f.atari8.info/atrwcx1.4.zip wtyczka]'', obsługująca obrazy dyskietek .ATR, do Windowsowego menedżera plików '''[http://www.ghisler.com Total Commander]''' autorstwa [[Pajero]], [http://grayscale.scene.pl/download/atrutil113.zip AtrUtil] Kena Sidera, czy [http://makeatr.atari8.info/ MakeATR] [[Soudi]]ego. Dla systemów POSIXowych dostępny jest program [[Franny]]

== ST/TT/Falcon ==
=== ST Obsługa ===

'''Q: Chciałem zmienić rozdzielczość ekranu, jednak opcja jest nieaktywna?'''<br>
A: Atari [[ST]] ma specyficzną obsługę trybów graficznych, wymagających specjalnych monitorów. Jako jedyny typ komputera miał (później dołączyły do niego Atari [[TT030]], [[Falcon]] oraz PC ze specjalizowanymi kartami grafiki) prawdziwy tryb monochromatyczny (Atari HIRES), oparty tylko na dwu kolorach (czarny i biały) bez odcieni szarości. Wszelkie odcienie były uzyskiwane podczas rastrowania ekranu (zmiany ilości wyświetlanych punktów na ekranie), jak to ma miejsce w profesjonalnym druku - był to ukłon w stronę profesjonalistów pracujących przy zastosowaniach typu DTP, CAD oraz muzyków. Takie podejście wymagało specjalizowanego monitora (np. [[SM124]], monitory stosowane przy tych rozdzielczościach dają niesłychanie ostry obraz. Pozostałe tryby graficzne (ST LOW i ST Medium), uznawane za zwykłe tryby graficzne (nieprofesjonalne, do użytku rozrywkowego) można uzyskać na monitorach kolorowych Atari, telewizorach lub innych przystosowanych monitorach.

'''Q: Jak uruchomić twardy dysk?'''<br>

A: Do Atari ST można podłączyć kilka rodzai dysków (o tym poniżej), a poza tym - potrzebne sa sterowniki programowe (np. [[Hushi]], [[HD Driver]] czy [[SCSI TOOL]]. Komputer standardowo jest wyposażony w port [[ACSI]], do niego można podłączyć dyski zewnętrzne. Ogólnie mamy dostępne następujące możliwości:
* dyski dedykowane ACSI, zazwyczaj są to okrojone z pewnych komend dyski SCSI lub MFM;
* dyski SCSI poprzez prosty interfejs SCSI (kilka rodzai, np. SCSI Link);
* zewnętrzne dyski dedykowane pod port Cartridge (zazwyczaj przystosowane dyski ATA);
* zewnętrzne lub wewnętrzne interfejsy dysku twardego (zarówno SCSI, jak i IDE), na przykład za pomocą interfejsu Paskuda;
* wewnętrzny dysk IDE lub karta CF poprzez moduł nakładany na procesor;
* karty SD dzięki przejściówkom ACSI-SD: SatanDisk/UltraSatan;
* karty SD/USB/Dysk sieciowy dzięki urządzeniu CosmosEX ACSI/SCSI.
Dodatkowo modele serii MEGA mają wbudowane wewnętrzne interfejsy SCSI oraz dedykowane interfejsy IDE pod porty rozszerzeń

=== ST Sprzęt ===

'''Q: Co znaczą literki za napisem Atari ST?'''<br>
A: Atari wypuściło kilka modeli [[ST]], odpowiednio je oznaczając. I tak w podstawowych wersjach wyróżniamy:<br>
1. '''ST''' - standardowa wersja, bez wbudowanych dodatków;<br>
2. '''STM''' - dodane "M" od słowa "modulator", wbudowany modulator antenowy, dzięki czemu można podłączyć komputer bezpośrednio pod gniazdo antenowe telewizora;<br>
3. '''STF''' - dodane "F" od słowa "floppy", z wbudowaną stacją dyskietek 3,5" (pierwsze modele 360KB, potem standardowo 720KB, choć spotyka się przerobione komputery ze stacją 1,44MB);<br>
4. '''STFM''' - jest to niejako połączenie poprzednich modeli, czyli "FM" oznacza wbudowaną stację dyskietek i wbudowany modulator;<br>
5. '''[[STE]]''' - dodane "E", pochodzące najprawdopodobniej od słowa "Extended" lub "Enhanced", oznaczającego "rozszerzony" lub "rozbudowany". Każdy z nich ma wbudowany modulator i stację dysków, a poza tym inne ulepszenia w stosunku do poprzedników (zwiększona paleta kolorów, dźwięk stereo, itp.).

'''Q: Jak sprawdzić zasoby komputera?'''<br>
A: TOS nie ma wbudowanego oprogramowania diagnostycznego. Aby sprawdzić jaką dokładnie konfiguracje sprzętu należy skorzystać z zewnętrznego programu typu SYSINFO.

'''Q: Chciałbym rozszerzyć pamięć w moim Atari STE? Czy to jest skomplikowane?'''<br>
A: W odróżnieniu od innych modeli ST w wersji STE zostały zastosowane tak zwane "krótkie SIMy", czyli standardowe, 30 pinowe moduły, umieszczone w czterech gniazdach. Aby rozszerzyć pamięć należy je tylko wymienić, przy czym pamiętamy o parzystości gniazd (moduły w co drugim gnieździe muszą być technicznie identyczne). W praktyce efektywne jest powiększenie pamięci do 4MB (4 moduły po 1MB), ponieważ tyle bezpośrednio obsługuje system, a większą pojemność pamięci [[RAM]] w serii ST widzą tylko nieliczne programy (na przykład [[Calamus]]).

=== FALCON Sprzęt ===

'''Q: Jak zmienić wersję językową systemu?'''<br>

A: Aby zmienić wersję językową systemu potrzebny jest program do edycji NVRAM.

=== ST Programy ===
'''Q: Nie wiem, w jaki sposób uruchamia się programy na Atari ST/TT/Falcon?'''<br>
A: Analogicznie jak w innych systemach okienkowych: należy najechać wskaźnikiem myszki na program, który zamierzamy uruchomić i dwukrotnie kliknąć lewym klawiszem myszki. Uruchamialne programy na Atari [[ST]]/[[TT030|TT]]/[[Falcon030|Falcon]] standardowo mają rozszerzenia *.prg lub *.tos.

=== ST Emulacja ===
== Konsole ==
=== 2600/7800 ===
'''Q: Mam czarno biały obraz na telewizorze, a gra jest na pewno kolorowa. Co robię źle...?'''<br>
'''A:''' Konsola [[Atari 2600]] jest wyposażona w przełącznik trybu mono/kolor. Należy go ustawić w odpowiednie położenie.

'''Q: Po włożeniu kartridża w gniazdo i uruchomieniu konsoli kartridż się nie uruchamia...'''<br>
'''A:''' Większość sprzętu retro, w tym również [[Atari 2600]], jest narażona na śniedzienie czy korozję styków. Należy wyjąć i włożyć kartridż jeszcze raz (przy wyłączonej konsoli), aż do skutku, przy czym częściej winne są kartridże, a nie styki w gnieźdie konsoli.

=== 5200 ===
=== Lynx ===
=== Jaguar ===
'''Q: Kupiłem [[Jaguar|Jaguara]], podłączyłem zasilacz, odpowiednie kable, wszystko połączyłem według instrukcji i nic się nie dzieje, jakby konsola była martwa. Co się dzieje?'''

A: Jest to normalny objaw. Konsola zawiera detektor włożonego kartridge'a z grą, zamyka on obieg zasilania, bez niego nic się nie dzieje. Przed uruchomieniem konsoli należy włożyć grę (lub moduł CD-ROM) w gniazdo i dopiero wtedy uruchomić konsolę.

'''Q: Wgrałem grę z CD-Romu i zobaczyłem komunikat "Memory Track Not Found". O co chodzi...?'''

A: [[Memory Track]] jest to specjalny moduł (cartridge) do Jaguara, który pozwala na zapisywanie stanu gry niektórych gier przeznaczonych dla CD, aby można ją było później kontynuować od momentu zapisania.

== Sprawy różne ==
=== Inne ===

'''Q: Co znaczy FAQ?'''<br>
A: Jest to skrót od angielskich słów Frequently Asked Questions (Najczęściej Zadawane Pytania).
Jest to również fonetyczny zapis słów jakie dostaniesz w odpowiedzi jeśli nie zastosujesz się do FAQ.

=== Linki ===

Jeśli FAQ nie odpowiedziało na Twoje pytania, skorzystaj z tych linków.

* '''http://rtfm.killfile.pl/ Jak Mądrze Zadawać Pytania. Polska wersja. Przeczytaj KONIECZNIE'''.
* http://atari.fandal.cz/ - Zbiór programów na Atari XL/XE
* http://atarionline.pl/v01/index.phtml?ct=nowinki - Zbiór programów na Atari XL/XE
* http://www.atarimania.com/ - Zbiór programów na Atari XL/XE, informacje o Atari w języku angielskim
* http://atari8.info/ - strona informacyjna polskiej sceny Atari XL/XE
* http://atariarea.krap.pl/ - newsy ze świata Atari w języku polskim, forum
* http://atariage.com/ - newsy ze świata atari w języku angielskim, forum
* http://www.cs.uu.nl/wais/html/na-dir/atari-8-bit/faq.html Atari 8-bit Computers Frequently Asked Questions
* [http://www.atari800xl.eu/faq/atari-8bit-faq-us-letter-format.pdf Atari 8-bit FAQ - wersja PDF, stan na 7 kwietnia 2019]

=== IRC ===

Jeśli już naprawdę nie pomogły ci powyższe linki, możesz jeszcze spróbować na kanale [[Atari8]] sieci [[Ircnet|IRCNet]].
<br> Przed wejściem należy zapoznać się z regulaminem i pierwszym linkiem z powyższej listy linków, w przeciwnym wypadku jest duża szansa, że nikt nie udzieli Ci informacji.

[[Kategoria:Pomoc]]

GTS-100

2021-05-22T16:31:01Z

Daniel Koźmiński: Dodane zdjęcia stacji

Dwustronna stacja dysków 3,5" pracująca w podwójnej gęstości z Atari ST produkowana przez [[Future Systems]].

Stacja jest nieco wyższa i niemal o połowę krótsza od oferowanych przez Atari firmowych stacji [[SF314]] i [[SF354]], wykończona jest czarną, matową farbą. Z przodu umiejscowiono licznik ścieżek oraz diody LED sygnalizujące zasilanie oraz pracę napędu.

<table width="" cellspacing=5>
<tr>
<td>{{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/7/73/GTS-100-front_mini.jpg|http://atariki.krap.pl/images/7/7d/GTS-100-front.jpg|Panel przedni|527}}</td>
<td>{{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/3/3f/GTS-100-Back_mini.jpg|http://atariki.krap.pl/images/8/84/GTS-100-Back.jpg|Widok z tyłu na złącza|501}}</td>
<td>{{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/4/4e/GTS-100-Bottom_mini.jpg|http://atariki.krap.pl/images/f/f7/GTS-100-Bottom.jpg|Spód|228}}</td>
</tr>
</table>

W GTS-100 zastosowano japoński mechanizm firmy NEC oraz autorski system "GTS Cruise Control", który - według producenta - miał być o wiele bardziej dokładny i precyzyjniejszy w pozycjonowaniu głowicy. Przewód sygnałowy, w odróżnieniu od firmowych stacji mierzył ok. półtora metra.

Stacja kosztowała w 1988 r. 279 dolarów USA. Dostępna była również nieco uboższa wersja o nazwie GTS-100X, gdzie dzięki usunięciu wyświetlacza z licznikiem ścieżek oraz diod sygnalizacyjnych można było obniżyć cenę do 239 dolarów.

[[Kategoria:Peryferia 16/32-bit]]

Pomocne Szablony

2021-05-22T09:56:08Z

Daniel Koźmiński: /* ImgTh */

Szablony są predefiniowanymi fragmentami Wiki, z których może korzystać wiele stron. Podstawowe informacje o nich są na stronie [[Obsługa Atariki]].

Ciekawe aktualnie dostępne szablony:

= Zewnętrzne popularne strony =
Często jest tak, że linkujemy się do innych serwisów, typowym przykładem może być [[Pouet]] albo [[ftp.atari.art.pl]]. Wtedy warto użyć gotowego szablonu ułatwiającego edycję, jednocześnie ułatwiającego późniejszą modyfikację linków np. gdy adres serwera ulegnie zmianie.

== Pouet ==
[[Szablon:Pouet]] - jeżeli opisujemy produkcję, która jest na Pouet, możemy łatwo się do niej podlinkować, wpisując np. dla intra [[Broda]]:
: <nowiki>{{pouet|9762|gif}}</nowiki>
Czyli podajemy numer na pouet (widoczny w adresie strony z produkcją, w tym przypadku http://www.pouet.net/prod.php?which=9762) . Dodatkowo '''musimy''' podać rozszerzenie obrazka jaki jest dla danej produkcji na Pouet, gdyż automatycznie nie da się tego zrobić.
Występują rozszerzenia ''gif, jpg'' i ''png'', wystarczy kliknąć na obrazku na stronie Pouet prawym klawiszem i wybrać coś w rodzaju ''Properties'' czy ''Właściwości''.

Rezultat wygląda tak:

{{pouet|9762|gif}}

== ftp.atari.art.pl ==
''Może powinien być szablon i do tego, ale niech ktoś może wymyśli jak powinien taki szablonik wyglądać. Może jakaś ikonka?''

= Obrazki i pliki =

== Img ==
[[Szablon:Img]] - prosty szablon dla obrazka, podajemy tylko nazwę pliku, np dla Atari [[830]]:
: <nowiki>{{img|atari830.jpg}}</nowiki>
Czego rezultatem będzie
{{img|atari830.jpg}}

== ImgFrm ==

{{ImgFrm|http://atariki.krap.pl/images/8/87/Highwiremini.gif|http://atariki.krap.pl/images/9/9b/Highwire.gif|Highwire wyświetlające stronę Atari.org}}[[Szablon:ImgFrm]] - ładny i zgrabny szablon wzorowany na wikipedii wymagający url-i do dwóch plików. Obsługa <nowiki>{{ImgFrm|url_do_miniaturki|url_do_duzego_zdjęcia|podpis pod zdjęciem}}</nowiki>. Wygląda to tak jak po prawo.

== Imgfr ==
[[Szablon:Imgfr]] - to samo co [[Szablon:Img]] ale '''floating right''', czyli po prawej stronie ekranu oblane tekstem. Przykład dla Atari [[1010]]:
: <nowiki>{{imgfr|atari1010.jpg}}</nowiki>
Czego rezultatem jest:
{{imgfr|atari1010.jpg}}
Zauważcie, jak ten obrazek jest umieszczony po prawej i oblany tekstem.

== Imgfrext ==

[[Szablon:Imgfrext]] - to samo co [[Szablon:Imgfr]], ale dla linków z obrazkami z zewnętrznych serwerów. Przykład:
: <nowiki>{{imgfrext|http://www.retromadness.com/atari/images/1200xl.jpg}}</nowiki>
{{imgfrext|http://www.retromadness.com/atari/images/1200xl.jpg}}
Rezultat jest identyczny z powyższym, ale plik z obrazem zostaje pobrany z podanego adresu.

== ImgTh ==
[[Szablon:ImgTh ]] - jeżeli chcemy umieścić grafikę z miniaturą należy wgrać jej dwie wersje: w wysokiej rozdzielczości oraz o pożądanym rozmiarze miniatury, a także zanotować sobie szerokość grafiki z miniaturą. Do szablonu wpisujemy argument w następującej kolejności URL miniatury, URL w pełnej rozdzielczości, Opis grafiki, szerokość miniatury w pikselach (bez jednostki). Na przykład:

<nowiki>{{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/7/73/GTS-100-front_mini.jpg|http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:GTS-100-front.jpg|Opis|527}}</nowiki>

Czego rezultatem jest: {{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/7/73/GTS-100-front_mini.jpg|http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:GTS-100-front.jpg|Opis|527}}

Miniaturka nie jest oblewana tekstem.

== infobox ==

[[Szablon:Infobox]]

== Exe ==
'' Tu powinien być opis szablonu dla plików wykonywalnych (xex,exe,com,atr,car itp) ''

[[Szablon:Exe]]

== Sap ==
[[Szablon:Sap]] aby dodać muzyczkę w formacie [[SAP (format pliku)|SAP]], należy użyć następującej konstrukcji:
: <nowiki>{{sap|nazwasapa}}</nowiki>

'''Pomijamy rozszerzenie .SAP!'''

Przykład: {{sap|Porazka}}

== ASMADB ==
[[Szablon:ASMADB]] tworzy link do utworów skomponowanych przez określonego muzyka. Stosujemy pisownię jak w tagu AUTHOR w SAPach, tj. bez polskich znaków. Zamiast spacji plus, np.
: <nowiki>{{ASMADB|Lukasz+Sychowicz}}</nowiki>
Po dodaniu uprasza się o sprawdzenie, czy link dobrze działa.

[[Kategoria:Pomoc]]

Pomocne Szablony

2021-05-22T09:55:07Z

Daniel Koźmiński: Usunięcie imini, zastąpienie przez ImgTh

Szablony są predefiniowanymi fragmentami Wiki, z których może korzystać wiele stron. Podstawowe informacje o nich są na stronie [[Obsługa Atariki]].

Ciekawe aktualnie dostępne szablony:

= Zewnętrzne popularne strony =
Często jest tak, że linkujemy się do innych serwisów, typowym przykładem może być [[Pouet]] albo [[ftp.atari.art.pl]]. Wtedy warto użyć gotowego szablonu ułatwiającego edycję, jednocześnie ułatwiającego późniejszą modyfikację linków np. gdy adres serwera ulegnie zmianie.

== Pouet ==
[[Szablon:Pouet]] - jeżeli opisujemy produkcję, która jest na Pouet, możemy łatwo się do niej podlinkować, wpisując np. dla intra [[Broda]]:
: <nowiki>{{pouet|9762|gif}}</nowiki>
Czyli podajemy numer na pouet (widoczny w adresie strony z produkcją, w tym przypadku http://www.pouet.net/prod.php?which=9762) . Dodatkowo '''musimy''' podać rozszerzenie obrazka jaki jest dla danej produkcji na Pouet, gdyż automatycznie nie da się tego zrobić.
Występują rozszerzenia ''gif, jpg'' i ''png'', wystarczy kliknąć na obrazku na stronie Pouet prawym klawiszem i wybrać coś w rodzaju ''Properties'' czy ''Właściwości''.

Rezultat wygląda tak:

{{pouet|9762|gif}}

== ftp.atari.art.pl ==
''Może powinien być szablon i do tego, ale niech ktoś może wymyśli jak powinien taki szablonik wyglądać. Może jakaś ikonka?''

= Obrazki i pliki =

== Img ==
[[Szablon:Img]] - prosty szablon dla obrazka, podajemy tylko nazwę pliku, np dla Atari [[830]]:
: <nowiki>{{img|atari830.jpg}}</nowiki>
Czego rezultatem będzie
{{img|atari830.jpg}}

== ImgFrm ==

{{ImgFrm|http://atariki.krap.pl/images/8/87/Highwiremini.gif|http://atariki.krap.pl/images/9/9b/Highwire.gif|Highwire wyświetlające stronę Atari.org}}[[Szablon:ImgFrm]] - ładny i zgrabny szablon wzorowany na wikipedii wymagający url-i do dwóch plików. Obsługa <nowiki>{{ImgFrm|url_do_miniaturki|url_do_duzego_zdjęcia|podpis pod zdjęciem}}</nowiki>. Wygląda to tak jak po prawo.

== Imgfr ==
[[Szablon:Imgfr]] - to samo co [[Szablon:Img]] ale '''floating right''', czyli po prawej stronie ekranu oblane tekstem. Przykład dla Atari [[1010]]:
: <nowiki>{{imgfr|atari1010.jpg}}</nowiki>
Czego rezultatem jest:
{{imgfr|atari1010.jpg}}
Zauważcie, jak ten obrazek jest umieszczony po prawej i oblany tekstem.

== Imgfrext ==

[[Szablon:Imgfrext]] - to samo co [[Szablon:Imgfr]], ale dla linków z obrazkami z zewnętrznych serwerów. Przykład:
: <nowiki>{{imgfrext|http://www.retromadness.com/atari/images/1200xl.jpg}}</nowiki>
{{imgfrext|http://www.retromadness.com/atari/images/1200xl.jpg}}
Rezultat jest identyczny z powyższym, ale plik z obrazem zostaje pobrany z podanego adresu.

== ImgTh ==
[[Szablon:ImgTh ]] - jeżeli chcemy umieścić grafikę z miniaturą należy wgrać jej dwie wersje: w wysokiej rozdzielczości oraz o pożądanym rozmiarze miniatury, a także zanotować sobie szerokość grafiki z miniaturą. Do szablonu wpisujemy argument w następującej kolejności URL miniatury, URL w pełnej rozdzielczości, Opis grafiki, szerokość miniatury w pikselach (bez jednostki). Na przykład:

<nowiki>{{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/7/73/GTS-100-front_mini.jpg|http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:GTS-100-front.jpg|Opis|527}}</nowiki>

Czego rezultatem jest: {{ImgTh|http://atariki.krap.pl/images/7/73/GTS-100-front_mini.jpg|http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:GTS-100-front.jpg|Opis|527}}
Zwróćcie uwagę, że trzeba podać oddzielnie nazwę pliku i jego rozszerzenie. Jest to spowodowane tym, że szablon oczekuje na serwerze zarówno pliku '''GTS-100-front.jpg''' jak i '''GTS-100-front_mini.jpg''' .

== infobox ==

[[Szablon:Infobox]]

== Exe ==
'' Tu powinien być opis szablonu dla plików wykonywalnych (xex,exe,com,atr,car itp) ''

[[Szablon:Exe]]

== Sap ==
[[Szablon:Sap]] aby dodać muzyczkę w formacie [[SAP (format pliku)|SAP]], należy użyć następującej konstrukcji:
: <nowiki>{{sap|nazwasapa}}</nowiki>

'''Pomijamy rozszerzenie .SAP!'''

Przykład: {{sap|Porazka}}

== ASMADB ==
[[Szablon:ASMADB]] tworzy link do utworów skomponowanych przez określonego muzyka. Stosujemy pisownię jak w tagu AUTHOR w SAPach, tj. bez polskich znaków. Zamiast spacji plus, np.
: <nowiki>{{ASMADB|Lukasz+Sychowicz}}</nowiki>
Po dodaniu uprasza się o sprawdzenie, czy link dobrze działa.

[[Kategoria:Pomoc]]

Szablon:ImgTh

2021-05-22T09:49:41Z

Daniel Koźmiński:

Szablon:ImgTh

2021-05-22T09:48:13Z

Daniel Koźmiński:

Szablon:ImgTh

2021-05-22T09:44:41Z

Daniel Koźmiński:

Szablon:ImgTh

2021-05-22T09:42:22Z

Daniel Koźmiński:

<div style="padding: 10px">
[[Grafika:{{{2}}}]] [[Grafika:{{{1}}}]]
</div>

Szablon:ImgTh

2021-05-22T09:41:57Z

Daniel Koźmiński:

<div style="padding: 10px">
[[Grafika:{{{2}}}]] [[Grafika:{{{1}}}]]</a>
</div>

Szablon:ImgTh

2021-05-22T09:40:22Z

Daniel Koźmiński: Test nowego szablonu

<div style="padding: 10px">
<a href="[[Grafika:{{{2}}}]]">[[Grafika:{{{1}}}]]</a>
</div>

Plik:GTS-100-Manual mini.jpg

2021-05-22T09:32:03Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-front mini.jpg

2021-05-22T09:31:56Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Box-top mini.jpg

2021-05-22T09:31:48Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Box-side mini.jpg

2021-05-22T09:31:38Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Bottom mini.jpg

2021-05-22T09:31:31Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Back mini.jpg

2021-05-22T09:31:22Z

Daniel Koźmiński:

Szablon:Imini

2021-05-22T09:29:56Z

Daniel Koźmiński: Poprawka URL

[http://atariki.krap.pl/img/{{{1}}}.{{{2}}} http://atariki.krap.pl/img/{{{1}}}_mini.{{{2}}}]

Ram-Cart

2021-04-03T10:02:57Z

Daniel Koźmiński: - stub

{{grafr|Ramcart.jpg}}

Rozszerzenie pamięci [[RAM]] do Atari [[XL]]/[[XE]] występujące w formie [[cartridge]]'a, produkowane przez łódzki zakład [[Unnering Masters]] a dokładnie Piotra Janiszowskiego, który był twórcą i początkowym wykonawcą (wersje do 1MB).
W późniejszym czasie dołączył Przemysław "[[GALTRON]]" Galanciak, który zajmował się projektowaniem płytek, wykonaniem ich wraz z montażem elementów.
W projekcie pomagał [[Zenon]] "DIAL" Rakoczy który tworzył schematy, brał udział w testowaniu.

Pamięć jest podtrzymywana bateryjnie.

Pierwowzorem układu był [[SiDiCar]].

Obecnie układ można też spotkać w wersji z przyciskiem RESET oraz w formie '''Double Ram-Cart''', który różni się od zwykłej wersji tym, że ma podwojoną liczbę układów pamięci - co daje już przyzwoitą pojemność - 256KB, a nawet (przy drobnych modyfikacjach) do 1MB.

== 64KB ==

RAM-CART 64k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

Płytka przygotowana była dla wersji 64k i 128k. W zależności od modelu dokonywano na niej modyfikacji.
Model 64k - tylko dwie pamięci SRAM, tylko dwa oporniki 10k, brak zwory łączącej pin 12 układu 74174 i pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Te cztery piny połączone są zworą do +5V.

== 128KB ==

Model 128k - nalutowane dwie dodatkowe pamięci SRAM, wlutowane dwa dodatkowe oporniki 10k, wlutowana zwora łączące pin 12 układu 74174 z pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Wejścia /CS dodatkowych pamięci połączone są odpowiednio z pinami 3, 6 układu 7403 (patrz schemat RAM-CART 128k wersja 2)

RAM-CART 128k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

== Double Ram-Cart 2x128KB / 256KB ==

Dodatkowy przycisk P1 pozwala na wybór jednego z dwóch trybów pracy:

* 2x128K - wtedy cartridge zachowuje się jak dwa oddzielne moduły 128K
* 256K - cartridge zawiera 256K pamięci a bit 2 w rejestrze konfiguracyjnym służy do wyboru numeru banku

Dodatkowy przycisk P2 pozwala przełączać się między modułami 128KB w obydwu trybach pracy (!).

{{grafr|Ramcart32mb.jpg}}

== 1MB ==

Cartridge powstały na bazie wersji 128KB.

Z obudowy zniknęły przyciski P1 i P2, za to pojawiły się przyciski A, B i C pozwalające na wybór 1 z 8 modułów 128K.

W firmowej wersji cartridge-a bity 2, 6 i 7 służą do odczytu stanu przycisków A, B i C. Po rozkręceniu obudowy można zalutować zworki dzięki czemu przyciski A, B i C tracą swoją funkcję, a bity te służą do wybierania banków w pełnym obszarze 1MB.

== 2MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowy 1MB.

Dodatkowy przycisk 1/2M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwala wybrać 1 z 16 modułów 128K (1 z 2 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 4MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowe 3MB.

Dodatkowe przyciski D i 2/4M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwalają na wybór 1 z 32 modułów 128K (1 z 4 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 8, 16 i 32 MB ==

Opis w przygotowaniu

==Programowanie==
Rejestr sterujący układu znajduje się pod adresem $D500 (aczkolwiek ze względu na uproszczony dekoder adresów jest on powtórzony na całej stronie $D5).

- bit 0: włącza moduł w obszarze $A000 - $BFFF;
w trybie RO (odczytu): 0 włączony, 1 wyłączony a
w trybie RW (zapisu): 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 1: włącza moduł w obszarze $8000 - $9FFF; 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 2: ustawiony blokuje rejestr do momentu wyłączenia komputera (w module 64/128K/2x128K), przełącza bank pamięci w module 256K i w zmodyfikowanych 1M, 2M i 4M, w fabrycznych wersjach zwraca stan przycisku A

- bit 3: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 4: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 5: przełącza bank pamięci w module 128K

- bit 6: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku B

- bit 7: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku C

W cartridge-ach 64K i 128K rejestr był przeznaczony tylko do zapisu. W pierwszych wersjach Double Ram-Cart 2x128/256K i Ram-Cart 1M od Zenona początkowo również tak było, choć w późniejszych egzemplarzach został udostępniony również do odczytu, a dodatkowo Zenon zmodyfikował konstrukcję i wykorzystał pełny dekoder adresów (rejestr sterujący dostępny jest wtedy tylko pod adresem $D500).

== Oprogramowanie ==

Wszystkie potrzebne pliki do obsługi RAM CART-ów, które zostały opisane w instrukcjach są dostępne poniżej.

[http://atariki.krap.pl/images/6/6a/RAMCART3.ATR Plik z oprogramowaniem w formacie ATR]

== Bibliografia ==

*[[KMK|Konrad Kokoszkiewicz]], "RAM-CARTRIDGE dla Atari XL/XE", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1992_11.djvu Bajtek 11/1992] (w [[Atarionline.pl]]), s. 12-13
*[http://atariki.krap.pl/images/8/86/NOWY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (aktualne wersje)]
*[http://atariki.krap.pl/images/9/96/STARY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (poprzednie wersje)]

== Schematy ==

* [[:Grafika:RAMCART.png|Schemat wersji 64k]]
* [[:Grafika:RAMCART64v2.png|Schemat wersji 64k - wersja druga]]
* [[:Grafika:RAMCART128.png|Schemat wersji 128k - wersja oryginalna]]
* [[:Grafika:RAMCART128ZENON.png|Schemat wersji 128k - wersja zmodyfikowana, autorstwa Zenona/Dial]]
* [[:Grafika:RAMCART128kv2.png|Schemat wersji 128k - wersja druga]]
* [[:Grafika:DOUBLE.png|Schemat wersji 2x128k/256k - Double Ram-Cart]]

== Odnośniki zewnętrzne ==

* RAM-CART Handler - [[Tajemnice Atari|TA]] [http://tajemnice.atari8.info/10_93/10_93.html 10/93] - instaluje dodatkowy dysk używający Ram-Carta
* [http://web.archive.org/web/20100720185313/http://www.serious-dial.atari.pl/softdial.html Dial Group - oprogramowanie]
* [http://web.archive.org/web/20090209232906/http://serious-dial.atari.pl/artykuly/dblrc.html Double Ram-Cart - opis oprogramowania]
* [http://web.archive.org/web/20100804024148/http://www.serious-dial.atari.pl/zzone/pserious.html Artykuły w SERIOUS#8,#9,#10 i #11] dotyczące różnych modyfikacji Ram-Carta

== Zobacz też ==

* [[SiDiCar]]
* [http://raster.atariportal.cz/hw/ramcart/ramcart.htm S/XEGS RAMCART 128KB]

[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]
[[Kategoria:Schematy i specyfikacje]]

Ram-Cart

2021-04-03T10:02:34Z

Daniel Koźmiński: Dodana grafika z aktualnie najbardziej pojemną wersją.

{{grafr|Ramcart.jpg}}

Rozszerzenie pamięci [[RAM]] do Atari [[XL]]/[[XE]] występujące w formie [[cartridge]]'a, produkowane przez łódzki zakład [[Unnering Masters]] a dokładnie Piotra Janiszowskiego, który był twórcą i początkowym wykonawcą (wersje do 1MB).
W późniejszym czasie dołączył Przemysław "[[GALTRON]]" Galanciak, który zajmował się projektowaniem płytek, wykonaniem ich wraz z montażem elementów.
W projekcie pomagał [[Zenon]] "DIAL" Rakoczy który tworzył schematy, brał udział w testowaniu.

Pamięć jest podtrzymywana bateryjnie.

Pierwowzorem układu był [[SiDiCar]].

Obecnie układ można też spotkać w wersji z przyciskiem RESET oraz w formie '''Double Ram-Cart''', który różni się od zwykłej wersji tym, że ma podwojoną liczbę układów pamięci - co daje już przyzwoitą pojemność - 256KB, a nawet (przy drobnych modyfikacjach) do 1MB.

== 64KB ==

RAM-CART 64k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

Płytka przygotowana była dla wersji 64k i 128k. W zależności od modelu dokonywano na niej modyfikacji.
Model 64k - tylko dwie pamięci SRAM, tylko dwa oporniki 10k, brak zwory łączącej pin 12 układu 74174 i pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Te cztery piny połączone są zworą do +5V.

== 128KB ==

Model 128k - nalutowane dwie dodatkowe pamięci SRAM, wlutowane dwa dodatkowe oporniki 10k, wlutowana zwora łączące pin 12 układu 74174 z pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Wejścia /CS dodatkowych pamięci połączone są odpowiednio z pinami 3, 6 układu 7403 (patrz schemat RAM-CART 128k wersja 2)

RAM-CART 128k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

== Double Ram-Cart 2x128KB / 256KB ==

Dodatkowy przycisk P1 pozwala na wybór jednego z dwóch trybów pracy:

* 2x128K - wtedy cartridge zachowuje się jak dwa oddzielne moduły 128K
* 256K - cartridge zawiera 256K pamięci a bit 2 w rejestrze konfiguracyjnym służy do wyboru numeru banku

Dodatkowy przycisk P2 pozwala przełączać się między modułami 128KB w obydwu trybach pracy (!).

{{grafr|Ramcart32mb.jpg}}

== 1MB ==

Cartridge powstały na bazie wersji 128KB.

Z obudowy zniknęły przyciski P1 i P2, za to pojawiły się przyciski A, B i C pozwalające na wybór 1 z 8 modułów 128K.

W firmowej wersji cartridge-a bity 2, 6 i 7 służą do odczytu stanu przycisków A, B i C. Po rozkręceniu obudowy można zalutować zworki dzięki czemu przyciski A, B i C tracą swoją funkcję, a bity te służą do wybierania banków w pełnym obszarze 1MB.

== 2MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowy 1MB.

Dodatkowy przycisk 1/2M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwala wybrać 1 z 16 modułów 128K (1 z 2 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 4MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowe 3MB.

Dodatkowe przyciski D i 2/4M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwalają na wybór 1 z 32 modułów 128K (1 z 4 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 8, 16 i 32 MB ==

Opis w przygotowaniu

==Programowanie==
Rejestr sterujący układu znajduje się pod adresem $D500 (aczkolwiek ze względu na uproszczony dekoder adresów jest on powtórzony na całej stronie $D5).

- bit 0: włącza moduł w obszarze $A000 - $BFFF;
w trybie RO (odczytu): 0 włączony, 1 wyłączony a
w trybie RW (zapisu): 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 1: włącza moduł w obszarze $8000 - $9FFF; 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 2: ustawiony blokuje rejestr do momentu wyłączenia komputera (w module 64/128K/2x128K), przełącza bank pamięci w module 256K i w zmodyfikowanych 1M, 2M i 4M, w fabrycznych wersjach zwraca stan przycisku A

- bit 3: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 4: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 5: przełącza bank pamięci w module 128K

- bit 6: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku B

- bit 7: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku C

W cartridge-ach 64K i 128K rejestr był przeznaczony tylko do zapisu. W pierwszych wersjach Double Ram-Cart 2x128/256K i Ram-Cart 1M od Zenona początkowo również tak było, choć w późniejszych egzemplarzach został udostępniony również do odczytu, a dodatkowo Zenon zmodyfikował konstrukcję i wykorzystał pełny dekoder adresów (rejestr sterujący dostępny jest wtedy tylko pod adresem $D500).

== Oprogramowanie ==

Wszystkie potrzebne pliki do obsługi RAM CART-ów, które zostały opisane w instrukcjach są dostępne poniżej.

[http://atariki.krap.pl/images/6/6a/RAMCART3.ATR Plik z oprogramowaniem w formacie ATR]

== Bibliografia ==

*[[KMK|Konrad Kokoszkiewicz]], "RAM-CARTRIDGE dla Atari XL/XE", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1992_11.djvu Bajtek 11/1992] (w [[Atarionline.pl]]), s. 12-13
*[http://atariki.krap.pl/images/8/86/NOWY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (aktualne wersje)]
*[http://atariki.krap.pl/images/9/96/STARY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (poprzednie wersje)]

== Schematy ==

* [[:Grafika:RAMCART.png|Schemat wersji 64k]]
* [[:Grafika:RAMCART64v2.png|Schemat wersji 64k - wersja druga]]
* [[:Grafika:RAMCART128.png|Schemat wersji 128k - wersja oryginalna]]
* [[:Grafika:RAMCART128ZENON.png|Schemat wersji 128k - wersja zmodyfikowana, autorstwa Zenona/Dial]]
* [[:Grafika:RAMCART128kv2.png|Schemat wersji 128k - wersja druga]]
* [[:Grafika:DOUBLE.png|Schemat wersji 2x128k/256k - Double Ram-Cart]]

== Odnośniki zewnętrzne ==

* RAM-CART Handler - [[Tajemnice Atari|TA]] [http://tajemnice.atari8.info/10_93/10_93.html 10/93] - instaluje dodatkowy dysk używający Ram-Carta
* [http://web.archive.org/web/20100720185313/http://www.serious-dial.atari.pl/softdial.html Dial Group - oprogramowanie]
* [http://web.archive.org/web/20090209232906/http://serious-dial.atari.pl/artykuly/dblrc.html Double Ram-Cart - opis oprogramowania]
* [http://web.archive.org/web/20100804024148/http://www.serious-dial.atari.pl/zzone/pserious.html Artykuły w SERIOUS#8,#9,#10 i #11] dotyczące różnych modyfikacji Ram-Carta

== Zobacz też ==

* [[SiDiCar]]
* [http://raster.atariportal.cz/hw/ramcart/ramcart.htm S/XEGS RAMCART 128KB]

{{stub}}
[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]
[[Kategoria:Schematy i specyfikacje]]

Plik:Ramcart32mb.jpg

2021-04-03T10:01:11Z

Daniel Koźmiński: Grafika przedstawiająca aktualnie najbardziej pojemną wersję.

Grafika przedstawiająca aktualnie najbardziej pojemną wersję.

Ram-Cart

2021-04-03T09:59:06Z

Daniel Koźmiński: Dodane oprogramowanie.

{{grafr|Ramcart.jpg}}

Rozszerzenie pamięci [[RAM]] do Atari [[XL]]/[[XE]] występujące w formie [[cartridge]]'a, produkowane przez łódzki zakład [[Unnering Masters]] a dokładnie Piotra Janiszowskiego, który był twórcą i początkowym wykonawcą (wersje do 1MB).
W późniejszym czasie dołączył Przemysław "[[GALTRON]]" Galanciak, który zajmował się projektowaniem płytek, wykonaniem ich wraz z montażem elementów.
W projekcie pomagał [[Zenon]] "DIAL" Rakoczy który tworzył schematy, brał udział w testowaniu.

Pamięć jest podtrzymywana bateryjnie.

Pierwowzorem układu był [[SiDiCar]].

Obecnie układ można też spotkać w wersji z przyciskiem RESET oraz w formie '''Double Ram-Cart''', który różni się od zwykłej wersji tym, że ma podwojoną liczbę układów pamięci - co daje już przyzwoitą pojemność - 256KB, a nawet (przy drobnych modyfikacjach) do 1MB.

== 64KB ==

RAM-CART 64k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

Płytka przygotowana była dla wersji 64k i 128k. W zależności od modelu dokonywano na niej modyfikacji.
Model 64k - tylko dwie pamięci SRAM, tylko dwa oporniki 10k, brak zwory łączącej pin 12 układu 74174 i pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Te cztery piny połączone są zworą do +5V.

== 128KB ==

Model 128k - nalutowane dwie dodatkowe pamięci SRAM, wlutowane dwa dodatkowe oporniki 10k, wlutowana zwora łączące pin 12 układu 74174 z pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Wejścia /CS dodatkowych pamięci połączone są odpowiednio z pinami 3, 6 układu 7403 (patrz schemat RAM-CART 128k wersja 2)

RAM-CART 128k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

== Double Ram-Cart 2x128KB / 256KB ==

Dodatkowy przycisk P1 pozwala na wybór jednego z dwóch trybów pracy:

* 2x128K - wtedy cartridge zachowuje się jak dwa oddzielne moduły 128K
* 256K - cartridge zawiera 256K pamięci a bit 2 w rejestrze konfiguracyjnym służy do wyboru numeru banku

Dodatkowy przycisk P2 pozwala przełączać się między modułami 128KB w obydwu trybach pracy (!).

== 1MB ==

Cartridge powstały na bazie wersji 128KB.

Z obudowy zniknęły przyciski P1 i P2, za to pojawiły się przyciski A, B i C pozwalające na wybór 1 z 8 modułów 128K.

W firmowej wersji cartridge-a bity 2, 6 i 7 służą do odczytu stanu przycisków A, B i C. Po rozkręceniu obudowy można zalutować zworki dzięki czemu przyciski A, B i C tracą swoją funkcję, a bity te służą do wybierania banków w pełnym obszarze 1MB.

== 2MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowy 1MB.

Dodatkowy przycisk 1/2M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwala wybrać 1 z 16 modułów 128K (1 z 2 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 4MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowe 3MB.

Dodatkowe przyciski D i 2/4M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwalają na wybór 1 z 32 modułów 128K (1 z 4 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 8, 16 i 32 MB ==

Opis w przygotowaniu

==Programowanie==
Rejestr sterujący układu znajduje się pod adresem $D500 (aczkolwiek ze względu na uproszczony dekoder adresów jest on powtórzony na całej stronie $D5).

- bit 0: włącza moduł w obszarze $A000 - $BFFF;
w trybie RO (odczytu): 0 włączony, 1 wyłączony a
w trybie RW (zapisu): 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 1: włącza moduł w obszarze $8000 - $9FFF; 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 2: ustawiony blokuje rejestr do momentu wyłączenia komputera (w module 64/128K/2x128K), przełącza bank pamięci w module 256K i w zmodyfikowanych 1M, 2M i 4M, w fabrycznych wersjach zwraca stan przycisku A

- bit 3: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 4: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 5: przełącza bank pamięci w module 128K

- bit 6: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku B

- bit 7: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku C

W cartridge-ach 64K i 128K rejestr był przeznaczony tylko do zapisu. W pierwszych wersjach Double Ram-Cart 2x128/256K i Ram-Cart 1M od Zenona początkowo również tak było, choć w późniejszych egzemplarzach został udostępniony również do odczytu, a dodatkowo Zenon zmodyfikował konstrukcję i wykorzystał pełny dekoder adresów (rejestr sterujący dostępny jest wtedy tylko pod adresem $D500).

== Oprogramowanie ==

Wszystkie potrzebne pliki do obsługi RAM CART-ów, które zostały opisane w instrukcjach są dostępne poniżej.

[http://atariki.krap.pl/images/6/6a/RAMCART3.ATR Plik z oprogramowaniem w formacie ATR]

== Bibliografia ==

*[[KMK|Konrad Kokoszkiewicz]], "RAM-CARTRIDGE dla Atari XL/XE", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1992_11.djvu Bajtek 11/1992] (w [[Atarionline.pl]]), s. 12-13
*[http://atariki.krap.pl/images/8/86/NOWY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (aktualne wersje)]
*[http://atariki.krap.pl/images/9/96/STARY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (poprzednie wersje)]

== Schematy ==

* [[:Grafika:RAMCART.png|Schemat wersji 64k]]
* [[:Grafika:RAMCART64v2.png|Schemat wersji 64k - wersja druga]]
* [[:Grafika:RAMCART128.png|Schemat wersji 128k - wersja oryginalna]]
* [[:Grafika:RAMCART128ZENON.png|Schemat wersji 128k - wersja zmodyfikowana, autorstwa Zenona/Dial]]
* [[:Grafika:RAMCART128kv2.png|Schemat wersji 128k - wersja druga]]
* [[:Grafika:DOUBLE.png|Schemat wersji 2x128k/256k - Double Ram-Cart]]

== Odnośniki zewnętrzne ==

* RAM-CART Handler - [[Tajemnice Atari|TA]] [http://tajemnice.atari8.info/10_93/10_93.html 10/93] - instaluje dodatkowy dysk używający Ram-Carta
* [http://web.archive.org/web/20100720185313/http://www.serious-dial.atari.pl/softdial.html Dial Group - oprogramowanie]
* [http://web.archive.org/web/20090209232906/http://serious-dial.atari.pl/artykuly/dblrc.html Double Ram-Cart - opis oprogramowania]
* [http://web.archive.org/web/20100804024148/http://www.serious-dial.atari.pl/zzone/pserious.html Artykuły w SERIOUS#8,#9,#10 i #11] dotyczące różnych modyfikacji Ram-Carta

== Zobacz też ==

* [[SiDiCar]]
* [http://raster.atariportal.cz/hw/ramcart/ramcart.htm S/XEGS RAMCART 128KB]

{{stub}}
[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]
[[Kategoria:Schematy i specyfikacje]]

Ram-Cart

2021-04-03T09:55:38Z

Daniel Koźmiński: /* Bibliografia */ dodane manuale

{{grafr|Ramcart.jpg}}

Rozszerzenie pamięci [[RAM]] do Atari [[XL]]/[[XE]] występujące w formie [[cartridge]]'a, produkowane przez łódzki zakład [[Unnering Masters]] a dokładnie Piotra Janiszowskiego, który był twórcą i początkowym wykonawcą (wersje do 1MB).
W późniejszym czasie dołączył Przemysław "[[GALTRON]]" Galanciak, który zajmował się projektowaniem płytek, wykonaniem ich wraz z montażem elementów.
W projekcie pomagał [[Zenon]] "DIAL" Rakoczy który tworzył schematy, brał udział w testowaniu.

Pamięć jest podtrzymywana bateryjnie.

Pierwowzorem układu był [[SiDiCar]].

Obecnie układ można też spotkać w wersji z przyciskiem RESET oraz w formie '''Double Ram-Cart''', który różni się od zwykłej wersji tym, że ma podwojoną liczbę układów pamięci - co daje już przyzwoitą pojemność - 256KB, a nawet (przy drobnych modyfikacjach) do 1MB.

== 64KB ==

RAM-CART 64k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

Płytka przygotowana była dla wersji 64k i 128k. W zależności od modelu dokonywano na niej modyfikacji.
Model 64k - tylko dwie pamięci SRAM, tylko dwa oporniki 10k, brak zwory łączącej pin 12 układu 74174 i pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Te cztery piny połączone są zworą do +5V.

== 128KB ==

Model 128k - nalutowane dwie dodatkowe pamięci SRAM, wlutowane dwa dodatkowe oporniki 10k, wlutowana zwora łączące pin 12 układu 74174 z pinami 11,12 układu 7402 oraz pinami 9, 12 układu 7403. Wejścia /CS dodatkowych pamięci połączone są odpowiednio z pinami 3, 6 układu 7403 (patrz schemat RAM-CART 128k wersja 2)

RAM-CART 128k produkowany był w dwu wersjach różniących się zastosowaną pamięcią SRAM. Różnica polega na odmiennym sterowaniu wejściem zapisu E (/E), stąd w wersji 2 (oznaczonej na schemacie) pojawiły sie dodatkowe bramki logiczne 7403 typu otwarty kolektor (OC).

== Double Ram-Cart 2x128KB / 256KB ==

Dodatkowy przycisk P1 pozwala na wybór jednego z dwóch trybów pracy:

* 2x128K - wtedy cartridge zachowuje się jak dwa oddzielne moduły 128K
* 256K - cartridge zawiera 256K pamięci a bit 2 w rejestrze konfiguracyjnym służy do wyboru numeru banku

Dodatkowy przycisk P2 pozwala przełączać się między modułami 128KB w obydwu trybach pracy (!).

== 1MB ==

Cartridge powstały na bazie wersji 128KB.

Z obudowy zniknęły przyciski P1 i P2, za to pojawiły się przyciski A, B i C pozwalające na wybór 1 z 8 modułów 128K.

W firmowej wersji cartridge-a bity 2, 6 i 7 służą do odczytu stanu przycisków A, B i C. Po rozkręceniu obudowy można zalutować zworki dzięki czemu przyciski A, B i C tracą swoją funkcję, a bity te służą do wybierania banków w pełnym obszarze 1MB.

== 2MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowy 1MB.

Dodatkowy przycisk 1/2M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwala wybrać 1 z 16 modułów 128K (1 z 2 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 4MB ==

Rozszerzenie cartridge-a 1MB o dodatkowe 3MB.

Dodatkowe przyciski D i 2/4M na obudowie w kooperacji z A, B i C pozwalają na wybór 1 z 32 modułów 128K (1 z 4 modułów 1M po przelutowaniu zworek ABC).

== 8MB ==

W przygotowaniu

==Programowanie==
Rejestr sterujący układu znajduje się pod adresem $D500 (aczkolwiek ze względu na uproszczony dekoder adresów jest on powtórzony na całej stronie $D5).

- bit 0: włącza moduł w obszarze $A000 - $BFFF;
w trybie RO (odczytu): 0 włączony, 1 wyłączony a
w trybie RW (zapisu): 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 1: włącza moduł w obszarze $8000 - $9FFF; 1 włączony, 0 wyłączony

- bit 2: ustawiony blokuje rejestr do momentu wyłączenia komputera (w module 64/128K/2x128K), przełącza bank pamięci w module 256K i w zmodyfikowanych 1M, 2M i 4M, w fabrycznych wersjach zwraca stan przycisku A

- bit 3: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 4: przełącza bank pamięci w module 64K

- bit 5: przełącza bank pamięci w module 128K

- bit 6: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku B

- bit 7: przełącza bank pamięci w zmodyfikowanym module 1/2/4M, w fabrycznym zwraca stan przycisku C

W cartridge-ach 64K i 128K rejestr był przeznaczony tylko do zapisu. W pierwszych wersjach Double Ram-Cart 2x128/256K i Ram-Cart 1M od Zenona początkowo również tak było, choć w późniejszych egzemplarzach został udostępniony również do odczytu, a dodatkowo Zenon zmodyfikował konstrukcję i wykorzystał pełny dekoder adresów (rejestr sterujący dostępny jest wtedy tylko pod adresem $D500).

== Bibliografia ==

*[[KMK|Konrad Kokoszkiewicz]], "RAM-CARTRIDGE dla Atari XL/XE", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1992_11.djvu Bajtek 11/1992] (w [[Atarionline.pl]]), s. 12-13
*[http://atariki.krap.pl/images/8/86/NOWY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (aktualne wersje)]
*[http://atariki.krap.pl/images/9/96/STARY_RAM_CART.pdf Instrukcja obsługi (poprzednie wersje)]

== Schematy ==

* [[:Grafika:RAMCART.png|Schemat wersji 64k]]
* [[:Grafika:RAMCART64v2.png|Schemat wersji 64k - wersja druga]]
* [[:Grafika:RAMCART128.png|Schemat wersji 128k - wersja oryginalna]]
* [[:Grafika:RAMCART128ZENON.png|Schemat wersji 128k - wersja zmodyfikowana, autorstwa Zenona/Dial]]
* [[:Grafika:RAMCART128kv2.png|Schemat wersji 128k - wersja druga]]
* [[:Grafika:DOUBLE.png|Schemat wersji 2x128k/256k - Double Ram-Cart]]

== Odnośniki zewnętrzne ==

* RAM-CART Handler - [[Tajemnice Atari|TA]] [http://tajemnice.atari8.info/10_93/10_93.html 10/93] - instaluje dodatkowy dysk używający Ram-Carta
* [http://web.archive.org/web/20100720185313/http://www.serious-dial.atari.pl/softdial.html Dial Group - oprogramowanie]
* [http://web.archive.org/web/20090209232906/http://serious-dial.atari.pl/artykuly/dblrc.html Double Ram-Cart - opis oprogramowania]
* [http://web.archive.org/web/20100804024148/http://www.serious-dial.atari.pl/zzone/pserious.html Artykuły w SERIOUS#8,#9,#10 i #11] dotyczące różnych modyfikacji Ram-Carta

== Zobacz też ==

* [[SiDiCar]]
* [http://raster.atariportal.cz/hw/ramcart/ramcart.htm S/XEGS RAMCART 128KB]

{{stub}}
[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]
[[Kategoria:Schematy i specyfikacje]]

Plik:RAMCART3.ATR

2021-04-03T09:46:53Z

Daniel Koźmiński: Plik z oprogramowaniem w formacie ATR. Są tam wszystkie potrzebne pliki do obsługi RAM CART-ów, które zostały opisane w instrukcjach.

Plik z oprogramowaniem w formacie ATR. Są tam wszystkie potrzebne
pliki do obsługi RAM CART-ów, które zostały opisane w instrukcjach.

Plik:NOWY RAM CART.pdf

2021-04-03T09:45:57Z

Daniel Koźmiński: Instrukcja do aktualnych wersji RAM-CART

Instrukcja do aktualnych wersji RAM-CART

Plik:STARY RAM CART.pdf

2021-04-03T09:45:35Z

Daniel Koźmiński: Instrukcja do poprzednich wersji RAM-CART

Instrukcja do poprzednich wersji RAM-CART

Plik:GTS-100-Manual.jpg

2021-02-07T15:52:42Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Box-side.jpg

2021-02-07T15:52:16Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Box-top.jpg

2021-02-07T15:52:03Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Top.jpg

2021-02-07T15:51:47Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Bottom.jpg

2021-02-07T15:51:34Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-Back.jpg

2021-02-07T15:51:19Z

Daniel Koźmiński:

Plik:GTS-100-front.jpg

2021-02-07T15:50:48Z

Daniel Koźmiński:

XC12

2020-04-23T08:12:07Z

Daniel Koźmiński:

{{grafr|xc12.JPG}}
Najpopularniejszy magnetofon produkowany przez Atari. Przystosowany wzorniczo do serii [[XE]], ale działa ze wszystkimi [[Atari 8-bit|ośmiobitowymi komputerami Atari]]. Ma wbudowany [[kabel SIO]], ale nie ma dodatkowego [[gniazdo SIO|gniazda SIO]] dla kolejnych urządzeń i musi być ostatnim w łańcuchu.

Istnieją doniesienia stwerdzające, że magnetofon [[PM4401A]] marki [[Phonemark]] był dostępny na zachodnioeuropejskim rynku dużo wcześniej niż XC12 (przemawia za tym fakt, że magnetofon Phonemark jest przystosowany wzorniczo do wcześniejszej serii [[XL]]). Za doniesieniami idą podejrzenia, że XC12 nie jest autorskim produktem Atari, ale produkowaną na licencji firmy Phonemark (lub [[Datamark]]) kopią.[http://www.atariage.com/forums/index.php?showtopic=128505]. W odróżnieniu od Phonemarka magnetofon Atari jest zasilany z komputera.

Magnetofony Atari mogą mieć dwa zasilania (410, 1010 czy Phonemark), lub jedno (XC11, XC12, XCA12 i CA12). Elektronika magnetofonu zawsze jest zasilana z komputera. Z zasilacza zewnętrznego zasilany jest jedynie silnik.

==Płyta z elektroniką==
{{grafl|XC12_Board.gif}}
* Zastosowano płytę z elektroniką o numerze PM4401 w wersji 4. Co ciekawe, jest ona o wiele mniej starannie wykonana, niż w klonie powstałym po rezygnacji Atari z produkcji magnetofonów XC12 - [[CA12]].

== Zobacz także ==
* [[CA12]]
* [[XCA12]]
* [[PM4401A]]
* [[Datamark XG12]]

[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]

Dyskusja:Obudowy cartridge

2020-02-08T09:56:14Z

Daniel Koźmiński: + Formatowanie dyskusji

Proszę o poprawienie zarówno tytułu, jak i kategorii, a przede wszystkim treści. To, co jest teraz wpisane to opis jednego typu obudowy. Jeśli temat ma zostać taki, jak w tej chwili, to proponuję, żeby były tu opisane różne obudowy wraz z technikaliami. Jeśli nie ma chętnych, to proponuję zmienić nazwę na wyraźnie wskazującą, że są to obudowy produkowane przez Sikora. [[Użytkownik:Daniel Koźmiński|dely]] 18:19, 2 lut 2020 (CET)

:W sumie można opisać więcej, ale kategoria wydaje mi się jak najbardziej ok. Zresztą proszę o usunięcie, może tak będzie lepiej, skoro mam budzić kontrowersje. [[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 16:33, 3 lut 2020 (CET)
::Poprawiłem, tak jest ok? Btw - pozostawiam mkategorię "peryferia 8-bit", bo nie mogę wymyśleć lepszej. Jakby co proszę o zmianę. Usunąłem też szablon SDU [[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 11:30, 5 lut 2020 (CET)

:::Tak jest zdecydowanie lepiej. Dziękuję [[Użytkownik:Daniel Koźmiński|dely]] 10:53, 8 lut 2020 (CET)

Dyskusja:Obudowy cartridge

2020-02-08T09:53:23Z

Daniel Koźmiński:

Proszę o poprawienie zarówno tytułu, jak i kategorii, a przede wszystkim treści. To, co jest teraz wpisane to opis jednego typu obudowy. Jeśli temat ma zostać taki, jak w tej chwili, to proponuję, żeby były tu opisane różne obudowy wraz z technikaliami. Jeśli nie ma chętnych, to proponuję zmienić nazwę na wyraźnie wskazującą, że są to obudowy produkowane przez Sikora. [[Użytkownik:Daniel Koźmiński|dely]] 18:19, 2 lut 2020 (CET)

--W sumie można opisać więcej, ale kategoria wydaje mi się jak najbardziej ok. Zresztą proszę o usunięcie, może tak będzie lepiej, skoro mam budzić kontrowersje.--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 16:33, 3 lut 2020 (CET)
--Poprawiłem, tak jest ok? Btw - pozostawiam mkategorię "peryferia 8-bit", bo nie mogę wymyśleć lepszej. Jakby co proszę o zmianę. Usunąłem też szablon SDU--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 11:30, 5 lut 2020 (CET)

Tak jest zdecydowanie lepiej. Dziękuję [[Użytkownik:Daniel Koźmiński|dely]] 10:53, 8 lut 2020 (CET)

Dyskusja:Obudowy cartridge

2020-02-02T17:19:42Z

Daniel Koźmiński:

Obudowy cartridge

2020-02-02T17:15:46Z

Daniel Koźmiński: +SDU. No bez przesady.

Obudowy Cartridge-y produkowane przez [[Sikor|Sikora]], powstałe na prośbę ccwrc który udostępnił swój projekt nowych płytek na stronie [http://atarionline.pl/forum/comments.php?DiscussionID=4245&page=1#Item_0 atarionline.pl]. Po dość długiej dyskusji w wątku na [http://www.atari.org.pl/forum/viewtopic.php?id=16097 atariarea] Sikor postanowił, że będą to obudowy kompatybilne z serią XE GS, pasują także płytki od cartridge-y Warner oraz niektóre custom projekty. Obudowy są (na prosbę [[Larek|Larka]]) nieco większe od oryginalnego XE GS - jest dłuższa o 5mm. Ta wielkość pozwala jeszcze ją zamknąć w oryginalnym Atari 400 oraz Atari 800. Konstrukcyjnie pozwala na uzyskanie nieco więcej miejsca poprzez wyłamanie niektórych elementów, być może będzie przygotowany szablon PCB z naniesionymi newralgicznymi punktami i niuansami obudowy.

{{SDU}}

[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]

Programowanie: Jak wykryć system TV

2020-01-09T16:57:37Z

Daniel Koźmiński: Dodałem info, że OS XL - w starszych nie ma rejestrów opóźnienia klawiatury

Ośmiobitowe komputery Atari występują w wariantach PAL, NTSC i SECAM. Różnice dotyczą częstotliwości kwarcu taktującego CPU, generowanych kolorów oraz częstotliwości odchylania pionowego VBLK (a co za tym idzie ilości linii obrazu w pojedynczej ramce).

Tworzeniem obrazu w Atari zajmuje się ANTIC który formuje sygnały wideo oraz generuje treść obrazu i to on decyduje o tym ile linii obrazu zawiera pojedyncza ramka. Układ GTIA zaś nakłada kolory na podstawie informacji podanej przez ANTIC.

OS XL przeprowadza detekcję systemu TV podczas procedury RESET badając rejestr PAL ($D014) układu GTIA i zależnie od jego wartości ustawia opóźnienie KRPDEL ($2D9) i repetycję klawiszy KEYREP ($2DA) oraz zawartość rejestru PALNTS ($62).

Test przeprowadzany jest następująco:
<pre>
C374: AD 14 D0 LDA $D014 ;PAL
C377: 29 0E AND #$0E
C379: D0 08 BNE $C383
C37B: A9 05 LDA #$05
C37D: A2 01 LDX #$01
C37F: A0 28 LDY #$28
C381: D0 06 BNE $C389
C383: A9 06 LDA #$06
C385: A2 00 LDX #$00
C387: A0 30 LDY #$30
C389: 8D DA 02 STA $02DA ;KEYREP
C38C: 86 62 STX $62 ;PALNTS
C38E: 8C D9 02 STY $02D9 ;KRPDEL
</pre>

dzięki czemu rejestr PALNTS zawiera:

* $00 dla NTSC
* $01 dla PAL lub SECAM.

W przypadku gdy mamy do czynienia z fabrycznym komputerem do określenia systemu TV wystarczy więc sprawdzenie rejestru PALNTS.

Z biegiem czasu pojawiły się modyfikacje pozwalające na wymianę układów ANTIC lub GTIA przez co można spotkać komputery z ANTIC-iem generującym sygnały jak dla PAL, ale z GTIA tworzącym kolory jak dla NTSC, lub odwrotnie (tzw. NTSC50 i PAL60).

Ponieważ rejestr PAL znajduje się w układzie GTIA to w rzeczywistości zwraca on tylko informację o tym jakie kolory uzyskamy na ekranie.
Do określenia rodzaju układu ANTIC należy więc użyć procedury zliczającej ilość linii skanningowych przypadających na jedną ramkę obrazu:
<pre>
sync1 ldx VCOUNT ;$D40B
bpl sync1
sync2 txa
ldx VCOUNT
bmi sync2

cmp #[312+262]/2/2
</pre>
Ponieważ ilość linii skanningowych w ramce NTSC wynosi 262, a w PAL lub SECAM 312 to powyższa procedura w znaczniku C zwróci informację o zastosowanym ANTIC-u - C=0 - NTSC, C=1 - PAL lub SECAM.

= Linki =

* [[NTSC vs PAL]]
* [[130XE SECAM]]
* [[FGTIA]]
* [https://atariage.com/forums/topic/78402-colors/ wątek o różnicach w paletach kolorów]
* [https://atariage.com/forums/topic/281761-introducing-antix-the-antic-switch/ wątek o AntiX]

[[Kategoria:Programowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Niezbędnik kodera]]