Atariki - Wkład użytkownika [pl]

Atari Super Turbo

2017-03-08T18:45:12Z

FUJI: Dotychczasowa struktura nagrania była dla wersji XC12.

Pierwszy polski system turbo dla magnetofonów. Zaprojektował go [[Sławomir Nienałtowski]] (autor m.in. stacji [[SN-360]]), zainspirowany podobnymi rozwiązaniami dla komputerów Commodore 64 i ZX Spectrum. Prace rozpoczął pod koniec 1986 roku, w ciągu pół roku przygotowując prototypową wersję dla magnetofonu [[1010]], a później także dla [[XC12]] i jego klonów. Pierwsza wersja systemu zaczęła być rozprowadzana w końcu 1987 roku. Sprzedawała go firma [[Atari Studio]] (późniejszy [[Mirage]]).

==Oprogramowanie==
AST był sprzedawany w kilku wersjach. W skład wersji podstawowej, oprócz przeróbki magnetofonu, wchodziła kaseta z oprogramowaniem do obsługi systemu, instrukcja obsługi tychże oraz kaseta z zestawem 16 gier w AST (zestawów było kilka). Na kasecie z oprogramowaniem znajdowało się 6 narzędzi:
* Loader AST - służący do wczytywania programów w formacie [[#AST|AST]]
* System operacyjny - program do uruchamiania, kopiowania i zamiany nazwy programów w formacie AST
* Copy wyk - program do konwersji programów w formacie [[COM]] (czyli popularnych "[[Loader z wykrzyknikiem|wykrzykników]]") do formatu AST
* Copy 1blok - program do konwersji jednoblokowych plików [[BOOT (format pliku)|bootowalnych]] do formatu AST
* Test - program do ustawiania skosu głowicy
* AST BASIC - handler urządzenia T: pozwalający na zapis programów [[BASIC]]-owych w AST

Wersja dla bardziej zamożnych użytkowników zamiast kasety z programami użytkowymi zawierała [[cartridge]] "AST Utility". Prezentował on opcje do wyboru:
<ol start="0">
<li>Wyjście do systemu</li>
<li>AST Loader - patrz wyżej</li>
<li>BUT Loader - do wczytywania programów w formacie [[#BUT|BUT]]</li>
<li>BOT Loader - do wczytywania programów w formacie [[#BOT|BOT]]</li>
<li>AST BASIC - patrz wyżej</li>
<li>AST Copy - patrz wyżej (System operacyjny)</li>
<li>Wyk to AST Copy - patrz wyżej (Copy wyk)</li>
<li>Unichanger</li>
</ol>

W późniejszym czasie zamiast AST Utility sprzedawany był AST Multi-Cartridge, na którym zawarty był bogatszy zestaw programów.

Programy użytkowe były w osobnych wersjach dla magnetofonów [[1010]] i [[XC12]].

Atari Studio sprzedawało też gotowe zestawy gier w systemie AST. W studiu można też było zamówić kasetę z indywidualnie wybranym zestawem programów, które programiści z AS przerabiali na AST w razie potrzeby.

*[[:Grafika:AST zestaw podstawowy - wkładka.jpg|Jedna z kaset dołączanych do systemu AST]]
*[[:Grafika:AST zestaw 05 - wkładka.jpg|Gotowy zestaw gier nr 05]]
*[[:Grafika:AST zestaw 13 - wkładka.jpg|Gotowy zestaw gier nr 13]]
*[[:Grafika:AST zestaw na życzenie - wkładka.jpg|Przykładowy zestaw indywidualnie zamówionych gier]]

==Formaty plików==
Programy w turbo AST były zapisywane w jednym z 3 formatów: "AST", "BUT" i "BOT". Na kasetach rozprowadzanych przez Atari Studio obok każdego programu widniała nazwa formatu, w którym jest on zapisany.

===AST===
Najprostszy format "AST" służy do konwersji programów jednoblokowych ([[COM]] i [[BOOT (format pliku)|BOOT]]). Przed wczytaniem programu należy wgrać wspomniany wyżej Loader AST. Plik w formacie AST ma zapisaną nazwę (do 20 znaków), która pojawia się na ekranie po wczytaniu 1 bloku. Naciśnięcie spacji powoduje kontynuację odczytu, natomiast Reset powoduje powrót do loadera.

===BUT===
Format "BUT" służy do konwersji programów wieloblokowych. Do wczytania programu potrzebny jest Loader BUT, dostępny na cartridge'u AST. Na kasetach rozprowadzanych przez Atari Studio loader BUT był nagrany przed programami, które go potrzebowały.

===BOT===
Format "BOT" służy do konwersji programów wieloczęściowych, w których poszczególne części są ładowane oddzielnie (np. gry z doczytywanymi poziomami). Do wczytania programu potrzebny jest Loader BOT, dostępny na cartridge'u AST. Na kasetach rozprowadzanych przez Atari Studio loader BOT był nagrany przed programami, które go potrzebowały.

===Inne formaty===
System AST jest kompatybilny sprzętowo z innymi systemami turbo, jak [[KSO Turbo 2000]] - do wczytania programów zapisanych w Turbo 2000 wystarczy użyć specjalnego loadera. Na rynku dostępne były zestawy kaset z programami w systemie Turbo 2000, które zawierały loader [[AST-Turbo 2000 Converter]] autorstwa [[*Ajek|*Ajka]].

===Szczegóły techniczne===
Montaż polega na instalacji płytki interfejsu wewnątrz magnetofonu oraz, w przypadku XC12, poprowadzeniu dodatkowego kabla z interfejsu do styku COMMAND w [[gniazdo SIO|gnieździe SIO]].

Podczas odczytu oprogramowanie AST uaktywnia linię COMMAND, co powoduje przełączenie magnetofonu w tryb turbo. Sygnał dźwiękowy jest teraz interpretowany przez magnetofon inaczej - na bicie 4 rejestru [[Rejestry POKEY-a#SKSTAT|SKSTAT]] pojawia się 0 lub 1 w zależności od tego, czy zbocze sygnału dźwiękowego odpowiednio opada się lub wznosi (''lub na odwrót''). Standardowe oprogramowanie AST jest bardzo prymitywne - inaczej niż w [[Turbo Blizzard]] czy [[turbo 6000]], podczas odczytu nie są używane żadne przerwania [[POKEY]]-a ani [[PIA]].

==Struktura nagrania (wersja dla XC12)==
''Opis na podstawie analizy sygnału z taśmy''

Do zapisu wykorzystywana jest modulacja szerokości impulsu ([http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls rozumiana jest sekwencja stanów '1' i '0' (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego lub inaczej mówiąc sekwencja wysokiego i niskiego poziomu sygnału na taśmie (lub sekwencja zbocza narastającego i opadającego). Występują trzy rodzaje impulsów:
* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadające bitowi '1' i sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms odpowiadające bitowi '0'
* impulsy o szerokości 1.5 ms odpowiadające sygnałowi 'stop'

Zapis jest podzielony na bloki. Każdy blok jest zbudowany podobnie i zawiera kolejno:
* sygnał pilotujący trwający 5s dla pierwszego bloku nagrania i 2s dla bloków kolejnych
* 1 impuls odpowiadający bitowi '0' oznaczający koniec sygnału pilotującego i poczatek danych
* bajty danych; generalnie ich ilość jest różna w każdym bloku
* 4 impulsy odpowiadające bitowi '0'
* 128 impulsów sygnału 'stop'; razem z poprzednimi 4 impulsami oznacza koniec bloku

Bity w bajcie zapisywane są w kolejności od najmłodszego do najstarszego.

====Format AST (i być może inne)====
Nagranie zawiera co najmniej dwa bloki: blok informacyjny i jeden lub więcej bloków danych.

Blok nie zawiera specjalnego bajtu z sumą kontrolną, sumy kontrolne sa przechowywane w bloku informacyjnym (pierwszym bloku nagrania). Suma kontrolna obliczana jest przez wykonanie operacji [http://pl.wikipedia.org/wiki/Xor XOR] na wszystkich bajtach bloku.

Blok informacyjny ma 256 bajtów i zbudowany jest następująco:
{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Ilość bloków danych bez uwzględniania bloku informacyjnego (?)
|-
|1
|1
|?? (co najmniej 2 możliwości: 1 - bajt dobrany tak, żeby suma kontrolna całego bloku informacyjnego wynosiła 0; 2 - ilość 4-bajtowych pozycji na dane dotyczące ładowania kolejnych bloków zwiększona o 3; do sprawdzenia)
|-
|2+n*4 n=0..43(?)
|2
|Adres ładowania kolejnych bloków (LSB, MSB) (pozycje nieużywane są losowe ?)
|-
|4+n*4 n=0..43(?)
|2
|Długość kolejnych bloków (LSB, MSB) (pozycje nieużywane są losowe ?)
|-
|178
|2
|?
|-
|180
|20
|Nazwa programu zapisana przy użyciu kodów ekranowych (nie ASCII)
|-
|200
|44 (?)
|Sumy kontrolne kolejnych bloków poczynając od bloku informacyjnego. Suma kontrolna bloku informacyjnego zawsze wynosi 0 (odpowiada za to któryś, odpowiednio dobrany, bajt w tym bloku) (pozycje nieużywane są losowe ?)
|-
|244
|12
|??
|}

Bloki danych nie zawieraja niczego oprócz samych, czystych danych.

==Bibliografia==
*[[Tomasz Mazur]], "Atari Super Turbo". [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1989_04.djvu Bajtek 4/1989] (w [[Atarionline.pl]]), s. 10-11
*[[Tomasz Mazur]], "Atari Super Turbo". [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Komputer/Komputer_1989_04.djvu "Komputer" 4/1989] (w [[Atarionline.pl]]), s. 20-22 (także u [[Dely]]'ego[http://www.kozminski.info/smietnik/atari_super_turbo.pdf])
*Jakub Cebula, "AST - drugie spojrzenie". [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1990_11_12.djvu Bajtek 11-12/1990] (w [[Atarionline.pl]]), s. 8
*[[Tomasz Mazur]], "AST - odpowiedź". [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1991_03.djvu Bajtek 3/1991] (w [[Atarionline.pl]]), s. 12

==Zobacz też==
*[[Grafika:AST_MULTICART.pdf|Instrukcja do AST Multi-Cartridge]]
*[[Systemy turbo]]

==Odnośniki zewnętrzne==
*[http://ftp.pigwa.net/stuff/mirror/www.atari.cuprum.com.pl/ast.htm Opis konstrukcji AST Cartridge] wraz z obrazem cartridge'a AST Utility XC12 (pod emulatorem należy wybrać typ "Phoenix")
*[http://atarionline.pl/v01/index.php?ct=utils&sub=9.%20ROM-y&tg=Kasetowe%20systemy%20turbo#Kasetowe%20systemy%20turbo Katalog "Kasetowe Systemy turbo" na AtariOnline.pl] - tu dostępny obraz kartridża AST Utility w wersji XC12 (AST (v1).rom) i 1010 (AST (v2).rom)

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

KSO Turbo 2000

2010-06-05T19:17:17Z

FUJI: Inne formaty zapisu Turbo 2000

Jedna z odmian systemu turbo do magnetofonów [[Atari]]. Po przeróbce magnetofon potrafił odczytywać/zapisywać programy ze zwiększoną prędkością (różną w różnych odmianach turbo), przez co szybciej się one wczytywały i więcej mogło się zmieścić na kasecie. Przeróbka polegała zazwyczaj na dodaniu małej płytki drukowanej do magnetofonu i podciągnięcie do niej napięcia 5V za pomocą dodatkowego kabla (zazwyczaj drugi port Joysticka lub z gniazda SIO - zależnie od przeróbki. Niektóre magnetofony miały poprowadzony odpowiedni kabelek już w standardowym przewodzie od SIO).

== Nazewnictwo ==
Nazwa KSO to nic innego jak skrót od pierwszych wyrazów nazwy: '''K'''asetowy '''S'''ystem '''O'''peracyjny (zresztą w pierwszych wersjach spotyka się w menu pełną nazwę), Turbo oznaczało zwiększoną prędkość transmisji.

== Technikalia, obsługa ==
W większości przypadków systemy turbo oprócz przyspieszenia transmisja od<=>do magnetofonu oferowało namiastkę [[DOS]]u: wyświetlanie nazw plików, możliwość uruchamiania plików wieloblokowych (wraz z powrotem do wcześniejszych bloków), uruchomienie wbudowanego Basica itp. Standardowo zmieniało też nazwę magnetofonu na D: (w nawiązaniu do stacji dyskietek, blokując dostęp do tych ostatnich). W późniejszych systemach można było spotkać nazwę T: (od 'tape') zamiast D:.

Standardowa obsługa wygląda tak:

Uruchomienie komputera: BASIC (T/N) ==> Wybór, czy mamy używać Atari Basic czy nie
R/L/E Load&Run/Load/Exit ==> Wyświetlane menu systemu,wybór:
==>R - wgraj i uruchom
==>L - tylko wgraj
==>E - wyjście (zimny start) - w KSO 2000
Wgranie programu: R D:nazwa ==> wgrywa i uruchamia program o podanej nazwie
R D: * ==> wgranie nagłówka (tytułu) programu, i:
-> wczytanie programu i jego uruchomienie po naciśnięciu klawisza T
-> poszukiwanie kolejnego nagłówka po naciśnięciu N (lub dowolnego klawisza)
R D*** ==> wczytanie i uruchomienie pierwszego napotkanego programu
W Basicu: zgodnie z instrukcjami Basica dla stacji dysków D: (gwiazdki
obowiązują jak powyżej)

Niektóre programy wymagały specjalnych plików nagłówkowych zawartych w tzw. [[loader|loaderze]]. Najpopularniejsze z nich to: L1, L2 i WIELOBLOK (dla KSO Turbo 2000).

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału nagranego na taśmie''

Nośnikiem informacji jest szerokość impulsu (modulacja [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego ''(lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektronice)''.

Kształt fali sygnału odczytanego z taśmy przypomina sinusoidę, choć zapewne jest to tylko efekt wygładzenia przebiegu prostokątnego przez elektronikę dyskretną (analogową).

W KSO Turbo 2000 występują impulsy o trzech szerokościach:
* impulsy o szerokości 1 ms służace do zapisu sygnału pilotującego
* impulsy o szerokości 0.5 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/4 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

===Format standardowy===
Pojedyncze nagranie ("plik") zapisywane jest w 2 lub więcej blokach danych. Pierwszy blok to blok nazwy, następne zawierają właściwe dane.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 4096 impulsów sygnału pilotującego
* 2 bajty o wartościach $00 i $FF (odróżniające blok nazwy od bloku danych)
* 10 bajtów z nazwą "pliku"; jeżeli nazwa jest krótsza to dopełnia się ją spacjami
* 1 bajt sumy kontrolnej

Blok danych składa się z:
* około 3904 impulsów sygnału pilotującego ''(ze względu na zawsze występujące szumy nie udaje się uzyskać jednoznacznej liczby, jest to jednak dość blisko wartości 4096-192; przed blokiem nazwy prawie zawsze udaje się wykryć wszystkie 4096)''.
* 2 bajty długości bloku (zapisane w porządku little endian); $1200 dla bloków pełnych lub mniej dla bloków niepełnych
* 3072 bajty danych; jeżeli blok jest niepełny, to dopełnia się go zerami
* 1 bajt sumy kontrolnej

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego.

Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256). Przy obliczaniu sumowane są zawsze wszystkie bajty w bloku.

Czasem kontrola poprawności danych była realizowana przez wykonanie operacji XOR na wszystkich bajtach bloku (łącznie z bajtem sumy kontrolnej powinno wyjść 0). Najprawdopodobniej była to jedna z form zabezpieczeń przed kopiowaniem oryginalnych kaset w formacie Turbo 2000.

Długości przerw między blokami zawsze wynoszą 0.2 s. Ze względu na bardzo dużą długość sygnału pilotującego zostawianie dłuższych przerw wydaje się zbędne.

===Formaty niestandardowe===
====Zapis z zabezpieczeniami====
''Notatka sporządzona na podstawie informacji uzyskanych od [[Pajero]]''

Najczęstszymi modyfikacjami było wprowadzanie rekordów (bloków) o niestandardowej długości. Bez specjalnych zabiegów takich nagrań nie można było skopiować standardowym oprogramowaniem.

Inna modyfikacja to rekordy z błędną sumą kontrolną (ewentualnie sumą kontrolną liczoną inaczej - patrz wyżej) lub zniekształceniami sygnału powodującymi wystąpienie błędu przy próbie kopiowania (odpowiedni loader przerywa odczyt przed wystąpieniem błędu).

===="Nowy format" (Turbo 2000F+)====

Blok nazwy wygląda tak samo jak w oryginalnym formacie Turbo 2000.
Za blokiem nazwy znajduje się jeden standardowy blok danych w formacie Turbo 2000. Blok ten zawiera program ładujący, który przejmuje kontrolę nad wczytywaniem właściwego programu.
Następny blok poprzedzony jest 3584 impulsami sygnału pilotującego i ma 8 bajtów:
* 2 bajty $FF
* 2 bajty określające adres początku ładowania następnego bloku danych
* 2 bajty określające adres końca ładowania następnego bloku danych
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt zerowy
Za nim znajduje się:
* kilka-kilkanaście impulsów sygnału pilotującego (ilość może być ustawiona podczas zapisu)
* bajty danych
* 1 bajt sumy kontrolnej
* jeden bajt zerowy

Kolejne pary bloków danych wyglądają podobnie:
* kilka-kilknaście impulsów sygnału pilotującego (ilość może być ustawiona podczas zapisu) lub 768 impulsów jeżeli poprzedni blok był ładowany pod adres INITAD ($02E2)
* 2 bajty określające adres początku ładowania następnego bloku danych
* 2 bajty określające adres końca ładowania następnego bloku danych
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt zerowy
* kilka-kilknaście impulsów sygnału pilotującego (ilość może być ustawiona podczas zapisu)
* bajty danych
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt zerowy

Plik kończy się blokiem złożonym z 4 bajtów $FF, sumy kontrolnej ($FC) i bajtu $00.

Przerwa (cisza ok. 0.5 s) pojawia się tylko bezpośrenio za blokiem nazwy, poza tym bloki danych są rozdzielane jedynie impulsami sygnału pilotującego.

====Speedy 2007 (lub *AJEK)====

Blok nazwy wygląda tak samo jak w oryginalnym formacie Turbo 2000.
Za blokiem nazwy znajduje się jeden standardowy blok danych w formacie Turbo 2000. Blok ten zawiera program ładujący, który przejmuje kontrolę nad wczytywaniem właściwego programu. Kolejne bloki danych rozpoczynają się 1536 impulsami sygnału pilotującego, nie mają ściśle określonej długości i zawierają grupy bajtów (bez żadnych przerw między nimi) o następującej budowie:

* 2 bajty określające adres początku ładowania
* 2 bajty określające adres końca ładowania
* 1 bajt sumy kontrolnej

Blok danych kończy jedna z dwóch sekwencji:

* grupa danych ładowana do INITAD ($02E2-$02E3) - po załadowaniu wykonanywany jest podprogram inicjujący pod adresem umieszczonym w INITAD, silnik magnetofonu jest zatrzymywany, potrzebny jest dodatkowy czas przed dalszym odczytem
* dwa bajty $FF - oznacza to koniec pliku

Pomiędzy blokami, poza impulsami sygnału pilotującego, nie ma żadnych przerw.

== Inne spotykane systemy turbo serii 2000 to ==
* Turbo 2600
* Turbo 2001 (TOMS)
* Turbo 2002
* Turbo 2000 Plus
* Turbo 2000 F (+)

==Zobacz też==
*[[Systemy turbo]]

{{stub}}
[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

Akcesoria i rozszerzenia

2010-03-20T10:33:56Z

FUJI: /* Systemy turbo */ + Turbo ROM

== Atari 8-bit ==

=== CPU ===
==== 65C02 ====
* [[Alternate CPU for XL/XE]]
==== 65C816 ====
* [[Sweet16]], [[Turbo-816]], [[MARS-8]], [[Warp4]], [[HyperSpeed XL/XE]], [[F7]], [[XL7]]
==== Z80 ====
* [[1060]], [[1090 card - CP/M CARD|1066]], [[ATR 8000]], [[Indus GT]], [[LDW Super 2000]], [[CA-2001]]

=== Rozszerzenia pamięci RAM ===
====Seria 400/800====
* [[Axlon]], [[CX852]], [[CX853]], [[Mosaic]]

====Seria XL/XE====
* [[1064]], [[1MB SIMM RAM Extension]], [[Compy Shop (rozszerzenie RAM)|Compy Shop]], [[Microram 64k Memory Board]], [[Newell Industries (rozszerzenie RAM)|Newell Industries]], [[Rambo XL]], [[RC Systems]], [[Yorky]]
* [[Ram-Cart 64/128KB]], [[SiDiCar]], [[S/XEGS RAMCART 128KB]]

=== Dźwięk ===
* [[Covox]], [[Mirage AD Converter|Mirage A/D Converter]], [[Slight SID]], [[Stereo]]

=== Karty graficzne ===
* [[Austin Franklin 80]], [[Video Board XE]], [[XEP80]]

=== Zegary czasu rzeczywistego ===
* [[R-Time 8]], [[ARC]]

=== Klawiatury ===
* [[1200XL Keyboard Tune-up]]
* [[AKI]]
* [[B Key 400]]
* [[Cherry keyboard]]
* [[Joytyper 400]]
* [[KB-400]]

=== Freezery ===

* [[Banklan Freezer]], [[Cobra Hacker]], [[Code3 Freezer]], [[Tight Freezer]], [[Turbo Freezer XL]], [[Turbo Freezer XL/XE 2005]]

=== Inne rozszerzenia ===
* [[1200XL Clearpic]]
* [[1200XL PBI]]
* [[GSPBI]]
* [[ISA]]
* [[ROM Changer]]
* [[SpartaDOS X|Wewnętrzna Sparta DOS X]]
* [[Tight Tools Packed]]

=== Modemy ===

* [[830]], [[835]], [[1030]], [[XM301]], [[SX212]], [[MODEM PACKET RADIO]]

=== Drukarki ===

* [[820]], [[822]], [[825]], [[1020]], [[1025]], [[1027]], [[1027plus]], [[1029]], [[XMM801]], [[XDM121]], [[XTM201]], [[XTC201]]

=== Interfejsy do drukarek ===
* [[MicroPrint]], [[MPP1150]], [[P:R: Connection]], [[Printer Connection]], [[SBG Centronics Interface]], [[XEP80]]

=== Monitory ===

* [[XM128]], [[XC1411]]

=== Magnetofony i rozszerzenia do nich ===

==== Magnetofony ====

* [[410]], [[1010]], [[XC11]], [[XC12]], [[CA12]], [[XCA12]], [[PM4401A]], [[Interfejs dla dowolnego magnetofonu]]

==== Systemy turbo ====

* [[KSO Turbo 2000]], [[Atari Super Turbo]], [[Turbo Blizzard]], [[Turbo 6000]], [[Turbo 2000F]], [[Turbo 2600]], [[Turbo 2T06]], [[Turbo ROM]]

=== Stacje dysków i rozszerzenia do nich ===

==== Stacje ====

=====Szeregowe stacje Atari=====

* [[810]], [[815]], [[1050]], [[1053]], [[1055]], [[XF351]], [[XF521]], [[XF551]]

=====Szeregowe stacje innych producentów=====

* [[Access Unlimited]], [[Amdek]], [[Astra]], [[CA-2001]], [[CA-2002]], [[Concorde]], [[D.8002 HS]], [[HDI]], [[Indus GT]], [[LDW Super 2000]], [[L.E. Systems]], [[Micro Mainframe]], [[PERCOM]], [[RANA 1000]], [[RCP]], [[SN-360]], [[TOMS 360]], [[TOMS 710]], [[TOMS 720]], [[TRAK AT]], [[VD 40]], [[XFD601]], [[XFD602]]

=====Stacje równoległe=====

* [[Karin Maxi]], [[CSS Floppy Board]]

==== Rozszerzenia ====

* [[Duplicator]]
* [[Happy Warp]]
* [[I.S. PLATE]]
* [[RAM Charger]]
* [[Speedy 1050]]
* [[Super Archiver]]
* [[The Chip]]
* [[TOMS Multi Drive]]
* [[TOMS Turbo Drive]]
* [[Top Drive 1050]]
* [[US Doubler]]
* [[Hyper-XF]]

=== Kontrolery IDE ===
====Szeregowe====
* [[SIO2IDE 1.7/3.3]], [[SIO2IDE 4.x]]

====Równoległe====
* [[IDEa]], [[KMK/JŻ IDE]], [[msc]], [[Multi I/O II]], [[MyIDE]]

=== Kontrolery SCSI ===

* [[BlackBox]]
* [[BTL Hard Disk]]
* [[Multi I/O]]
* [[SupraDrive]]

=== Kontrolery USB ===
* [[SIO2USB]]

=== Interfejsy wielofunkcyjne ===

* [[850|Atari 850]]
* [[1090|Atari 1090]]
* [[ATR 8000]]
* [[BlackBox]]
* [[Multi I/O]]
* [[Multi I/O II]]
* [[P:R: Connection]]
* [[SIO2PC]]
* [[SupraDrive]]
* [[XEP80]]

=== Inne interfejsy ===

* [[1050-2-PC / ProSys]], [[Atari 256 kB Game Cartridge]], [[Atari-LAB]], [[Multi Joy 8]], [[Multi Joy 16]], [[Game Link II]], [[MultiLink]], [[Video Interface]], [[Atarimax/ABBUC USB Cartridge]], [[Atarimax MyIDE plus Flash Cartridge]], [[SIO2SD]], Atari Serial Inreface [[ASI]], [[JOYSTAR]]

=== Manipulatory ===

==== Joysticki ====

* [[CX24]], [[CX40]], [[CX41]], [[CX42]], [[CX43]], [[CA Commander]]

==== Pióra świetlne ====
* [[CX70]], [[CX75]]

==== Myszy ====
* [[STM1]], [[Zobian Rat]]

==== Inne ====
* [[AW203]], [[CX20]], [[CX21]], [[CX22]], [[CX23]], [[CX30]], [[CX77]], [[CX78]], [[CX80]], [[CX85]], [[CX87]], [[CX88]], [[XG-1]], [[Atari Paddles]], [[KoalaPad]], [[LightPen]], [[Track & Field (manipulator)|Track & Field]], [[TrakBall]], [[Wico Joystick]]

=== Inne akcesoria ===
* [[CX8100]], [[CX8111]], [[CX8202]], [[CX81]], [[CX82]], [[CX86]], [[CX89]], [[AtariLab]]

== ST/E/TT/Falcon ==

=== Atari ST ===

* [[Multiboard]], [[HyperCache]], [[HyperCACHE-030]], [[HBS-240]], [[HBS 640T36]], [[Turbo 20]], [[Turbo 30]], [[AdSpeed ST]], [[Mach-16]], [[Board 20]], * [[PAK68]], [[PAK68/2]], [[PAK68/3]], - '''turbo'''
* [[reSOLUTION]] - '''grafika'''
* [[AS Sampler]], [[16 Replay]], [[Tweety Board]], [[Stereo master]], [[Master Sound]]- '''dźwięk'''
* [[Computer Eyes]], [[Videomaster]], [[VidiST (12)]] - '''video'''
* [[Aladin]], [[AT-SPEED]], [[ATonce]], [[ATonce 386SX]], [[PC-SPEED]], [[Super Charger]], [[Super Charger Plus]], [[Spectre GCR]] - '''emulatory'''
* [[Xtra-RAM Deluxe]], [[Gigatron ST 2/4]], [[ST-K5]] - '''pamięć RAM'''
* [[Scope ST]], [[Eprombank 128K]] - '''inne'''

=== Atari Mega ST ===

* [[Multiboard]]
* [[T-Board]]
* [[SFP004]]
* [[XtraRAM 8]]
* [[Protar 4ML]], [[Viking]]
* [[Riebl]]
* [[CTL8]]
* [[Megabus to VME]]
* [[Matrix]]
* [[MegaScreen]]
* [[Atari Sound Accelerator]]
* [[Mega Speedbridge]]

=== Atari STE ===
* [[Veloce]] - '''turbo'''

=== Atari Mega STE ===
Oprócz wymienionego poniżej sprzętu z serią Mega STE powinny bezproblemowo pracować wszelkie rozwiązania oparte na kartach VME, których specyfikacja znajduje się przy opisie rozszerzeń dla Atari TT030 (kwestia odpowiednich sterowników).
* [[MagnumSTE]] - pamięć
* [[Stidem]]

=== Atari TT ===

* [[CaTTamaran]], [[PowerUp]] - '''turbo'''
* [[AlberTT]], [[Crazy Dots]], [[CyReL SUNRISE]], [[Galaxy]], [[Imagine]], [[Magic Screen]], [[Matrix]], [[Mega Vision]], [[Nova Graphics Card|Nova]], [[OverScanTT]], [[Pro Screen]], [[Spektrum]] - '''karty graficzne'''
* [[Startrack]] - '''karty muzyczne'''
* [[Riebl]], [[PamsNet]], [[BioVME]] - '''karty sieciowe'''
* [[CA400313]], [[CA401059]], [[MightyMic]], [[MagnumTT]], [[AixTT]] - '''rozszerzenia pamięci'''
* [[Belichter]], [[VME to MegaBus]]

=== Atari Falcon ===

* [[Skunk]], [[Nemesis turbo|Nemesis]], [[Centurbo]], [[Phantom]] - Boost
* [[AfterBurner 040]], [[Barracuda040]], [[Centurbo 2]], [[CT60]], [[FX-Karte]], [[Mighty Sonic 32]], [[Eagle Sonic 32]] - Karty procesorowe / TURBO
* [[Deesse]], [[SPDIF/FDI Interface]], [[FA8]], [[DSP Clock]], [[Softjee Clock]], [[JAM]] - Audio
* [[NOVA Falcon]], [[ScreenBlaster]], [[Eclipse]] - Grafika
* [[Expose]], [[ScreenEye]], [[Graffiti]], [[VideoMaster]] - Video
* [[Centram14]], [[FalconWings]], [[Magnum Falcon]], [[CA401292]] - Pamięć
* [[FalconSPEED]] - Emulatory
* [[CTPCI]], [[VME Interface]] - Inne rozszerzenia
* [[EtherNat]] - karty sieciowe

=== Freezery ===

* [[Ultimate Ripper]]

=== Midi / Audio ===

* [[Combiner]], [[Emagic NSL3]], [[Export]], [[MIDEX Plus]], [[MIDI-3]], [[MM1]]. [[Unitor]]
* [[ADAP SOUNDRACK]]

=== Interfejsy klawiatury ===

* [[ATKEY]], [[Eiffel]], [[Qwertyx]]

=== Stacje dysków ===

* [[SF314]], [[SF354]], [[PCF554]], [[Protar]]

=== Monitory ===

* [[PS3000]], [[SM124]], [[SM125]], [[SM144]], [[SM146]], [[SM147]], [[SM194]], [[SC1224]], [[SC1425]], [[SC1435]], [[PTM144]], [[PTC1426]], [[TTM194]], [[TTM195]], [[TTC1434]]

=== Dyski Twarde ===

* [[SH204]], [[SH205]], [[MegaFile 30]], [[MegaFile 60]], [[MegaFile 44]], [[Vortex HD Plus]], [[SupraDrive]], [[SpeedDrive]], [[Turbo 48]]

=== Drukarki i interfejsy do drukarek ===

* [[SMM804]], [[SLM804]], [[SLM605]], [[STC504]], [[SLM406]]
* [[Heat Seeker]], [[SLMC804]]

=== Modemy ===

* [[SX212]]

=== Karty Sieciowe ===

* [[EtherneC]], [[EtherneA]]
* [[Netus Bee]]

* [[eLAN-ST]], [[CCC ASCI-DMA]]

=== Myszy, manipulatory ===

* [[STM1]]
* [[PowerPad]]

=== Kontrolery SCSI/IDE ===

* [[ICD LINK 2]], [[AdSCSI Micro ST]], [[AdSCSI ST]], [[AdSCSI ST|AdSCSI Plus ST]]
* [[GE Soft Link II]], [[GeSoft SCSI Hostadapter]]
* [[Paskud IDE Interface]], [[Mario Beckroft]], [[MikerIDE]], [[IDEal]], [[C't IDE]]
* [[IDE Devil]], [[SatanDisk]]
* [[TOS Card]]

=== Inne ===

* [[Diagnostic Cartridge]]

== Atari PC ==

* [[PCM1]], [[PCM125]]

== Konsole ==

=== Urządzenia sterujące ===

* [[CX21]], [[CX50]], [[CX52]], [[CX53]]
* [[Sears Arcade II]]
* [[Virtual Reality System]], [[JagPad]], [[JagPad Pro]], [[TeamTap]], [[JagLink]], [[CatBox]], [[ScatBox]]

=== Inne akcesoria ===
* [[CX55]]

[[Kategoria:Menu Główne]]

Turbo ROM

2010-03-18T08:27:52Z

FUJI: /* Ogólna budowa bloków danych */ - uzupełnienie

System "Turbo ROM" został opracowany wspólnie przez krakowskie firmy PLUS i MAPASOFT (źródło: [http://opty.org/plus-o-firmie-plus opty.org]).

Do wczytywania nagrań w tym formacie potrzebny był specjalny cartridge z oprogramowaniem ładującym, ewentualnie właściwe nagranie poprzedzał loader nagrany na taśmie w formacie standardowym.

Przeznaczeniem tego systemu była przede wszystkim dystrybucja gier i programów do szybkiego wczytywania z magnetofonu.

==Technikalia, obsługa==
''Źródło: [[Tajemnice_Atari]] nr 5/91 (obszerne wyjątki), jest to recenzja systemu Turbo ROM Plus, sprzedawanego przez firmę "Plus", ale różnice użytkowe w stosunku do rozwiązania firmy Mapasoft są niewielkie.''

(...)Zainstalowanie Turbo Romu polega na przeróbce magnetofonu oraz wymaga posiadania cartridge'a zawierającego oprogramowanie systemowe. Możliwa jest również praca bez cartridge'a, ale wtedy przed każdym programem umieszczony jest trzyrekordowy loader w systemie standard, a więc średnia szybkość transmisji jest dużo mniejsza. Z tego też powodu dużo wygodniejsza jest praca z dołączaną pamięcią ROM (...).

Dzięki zapisaniu wszelkich niezbędnych do pracy programów na dołączanej, zewnętrznej pamięci ROM komputer równocześnie z włączeniem staje się gotowy do pracy w turbo. W cartridge'u umieszczone są cztery programy umożliwiające pracę w systemie Turbo Rom Plus. Są to:
* loader do gier i pozostałych programów;
* program umożliwiający współpracę z basicem;
* program kopiujący pliki zapisane w formacie cartridge'a;
* program do przenoszenia plików zapisanych w formacie standardowych na format Turbo Rom.

Wymieniony powyżej zestaw programów wystarcza w zupełności do wczytywania i kopiowania gier i programów w basicu, bo też do tego system został z założenia stworzony. Jest to więc system przeznaczony przede wszystkim dla osób, które większość czasu przed komputerem spędzają pokonując kolejne gry. Dla użytkowników korzystających często z programów użytkowych Turbo Rom Plus jest nieco mniej użyteczny. Wpływa na to głównie oprogramowanie pisane pod kątem zastosowań mniej profesjonalnych, bowiem możliwości sprzętowe systemu są bardzo duże i szkoda, że nie zostały w pełni wykorzystane.

Ta niedogodność uwidacznia się jednak tylko w czasie naprawdę poważnej pracy z komputerem, natomiast dla osób, którym Atari służy do zabawy system jest bardzo użyteczny, praktyczny i prosty w obsłudze. Umożliwia między innymi nadawanie nagrywanym programom nazw, pojawiających się w czasie ich późniejszego wczytywania. Jeżeli wybierzemy funkcję LOAD i nie podamy nazwy gry system zacznie "przeglądać" kasetę, a po napotkaniu każdego programu wyświetla jego nazwę, pytając jednocześnie czy ma ten program wczytać. Turbo Rom Plus charakteryzuje się bardzo dużą szybkością transmisji danych, oczywiście przy zachowaniu dużej pewności wczytywania. Na jednej kasecie C-60 można zapisać nawet do 100 gier (przy użyciu turbo z cartridge'm).
(...)

Zalety:
* bardzo duża szybkość transmisji;
* możliwość nadawania programom nazw;
* praca możliwa zarówno w systemie turbo, jak i w transmisji nomalnej bez konieczności przełączania dodatkowego przełącznika;
* połączenie komputerem przy pomocy używanego standardowo kabla.

Wady:
* utrudniona praca z programami użytkowymi.

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału z taśmy i programu obsługi umieszczonego na cartridge-u''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku innych szybkich systemów turbo, jest szerokość impulsu (modulacja [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls rozumiana jest sekwencja narastającego i opadającego zbocza sygnału (sekwencja poziomów wysokiego i niskiego, w tej kolejności).

Szerokości impulsów używanych w tym systemie zapisu wynoszą:

* 0.2 ms - 0.4 ms dla bitów "1"
* 0.08 ms - 0.2 ms dla bitów "0"

''wartości teoretyczne (AUDF3 i AUDF4 połączone w jeden licznik, AUDCTL=$28)'':
* ''sygnał pilotujący: AUDF3=$29, AUDF4=$01''
* ''bit 0: AUDF3=$69, AUDF4=$00''
* ''bit 1: AUDF3=$EB, AUDF4=$00''

Na sygnał pilotujący składa się długa seria impulsów odpowiadających bitom "1". Szerokość tych impulsów tak naprawdę jest trochę większa niż dla bitów "1", ale procedura odczytu spodziewa się tych samych przedziałów wartości w obu przypadkach. Powód takiego zróżnicowania jest niejasny.
Przy odczycie brany jest pod uwagę tylko czas trwania stanu "1" na linii data-in, co odpowiada niskiemu poziomowi sygnału na taśmie. Stan "0" jest po prostu omijany. Wynika to z tego, że odległości między zboczami sąsiadujących ze sobą impulsów "0" i "1" nie są ściśle zachowywane, co nie pozwoliło by na bezbłędny odczyt.

Czas trwania impulsów jest mierzony w pętli wykonywanej przez mikroprocesor (pętla trwa 9 taktów zegara), podczas operacji odczytu wyłączane są wszelkie przerwania i wyświetlanie obrazu.

Przy zapisie do odmierzania czasu wykorzystane są liczniki POKEY-a, sterowanie poziomem sygnału odbywa się przez rejestr PBCTL (bit 3, sterowanie linią COMMAND). Przerwania tak jak przy odczycie są wyłączone.

Koniec bloku danych jest wykrywany na podstawie zmierzonego czasu trwania impulsu - jeżeli czas ten jest dłuższy od maksymalnego czasu dla bitu "1" lub krótszy od minimalnego czasu dla bitu "0" to procedura odczytu się kończy i obliczana jest suma kontrolna (XOR) dla odczytanych danych. Jest to jedyny sposób wyjścia z pętli odczytu (oprócz klawisza RESET).

====Ogólna budowa bloków danych====

Program w oryginalnym systemie Turbo Rom składa się z dwóch bloków: bloku informacyjnego i bloku właściwych danych. Blok informacyjnych zawiera m.in. nazwę programu. Blok informacyjny wygląda różnie w zależności od rodzaju pliku. Bloku informacyjnego nie ma w przypadku programów poprzedzonych odpowiednim loaderem zapisanych w formacie standardowym, do ładowania takich programów nie jest potrzebny cartridge, a informacje zawarte normalnie w bloku informacyjnym są zintegrowane z loaderem.

Oprócz tego ''(według informacji od współautora oprogramowania)'' powstały również:

*zmodyfikowana wersja Turbo Rom Plus z inną organizacją danych ''(szczegóły nieznane)''
*wersja, w której dane były transmitowane w wielu krótkich blokach danych, wzorowana na systemie [[Turbo_Blizzard|Turbo Blizzard]]; powstało również specjalne oprogramowanie do tej wersji (loadery oraz [[Turbo_Rom_KOS|Turbo Rom KOS]])

Ogólnie w bloku danych występują kolejno:
* sygnał pilotujący - dłuższy dla bloku informacyjnego (4884 impulsy "1", około 1.8 s, minimu wymagane przy odczycie to 5x256 impulsów) i krótszy dla bloku danych (516 impulsow "1", około 0.2 s, minimum 256 impulsów)
* jeden impuls odpowiadający bitowi "0" oznaczający koniec sygnału pilotującego i początek danych
* bajty danych, bity w bajcie zapisywane są w kolejności od najmłodszego do najstarszego (jak przy zapisie standardowym).
* 4 impulsy odpowiadające bitowi "1" chroniące koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni impuls może być nieczytelny)

====Budowa bloku informacyjnego dla programów typu COM/EXE====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0028
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres przepisywany do RUNAD ($02E0) - adres uruchomienia programu
|-
|8
|2
|Adres przepisywany do INITAD ($02E2) - adres inicjalizacji programu
|-
|10
|2
|Adres początku ładowania programu
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 ANTIC-a)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów com/exe zawsze równy 1.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 0.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|1
|Kod rozkazu RTS ($60). W to miejsce wykonywany jest skok zaraz po pomyślnym odczytaniu bloku informacyjnego.
|}

''Całkowita długość: 41 bajtów''

====Budowa bloku informacyjnego dla programów w BASIC-u====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $004D
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres uruchomienia programu. W przypadku normalnych programów w BASIC-u wskazuje na procedurę umieszczoną w pamięci cartridge-a (wpisanie $FF do KBCODES, 1 do rejestru Y i powrót).
|-
|8
|2
|Adres inicjalizacji programu. W przypadku normalnych programów w BASIC-u zawiera zera, brak procedury inicjalizacji.
|-
|10
|2
|Względny adres początku ładowania programu (LOMEM)
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym).
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 ANTIC-a)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów w BACIC-u zawsze równy 0.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 0. W przypadku normalnych programów w BASIC-u rówy 1.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|19
|Procedura przygotowująca program do załadowania.
<pre>
LDX #17
loop: LDA $660,X ;patrz dwa wiersze tabeli niżej
STA 128,X
DEX
BPL loop
LDA #158
STA $254
STA $268 ;COLDST
RTS
</pre>
|-
|59
|1
|Bajt równy 0.
|-
|60
|18
|Zmienne BASIC-a (LOMEM,VNTP,VNTD,VVTP,SIMTAB,STMCUR,STARP,RUNSTK,BMEMHI) przepisywane przez powyższą procedurę pod adres $0080.
|}

''Całkowita długość: 78 bajtów''

==Zobacz też==
* [http://atariarea.krap.pl/forum/viewtopic.php?id=5652 Wątek o Turbo Rom] na forum atari.area
*[[Systemy turbo]]
[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

Dyskusja:Turbo ROM

2010-03-16T16:57:46Z

FUJI:

====Loader na kasecie====
Działanie loadera umieszczanego na kasecie jest dość niejasne. Ładuje się on poczynając od połowy strony zerowej (adres $0080) i rozciąga się na przestrzeń zajmowaną normalnie przez stos. Niewykluczone, że wykorzystywany jest też bufor magnetofonu - adres inicjowania wskazuje na komórkę 3 bajty przed początkiem bufora magnetofonu ($03FD). Loader najwyraźniej jest w postaci skompresowanej.

:Odpowiadam sobie sam - loader nie jest skompresowany, tylko "zaszyfrowany" przy pomocy EOR. Wykonywanie zaczyna się od początku bufora magnetofonu, czyli od pierwszego bajtu $55, dalsza część jest poprzetykana nieudokumentowanymi w tamtych czasach instrukcjami 6502 (wielobajtowe NOP). Zapewne dla ochrony kodu przed podglądaniem. Pod debugerrem wbudowanym w emulator daje się bez problemu prześledzić działanie. [[Użytkownik:FUJI|FUJI]] 17:57, 16 mar 2010 (CET)

2010-03-07 - Czy ktoś potrafi przeliczyć wartości wpisywane do AUDF na rzeczywiste czasy odmierzane przez timery ? Mnie żadne mnożenia i dzielenia nie dają właściwych wyników...

:[[Pokey#Szybkość_transmisji]]. Podpisuj się w dyskusjach (cztery tyldy). [[Użytkownik:KMK|KMK]] 12:20, 7 mar 2010 (CET)

::Ten wzór jest mi znany, bo pojawia się w różnych artykułach dotyczących Pokey-a. Nigdzie jednak nie znalazłem jasnej informacji, jak działają te liczniki Pokeya, w których momentach ich zawartość jest zmniejszana i jak obliczyć czas jednego "cyknięcia" licznika. Jeżeli jest to czas odpowiadający jednemu okresowi hipotetycznej fali o częstotliwości określonej wymienionym wyżej wzorem, to nie udaje mi się wyliczyć wartości, które by jakoś wyraźnie odpowiadały obserwacjom. Nie wiem, może jeszcze trzeba doliczyć czas wykonywania programu pomiędzy kolejnymi programowaniami liczników ? [[Użytkownik:FUJI|FUJI]] 17:57, 16 mar 2010 (CET)

Dyskusja:Turbo ROM

2010-03-07T10:31:09Z

FUJI: /* Loader na kasecie */

Turbo ROM

2010-03-07T09:24:53Z

FUJI: /* Zobacz też */

System "Turbo ROM" został opracowany wspólnie przez krakowskie firmy PLUS i MAPASOFT (źródło: [http://opty.org/plus-o-firmie-plus opty.org]).

Do wczytywania nagrań w tym formacie potrzebny był specjalny cartridge z oprogramowaniem ładującym, ewentualnie właściwe nagranie poprzedzał loader nagrany na taśmie w formacie standardowym.

Przeznaczeniem tego systemu była przede wszystkim dystrybucja gier i programów do szybkiego wczytywania z magnetofonu.

==Technikalia, obsługa==
''Źródło: [[Tajemnice_Atari]] nr 5/91 (obszerne wyjątki), jest to recenzja systemu Turbo ROM Plus, sprzedawanego przez firmę "Plus", ale różnice użytkowe w stosunku do rozwiązania firmy Mapasoft są niewielkie.''

(...)Zainstalowanie Turbo Romu polega na przeróbce magnetofonu oraz wymaga posiadania cartridge'a zawierającego oprogramowanie systemowe. Możliwa jest również praca bez cartridge'a, ale wtedy przed każdym programem umieszczony jest trzyrekordowy loader w systemie standard, a więc średnia szybkość transmisji jest dużo mniejsza. Z tego też powodu dużo wygodniejsza jest praca z dołączaną pamięcią ROM (...).

Dzięki zapisaniu wszelkich niezbędnych do pracy programów na dołączanej, zewnętrznej pamięci ROM komputer równocześnie z włączeniem staje się gotowy do pracy w turbo. W cartridge'u umieszczone są cztery programy umożliwiające pracę w systemie Turbo Rom Plus. Są to:
* loader do gier i pozostałych programów;
* program umożliwiający współpracę z basicem;
* program kopiujący pliki zapisane w formacie cartridge'a;
* program do przenoszenia plików zapisanych w formacie standardowych na format Turbo Rom.

Wymieniony powyżej zestaw programów wystarcza w zupełności do wczytywania i kopiowania gier i programów w basicu, bo też do tego system został z założenia stworzony. Jest to więc system przeznaczony przede wszystkim dla osób, które większość czasu przed komputerem spędzają pokonując kolejne gry. Dla użytkowników korzystających często z programów użytkowych Turbo Rom Plus jest nieco mniej użyteczny. Wpływa na to głównie oprogramowanie pisane pod kątem zastosowań mniej profesjonalnych, bowiem możliwości sprzętowe systemu są bardzo duże i szkoda, że nie zostały w pełni wykorzystane.

Ta niedogodność uwidacznia się jednak tylko w czasie naprawdę poważnej pracy z komputerem, natomiast dla osób, którym Atari służy do zabawy system jest bardzo użyteczny, praktyczny i prosty w obsłudze. Umożliwia między innymi nadawanie nagrywanym programom nazw, pojawiających się w czasie ich późniejszego wczytywania. Jeżeli wybierzemy funkcję LOAD i nie podamy nazwy gry system zacznie "przeglądać" kasetę, a po napotkaniu każdego programu wyświetla jego nazwę, pytając jednocześnie czy ma ten program wczytać. Turbo Rom Plus charakteryzuje się bardzo dużą szybkością transmisji danych, oczywiście przy zachowaniu dużej pewności wczytywania. Na jednej kasecie C-60 można zapisać nawet do 100 gier (przy użyciu turbo z cartridge'm).
(...)

Zalety:
* bardzo duża szybkość transmisji;
* możliwość nadawania programom nazw;
* praca możliwa zarówno w systemie turbo, jak i w transmisji nomalnej bez konieczności przełączania dodatkowego przełącznika;
* połączenie komputerem przy pomocy używanego standardowo kabla.

Wady:
* utrudniona praca z programami użytkowymi.

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału z taśmy i programu obsługi umieszczonego na cartridge-u''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku innych szybkich systemów turbo, jest szerokość impulsu (modulacja [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls rozumiana jest sekwencja narastającego i opadającego zbocza sygnału (sekwencja poziomów wysokiego i niskiego, w tej kolejności).

Szerokości impulsów używanych w tym systemie zapisu wynoszą:

* 0.2 ms - 0.4 ms dla bitów "1"
* 0.08 ms - 0.2 ms dla bitów "0"

''wartości teoretyczne (AUDF3 i AUDF4 połączone w jeden licznik, AUDCTL=$28)'':
* ''sygnał pilotujący: AUDF3=$29, AUDF4=$01''
* ''bit 0: AUDF3=$69, AUDF4=$00''
* ''bit 1: AUDF3=$EB, AUDF4=$00''

Na sygnał pilotujący składa się długa seria impulsów odpowiadających bitom "1". Szerokość tych impulsów tak naprawdę jest trochę większa niż dla bitów "1", ale procedura odczytu spodziewa się tych samych przedziałów wartości w obu przypadkach. Powód takiego zróżnicowania jest niejasny.
Przy odczycie brany jest pod uwagę tylko czas trwania stanu "1" na linii data-in, co odpowiada niskiemu poziomowi sygnału na taśmie. Stan "0" jest po prostu omijany. Wynika to z tego, że odległości między zboczami sąsiadujących ze sobą impulsów "0" i "1" nie są ściśle zachowywane, co nie pozwoliło by na bezbłędny odczyt.

Czas trwania impulsów jest mierzony w pętli wykonywanej przez mikroprocesor (pętla trwa 9 taktów zegara), podczas operacji odczytu wyłączane są wszelkie przerwania i wyświetlanie obrazu.

Przy zapisie do odmierzania czasu wykorzystane są liczniki POKEY-a, sterowanie poziomem sygnału odbywa się przez rejestr PBCTL (bit 3, sterowanie linią COMMAND). Przerwania tak jak przy odczycie są wyłączone.

Koniec bloku danych jest wykrywany na podstawie zmierzonego czasu trwania impulsu - jeżeli czas ten jest dłuższy od maksymalnego czasu dla bitu "1" lub krótszy od minimalnego czasu dla bitu "0" to procedura odczytu się kończy i obliczana jest suma kontrolna (XOR) dla odczytanych danych. Jest to jedyny sposób wyjścia z pętli odczytu (oprócz klawisza RESET).

====Ogólna budowa bloków danych====

Program w systemie Turbo Rom składa się z maksymalnie dwóch bloków: bloku informacyjnego i bloku właściwych danych. Blok informacyjnych zawiera m.in. nazwę programu. Blok informacyjny wygląda różnie w zależności od rodzaju pliku. Bloku informacyjnego nie ma w przypadku programów poprzedzonych odpowiednim loaderem zapisanych w formacie standardowym, do ładowania takich programów nie jest potrzebny cartridge, a informacje zawarte normalnie w bloku informacyjnym są zintegrowane z loaderem.

Ogólnie w bloku występują kolejno:
* sygnał pilotujący - dłuższy dla bloku informacyjnego (4884 impulsy "1", około 1.8 s) i krótszy dla bloku danych (516 impulsow "1", około 0.2 s)
* jeden impuls odpowiadający bitowi "0" oznaczający koniec sygnału pilotującego i początek danych
* bajty danych, bity w bajcie zapisywane są w kolejności od najmłodszego do najstarszego (jak przy zapisie standardowym).
* 4 impulsy odpowiadające bitowi "1" chroniące koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni impuls może być nieczytelny)

====Budowa bloku informacyjnego dla programów typu COM/EXE====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0028
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres przepisywany do RUNAD ($02E0) - adres uruchomienia programu
|-
|8
|2
|Adres przepisywany do INITAD ($02E2) - adres inicjalizacji programu
|-
|10
|2
|Adres początku ładowania programu
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 ANTIC-a)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów com/exe zawsze równy 1.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 0.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|1
|Kod rozkazu RTS ($60). W to miejsce wykonywany jest skok zaraz po pomyślnym odczytaniu bloku informacyjnego.
|}

''Całkowita długość: 41 bajtów''

====Budowa bloku informacyjnego dla programów w BASIC-u====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $004D
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres uruchomienia programu. W przypadku normalnych programów w BASIC-u wskazuje na procedurę umieszczoną w pamięci cartridge-a (wpisanie $FF do KBCODES, 1 do rejestru Y i powrót).
|-
|8
|2
|Adres inicjalizacji programu. W przypadku normalnych programów w BASIC-u zawiera zera, brak procedury inicjalizacji.
|-
|10
|2
|Względny adres początku ładowania programu (LOMEM)
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym).
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 ANTIC-a)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów w BACIC-u zawsze równy 0.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 0. W przypadku normalnych programów w BASIC-u rówy 1.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|19
|Procedura przygotowująca program do załadowania.
<pre>
LDX #17
loop: LDA $660,X ;patrz dwa wiersze tabeli niżej
STA 128,X
DEX
BPL loop
LDA #158
STA $254
STA $268 ;COLDST
RTS
</pre>
|-
|59
|1
|Bajt równy 0.
|-
|60
|18
|Zmienne BASIC-a (LOMEM,VNTP,VNTD,VVTP,SIMTAB,STMCUR,STARP,RUNSTK,BMEMHI) przepisywane przez powyższą procedurę pod adres $0080.
|}

''Całkowita długość: 78 bajtów''

==Zobacz też==
* [http://atariarea.krap.pl/forum/viewtopic.php?id=5652 Wątek o Turbo Rom] na forum atari.area
*[[Systemy turbo]]
[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

Turbo ROM

2010-03-07T09:17:57Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ poprawki i uzupełnienia.

System "Turbo ROM" został opracowany wspólnie przez krakowskie firmy PLUS i MAPASOFT (źródło: [http://opty.org/plus-o-firmie-plus opty.org]).

Do wczytywania nagrań w tym formacie potrzebny był specjalny cartridge z oprogramowaniem ładującym, ewentualnie właściwe nagranie poprzedzał loader nagrany na taśmie w formacie standardowym.

Przeznaczeniem tego systemu była przede wszystkim dystrybucja gier i programów do szybkiego wczytywania z magnetofonu.

==Technikalia, obsługa==
''Źródło: [[Tajemnice_Atari]] nr 5/91 (obszerne wyjątki), jest to recenzja systemu Turbo ROM Plus, sprzedawanego przez firmę "Plus", ale różnice użytkowe w stosunku do rozwiązania firmy Mapasoft są niewielkie.''

(...)Zainstalowanie Turbo Romu polega na przeróbce magnetofonu oraz wymaga posiadania cartridge'a zawierającego oprogramowanie systemowe. Możliwa jest również praca bez cartridge'a, ale wtedy przed każdym programem umieszczony jest trzyrekordowy loader w systemie standard, a więc średnia szybkość transmisji jest dużo mniejsza. Z tego też powodu dużo wygodniejsza jest praca z dołączaną pamięcią ROM (...).

Dzięki zapisaniu wszelkich niezbędnych do pracy programów na dołączanej, zewnętrznej pamięci ROM komputer równocześnie z włączeniem staje się gotowy do pracy w turbo. W cartridge'u umieszczone są cztery programy umożliwiające pracę w systemie Turbo Rom Plus. Są to:
* loader do gier i pozostałych programów;
* program umożliwiający współpracę z basicem;
* program kopiujący pliki zapisane w formacie cartridge'a;
* program do przenoszenia plików zapisanych w formacie standardowych na format Turbo Rom.

Wymieniony powyżej zestaw programów wystarcza w zupełności do wczytywania i kopiowania gier i programów w basicu, bo też do tego system został z założenia stworzony. Jest to więc system przeznaczony przede wszystkim dla osób, które większość czasu przed komputerem spędzają pokonując kolejne gry. Dla użytkowników korzystających często z programów użytkowych Turbo Rom Plus jest nieco mniej użyteczny. Wpływa na to głównie oprogramowanie pisane pod kątem zastosowań mniej profesjonalnych, bowiem możliwości sprzętowe systemu są bardzo duże i szkoda, że nie zostały w pełni wykorzystane.

Ta niedogodność uwidacznia się jednak tylko w czasie naprawdę poważnej pracy z komputerem, natomiast dla osób, którym Atari służy do zabawy system jest bardzo użyteczny, praktyczny i prosty w obsłudze. Umożliwia między innymi nadawanie nagrywanym programom nazw, pojawiających się w czasie ich późniejszego wczytywania. Jeżeli wybierzemy funkcję LOAD i nie podamy nazwy gry system zacznie "przeglądać" kasetę, a po napotkaniu każdego programu wyświetla jego nazwę, pytając jednocześnie czy ma ten program wczytać. Turbo Rom Plus charakteryzuje się bardzo dużą szybkością transmisji danych, oczywiście przy zachowaniu dużej pewności wczytywania. Na jednej kasecie C-60 można zapisać nawet do 100 gier (przy użyciu turbo z cartridge'm).
(...)

Zalety:
* bardzo duża szybkość transmisji;
* możliwość nadawania programom nazw;
* praca możliwa zarówno w systemie turbo, jak i w transmisji nomalnej bez konieczności przełączania dodatkowego przełącznika;
* połączenie komputerem przy pomocy używanego standardowo kabla.

Wady:
* utrudniona praca z programami użytkowymi.

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału z taśmy i programu obsługi umieszczonego na cartridge-u''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku innych szybkich systemów turbo, jest szerokość impulsu (modulacja [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls rozumiana jest sekwencja narastającego i opadającego zbocza sygnału (sekwencja poziomów wysokiego i niskiego, w tej kolejności).

Szerokości impulsów używanych w tym systemie zapisu wynoszą:

* 0.2 ms - 0.4 ms dla bitów "1"
* 0.08 ms - 0.2 ms dla bitów "0"

''wartości teoretyczne (AUDF3 i AUDF4 połączone w jeden licznik, AUDCTL=$28)'':
* ''sygnał pilotujący: AUDF3=$29, AUDF4=$01''
* ''bit 0: AUDF3=$69, AUDF4=$00''
* ''bit 1: AUDF3=$EB, AUDF4=$00''

Na sygnał pilotujący składa się długa seria impulsów odpowiadających bitom "1". Szerokość tych impulsów tak naprawdę jest trochę większa niż dla bitów "1", ale procedura odczytu spodziewa się tych samych przedziałów wartości w obu przypadkach. Powód takiego zróżnicowania jest niejasny.
Przy odczycie brany jest pod uwagę tylko czas trwania stanu "1" na linii data-in, co odpowiada niskiemu poziomowi sygnału na taśmie. Stan "0" jest po prostu omijany. Wynika to z tego, że odległości między zboczami sąsiadujących ze sobą impulsów "0" i "1" nie są ściśle zachowywane, co nie pozwoliło by na bezbłędny odczyt.

Czas trwania impulsów jest mierzony w pętli wykonywanej przez mikroprocesor (pętla trwa 9 taktów zegara), podczas operacji odczytu wyłączane są wszelkie przerwania i wyświetlanie obrazu.

Przy zapisie do odmierzania czasu wykorzystane są liczniki POKEY-a, sterowanie poziomem sygnału odbywa się przez rejestr PBCTL (bit 3, sterowanie linią COMMAND). Przerwania tak jak przy odczycie są wyłączone.

Koniec bloku danych jest wykrywany na podstawie zmierzonego czasu trwania impulsu - jeżeli czas ten jest dłuższy od maksymalnego czasu dla bitu "1" lub krótszy od minimalnego czasu dla bitu "0" to procedura odczytu się kończy i obliczana jest suma kontrolna (XOR) dla odczytanych danych. Jest to jedyny sposób wyjścia z pętli odczytu (oprócz klawisza RESET).

====Ogólna budowa bloków danych====

Program w systemie Turbo Rom składa się z maksymalnie dwóch bloków: bloku informacyjnego i bloku właściwych danych. Blok informacyjnych zawiera m.in. nazwę programu. Blok informacyjny wygląda różnie w zależności od rodzaju pliku. Bloku informacyjnego nie ma w przypadku programów poprzedzonych odpowiednim loaderem zapisanych w formacie standardowym, do ładowania takich programów nie jest potrzebny cartridge, a informacje zawarte normalnie w bloku informacyjnym są zintegrowane z loaderem.

Ogólnie w bloku występują kolejno:
* sygnał pilotujący - dłuższy dla bloku informacyjnego (4884 impulsy "1", około 1.8 s) i krótszy dla bloku danych (516 impulsow "1", około 0.2 s)
* jeden impuls odpowiadający bitowi "0" oznaczający koniec sygnału pilotującego i początek danych
* bajty danych, bity w bajcie zapisywane są w kolejności od najmłodszego do najstarszego (jak przy zapisie standardowym).
* 4 impulsy odpowiadające bitowi "1" chroniące koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni impuls może być nieczytelny)

====Budowa bloku informacyjnego dla programów typu COM/EXE====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0028
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres przepisywany do RUNAD ($02E0) - adres uruchomienia programu
|-
|8
|2
|Adres przepisywany do INITAD ($02E2) - adres inicjalizacji programu
|-
|10
|2
|Adres początku ładowania programu
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 ANTIC-a)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów com/exe zawsze równy 1.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 0.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|1
|Kod rozkazu RTS ($60). W to miejsce wykonywany jest skok zaraz po pomyślnym odczytaniu bloku informacyjnego.
|}

''Całkowita długość: 41 bajtów''

====Budowa bloku informacyjnego dla programów w BASIC-u====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $004D
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres uruchomienia programu. W przypadku normalnych programów w BASIC-u wskazuje na procedurę umieszczoną w pamięci cartridge-a (wpisanie $FF do KBCODES, 1 do rejestru Y i powrót).
|-
|8
|2
|Adres inicjalizacji programu. W przypadku normalnych programów w BASIC-u zawiera zera, brak procedury inicjalizacji.
|-
|10
|2
|Względny adres początku ładowania programu (LOMEM)
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym).
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 ANTIC-a)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów w BACIC-u zawsze równy 0.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 0. W przypadku normalnych programów w BASIC-u rówy 1.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|19
|Procedura przygotowująca program do załadowania.
<pre>
LDX #17
loop: LDA $660,X ;patrz dwa wiersze tabeli niżej
STA 128,X
DEX
BPL loop
LDA #158
STA $254
STA $268 ;COLDST
RTS
</pre>
|-
|59
|1
|Bajt równy 0.
|-
|60
|18
|Zmienne BASIC-a (LOMEM,VNTP,VNTD,VVTP,SIMTAB,STMCUR,STARP,RUNSTK,BMEMHI) przepisywane przez powyższą procedurę pod adres $0080.
|}

''Całkowita długość: 78 bajtów''

==Zobacz też==
*[[Systemy turbo]]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

Turbo ROM

2010-03-06T23:57:38Z

FUJI: Drobne korekty.

System "Turbo ROM" został opracowany wspólnie przez krakowskie firmy PLUS i MAPASOFT (źródło: [http://opty.org/plus-o-firmie-plus opty.org]).

Do wczytywania nagrań w tym formacie potrzebny był specjalny cartridge z oprogramowaniem ładującym, ewentualnie właściwe nagranie poprzedzał loader nagrany na taśmie w formacie standardowym.

Przeznaczeniem tego systemu była przede wszystkim dystrybucja gier i programów do szybkiego wczytywania z magnetofonu.

==Technikalia, obsługa==
''Źródło: [[Tajemnice_Atari]] nr 5/91 (obszerne wyjątki), jest to recenzja systemu Turbo ROM Plus, sprzedawanego przez firmę "Plus", ale różnice użytkowe w stosunku do rozwiązania firmy Mapasoft są niewielkie.''

(...)Zainstalowanie Turbo Romu polega na przeróbce magnetofonu oraz wymaga posiadania cartridge'a zawierającego oprogramowanie systemowe. Możliwa jest również praca bez cartridge'a, ale wtedy przed każdym programem umieszczony jest trzyrekordowy loader w systemie standard, a więc średnia szybkość transmisji jest dużo mniejsza. Z tego też powodu dużo wygodniejsza jest praca z dołączaną pamięcią ROM (...).

Dzięki zapisaniu wszelkich niezbędnych do pracy programów na dołączanej, zewnętrznej pamięci ROM komputer równocześnie z włączeniem staje się gotowy do pracy w turbo. W cartridge'u umieszczone są cztery programy umożliwiające pracę w systemie Turbo Rom Plus. Są to:
* loader do gier i pozostałych programów;
* program umożliwiający współpracę z basicem;
* program kopiujący pliki zapisane w formacie cartridge'a;
* program do przenoszenia plików zapisanych w formacie standardowych na format Turbo Rom.

Wymieniony powyżej zestaw programów wystarcza w zupełności do wczytywania i kopiowania gier i programów w basicu, bo też do tego system został z założenia stworzony. Jest to więc system przeznaczony przede wszystkim dla osób, które większość czasu przed komputerem spędzają pokonując kolejne gry. Dla użytkowników korzystających często z programów użytkowych Turbo Rom Plus jest nieco mniej użyteczny. Wpływa na to głównie oprogramowanie pisane pod kątem zastosowań mniej profesjonalnych, bowiem możliwości sprzętowe systemu są bardzo duże i szkoda, że nie zostały w pełni wykorzystane.

Ta niedogodność uwidacznia się jednak tylko w czasie naprawdę poważnej pracy z komputerem, natomiast dla osób, którym Atari służy do zabawy system jest bardzo użyteczny, praktyczny i prosty w obsłudze. Umożliwia między innymi nadawanie nagrywanym programom nazw, pojawiających się w czasie ich późniejszego wczytywania. Jeżeli wybierzemy funkcję LOAD i nie podamy nazwy gry system zacznie "przeglądać" kasetę, a po napotkaniu każdego programu wyświetla jego nazwę, pytając jednocześnie czy ma ten program wczytać. Turbo Rom Plus charakteryzuje się bardzo dużą szybkością transmisji danych, oczywiście przy zachowaniu dużej pewności wczytywania. Na jednej kasecie C-60 można zapisać nawet do 100 gier (przy użyciu turbo z cartridge'm).
(...)

Zalety:
* bardzo duża szybkość transmisji;
* możliwość nadawania programom nazw;
* praca możliwa zarówno w systemie turbo, jak i w transmisji nomalnej bez konieczności przełączania dodatkowego przełącznika;
* połączenie komputerem przy pomocy używanego standardowo kabla.

Wady:
* utrudniona praca z programami użytkowymi.

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału z taśmy i programu obsługi umieszczonego na cartridge-u''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku innych szybkich systemów turbo, jest szerokość impulsu (modulacja [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls rozumiana jest sekwencja narastającego i opadającego zbocza sygnału (sekwencja poziomów wysokiego i niskiego, w tej kolejności).

Szerokości impulsów używanych w tym systemie zapisu wynoszą:

* 0.2 ms - 0.4 ms dla bitów "1"
* 0.08 ms - 0.2 ms dla bitów "0"

''(wartości teoretyczne ustawiane przy zapisie do uzupełnienia)''

Na sygnał pilotujący składa się długa seria impulsów "1". Szerokość tych impulsów jest trochę większa niż dla bitów 1, ale procedura odczytu spodziewa się tych samych wartości w obu przypadkach. Różnica wynika zapewne z różnic w procedurach zapisu i odczytu.
Przy odczycie brany jest pod uwagę tylko czas trwania stanu "1" na linii data-in, co odpowiada niskiemu poziomowi sygnału na taśmie. Stan "0" jest po prostu omijany. Wynika to z tego, że odległości między zboczami sąsiadujących ze sobą impulsów "0" i "1" nie są ściśle zachowywane, co nie pozwoliło by na bezbłędny odczyt.

Program w systemie Turbo Rom składa się z maksymalnie dwóch bloków: bloku informacyjnego i bloku danych. Blok informacyjnych zawiera m.in. nazwę programu. Blok informacyjny wygląda różnie w zależności od rodzaju pliku. Bloku informacyjnego nie ma w przypadku programów poprzedzonych odpowiednim loaderem zapisanych w formacie standardowym, do ładowania takich programów nie jest potrzebny cartridge. W takiej sytuacji informacje zawarte normalnie w bloku informacujnym są zintegrowane z loaderem.

Ogólnie W bloku występują kolejno:
* sygnał pilotujący - dłuższy dla bloku informacyjnego (4884 impulsy "1", około 1.8 s) i krótszy dla bloku danych (516 impulsow "1", około 0.2 s)
* jeden impuls odpowiadający bitowi "0"
* bajty danych
* 4 impulsy odpowiadające bitowi "1" chroniące koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni impuls może być nieczytelny)

Koniec bloku danych jest wykrywany na podstawie zmierzonego czasu trwania impulsu - jeżeli czas ten jest dłuższy od maksymalnego czasu dla bitu "1" lub krótszy od minimalnego czasu dla bitu "0" to procedura odczytu się kończy i obliczana jest suma kontrolna (XOR) dla odczytanych danych.

Czas trwania impulsów jest mierzony w pętli wykonywanej przez mikroprocesor (pętla trwa 9 taktów zegara), podczas operacji odczytu i zapisu wyłączane są wszelkie przerwania i wyświetlanie obrazu.

Bity w bajcie zapisywane są w kolejności od najmłodszego do najstarszego (jak przy zapisie standardowym).

====Budowa bloku informacyjnego dla programów typu COM/EXE====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0028
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres przepisywany do RUNAD ($02E0) - adres uruchomienia programu
|-
|8
|2
|Adres przepisywany do INITAD ($02E2) - adres inicjalizacji programu
|-
|10
|2
|Adres początku ładowania programu
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 Antica)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów com/exe zawsze równy 1.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 1.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|1
|Kod rozkazu RTS ($60). W to miejsce wykonywany jest skok zaraz po pomyślnym odczytaniu bloku informacyjnego.
|}

''Całkowita długość: 41 bajtów''

====Budowa bloku informacyjnego dla programów w BASICu====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $004D
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|6
|??? (być może jak w przypadku com/exe, być może parametry specyficzne dla BASIC)
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 Antica)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów w BACIC-u zawsze równy 0.
|-
|36
|1
|Dla programów w BASIC-u równy 0.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|19
|Procedura przygotowująca program do załadowania.
<pre>
LDX #17
loop: LDA $660,X ;patrz dwa wiersze niżej
STA 128,X
DEX
BPL loop
LDA #158
STA $254
STA $268 ;COLDST
RTS
</pre>
|-
|59
|1
|Bajt równy 0.
|-
|60
|18
|Kopia pierwszych 18 bajtów następnego bloku danych.
|}

''Całkowita długość: 78 bajtów''

==Zobacz też==
*[[Systemy turbo]]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

Turbo ROM

2010-03-06T23:53:12Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ - tym razem powinno być w miarę dobrze.

System "Turbo ROM" został opracowany wspólnie przez krakowskie firmy PLUS i MAPASOFT (źródło: [http://opty.org/plus-o-firmie-plus opty.org]).

Do wczytywania nagrań w tym formacie potrzebny był specjalny cartridge z oprogramowaniem ładującym, ewentualnie właściwe nagranie poprzedzał loader nagrany na taśmie w formacie standardowym.

Przeznaczeniem tego systemu była przede wszystkim dystrybucja gier i programów do szybkiego wczytywania z magnetofonu.

==Technikalia, obsługa==
''Źródło: [[Tajemnice_Atari]] nr 5/91 (obszerne wyjątki) Uwaga: jest to recenzja systemu Turbo ROM Plus, ale obecność "Plus" w nazwie najprawdopodobniej odróżnia jednego dystrybutora, firmę Plus, od drugiego (firmy Mapasoft)''

(...)Zainstalowanie Turbo Romu polega na przeróbce magnetofonu oraz wymaga posiadania cartridge'a zawierającego oprogramowanie systemowe. Możliwa jest również praca bez cartridge'a, ale wtedy przed każdym programem umieszczony jest trzyrekordowy loader w systemie standard, a więc średnia szybkość transmisji jest dużo mniejsza. Z tego też powodu dużo wygodniejsza jest praca z dołączaną pamięcią ROM (...).

Dzięki zapisaniu wszelkich niezbędnych do pracy programów na dołączanej, zewnętrznej pamięci ROM komputer równocześnie z włączeniem staje się gotowy do pracy w turbo. W cartridge'u umieszczone są cztery programy umożliwiające pracę w systemie Turbo Rom Plus. Są to:
* loader do gier i pozostałych programów;
* program umożliwiający współpracę z basicem;
* program kopiujący pliki zapisane w formacie cartridge'a;
* program do przenoszenia plików zapisanych w formacie standardowych na format Turbo Rom.

Wymieniony powyżej zestaw programów wystarcza w zupełności do wczytywania i kopiowania gier i programów w basicu, bo też do tego system został z założenia stworzony. Jest to więc system przeznaczony przede wszystkim dla osób, które większość czasu przed komputerem spędzają pokonując kolejne gry. Dla użytkowników korzystających często z programów użytkowych Turbo Rom Plus jest nieco mniej użyteczny. Wpływa na to głównie oprogramowanie pisane pod kątem zastosowań mniej profesjonalnych, bowiem możliwości sprzętowe systemu są bardzo duże i szkoda, że nie zostały w pełni wykorzystane.

Ta niedogodność uwidacznia się jednak tylko w czasie naprawdę poważnej pracy z komputerem, natomiast dla osób, którym Atari służy do zabawy system jest bardzo użyteczny, praktyczny i prosty w obsłudze. Umożliwia między innymi nadawanie nagrywanym programom nazw, pojawiających się w czasie ich późniejszego wczytywania. Jeżeli wybierzemy funkcję LOAD i nie podamy nazwy gry system zacznie "przeglądać" kasetę, a po napotkaniu każdego programu wyświetla jego nazwę, pytając jednocześnie czy ma ten program wczytać. Turbo Rom Plus charakteryzuje się bardzo dużą szybkością transmisji danych, oczywiście przy zachowaniu dużej pewności wczytywania. Na jednej kasecie C-60 można zapisać nawet do 100 gier (przy użyciu turbo z cartridge'm).
(...)

Zalety:
* bardzo duża szybkość transmisji;
* możliwość nadawania programom nazw;
* praca możliwa zarówno w systemie turbo, jak i w transmisji nomalnej bez konieczności przełączania dodatkowego przełącznika;
* połączenie komputerem przy pomocy używanego standardowo kabla.

Wady:
* utrudniona praca z programami użytkowymi.

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału z taśmy i programu obsługi umieszczonego na cartridge-u''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku innych szybkich systemów turbo, jest szerokość impulsu (modulacja [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls rozumiana jest sekwencja narastającego i opadającego zbocza sygnału (sekwencja poziomów wysokiego i niskiego, w tej kolejności).

Szerokości impulsów używanych w tym systemie zapisu wynoszą:

* 0.2 ms - 0.4 ms dla bitów "1"
* 0.08 ms - 0.2 ms dla bitów "0"

''(wartości teoretyczne ustawiane przy zapisie do uzupełnienia)''

Na sygnał pilotujący składa się długa seria impulsów "1". Szerokość tych impulsów jest trochę większa niż dla bitów 1, ale procedura odczytu spodziewa się tych samych wartości w obu przypadkach. Różnica wynika zapewne z różnic w procedurach zapisu i odczytu.
Przy odczycie brany jest pod uwagę tylko czas trwania stanu "1" na linii data-in, co odpowiada niskiemu poziomowi sygnału na taśmie. Stan "0" jest po prostu omijany. Wynika to z tego, że odległości między zboczami sąsiadujących ze sobą impulsów "0" i "1" nie są ściśle zachowywane, co nie pozwoliło by na bezbłędny odczyt.

Program w systemie Turbo Rom składa się z maksymalnie dwóch bloków: bloku informacyjnego i bloku danych. Blok informacyjnych zawiera m.in. nazwę programu. Blok informacyjny wygląda różnie w zależności od rodzaju pliku. Bloku informacyjnego nie ma w przypadku programów poprzedzonych odpowiednim loaderem zapisanych w formacie standardowym, do ładowania takich programów nie jest potrzebny cartridge. W takiej sytuacji informacje zawarte normalnie w bloku informacujnym są zintegrowane z loaderem.

Ogólnie W bloku występują kolejno:
* sygnał pilotujący - dłuższy dla bloku informacyjnego (4884 impulsy "1", około 1.8 s) i krótszy dla bloku danych (516 impulsow "1", około 0.2 s)
* jeden impuls odpowiadający bitowi "0"
* bajty danych
* 4 impulsy odpowiadające bitowi "1" chroniące koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni impuls może być nieczytelny)

Koniec bloku danych jest wykrywany na podstawie zmierzonego czasu trwania impulsu - jeżeli czas ten jest dłuższy od maksymalnego czasu dla bitu "1" lub krótszy od minimalnego czasu dla bitu "0" to procedura odczytu się kończy i obliczana jest suma kontrolna (XOR) dla odczytanych danych.

Czas trwania impulsów jest mierzony w pętli wykonywanej przez mikroprocesor (pętla trwa 9 taktów zegara), podczas operacji odczytu i zapisu wyłączane są wszelkie przerwania i wyświetlanie obrazu.

Bity w bajcie zapisywane są w kolejności od najmłodszego do najstarszego (jak przy zapisie standardowym).

====Budowa bloku informacyjnego dla programów typu COM/EXE====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0028
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|2
|Adres przepisywany do RUNAD ($02E0) - adres uruchomienia programu
|-
|8
|2
|Adres przepisywany do INITAD ($02E2) - adres inicjalizacji programu
|-
|10
|2
|Adres początku ładowania programu
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 Antica)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów com/exe zawsze równy 1.
|-
|36
|1
|Flaga określająca konieczność skoku do adresu w INITAD przed skokiem do RUNAD. Procedura w INITAD jest uruchamiana, gdy ten bajt jest równy 1.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|1
|Kod rozkazu RTS ($60). W to miejsce wykonywany jest skok zaraz po pomyślnym odczytaniu bloku informacyjnego.
|}

''Całkowita długość: 41 bajtów''

====Budowa bloku informacyjnego dla programów w BASICu====

{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku informacyjnego
|-
|1
|2
|Adres ładowania bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $0601
|-
|3
|2
|Długość bloku bez uwzględniania bajtu sumy kontrolnej, zawsze $004D
|-
|5
|1
|Suma kontrolna (XOR) bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|6
|6
|??? (być może jak w przypadku com/exe, być może parametry specyficzne dla BASIC)
|-
|12
|2
|Długość bloku danych (następnego po obecnym)
|-
|14
|1
|Zawsze 0
|-
|15
|20
|Nazwa programu, zapisana w kodach ekranowych. Mogą być używane znaki o kodach od 0 do 63. Dwa najstarsze bity określają kolor wyświetlania znaku ''(w trybie 6 lub 7 Antica)''
|-
|35
|1
|Typ programu. Dla programów w BACIC-u zawsze równy 0.
|-
|36
|1
|Dla programów w BASIC-u równy 0.
|-
|37
|3
|??? trzy zera
|-
|40
|19
|Procedura przygotowująca program do załadowania.
<pre>
LDX #17
loop: LDA $660,X ;patrz dwa wiersze niżej
STA 128,X
DEX
BPL loop
LDA #158
STA $254
STA $268 ;COLDST
RTS
</pre>
|-
|59
|1
|Bajt równy 0.
|-
|60
|18
|Kopia pierwszych 18 bajtów następnego bloku danych.
|}

''Całkowita długość: 78 bajtów''

==Zobacz też==
*[[Systemy turbo]]

{{stub}}
[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

KSO Turbo 2000

2010-02-13T16:50:01Z

FUJI: /* Formaty niestandardowe (zabezpieczenia) */ zabezpieczenie - inny rodzaj sumy kontrolnej

Jedna z odmian systemu turbo do magnetofonów [[Atari]]. Po przeróbce magnetofon potrafił odczytywać/zapisywać programy ze zwiększoną prędkością (różną w różnych odmianach turbo), przez co szybciej się one wczytywały i więcej mogło się zmieścić na kasecie. Przeróbka polegała zazwyczaj na dodaniu małej płytki drukowanej do magnetofonu i podciągnięcie do niej napięcia 5V za pomocą dodatkowego kabla (zazwyczaj drugi port Joysticka lub z gniazda SIO - zależnie od przeróbki. Niektóre magnetofony miały poprowadzony odpowiedni kabelek już w standardowym przewodzie od SIO).

== Nazewnictwo ==
Nazwa KSO to nic innego jak skrót od pierwszych wyrazów nazwy: '''K'''asetowy '''S'''ystem '''O'''peracyjny (zresztą w pierwszych wersjach spotyka się w menu pełną nazwę), Turbo oznaczało zwiększoną prędkość transmisji.

== Technikalia, obsługa ==
W większości przypadków systemy turbo oprócz przyspieszenia transmisja od<=>do magnetofonu oferowało namiastkę [[DOS]]u: wyświetlanie nazw plików, możliwość uruchamiania plików wieloblokowych (wraz z powrotem do wcześniejszych bloków), uruchomienie wbudowanego Basica itp. Standardowo zmieniało też nazwę magnetofonu na D: (w nawiązaniu do stacji dyskietek, blokując dostęp do tych ostatnich). W późniejszych systemach można było spotkać nazwę T: (od 'tape') zamiast D:.

Standardowa obsługa wygląda tak:

Uruchomienie komputera: BASIC (T/N) ==> Wybór, czy mamy używać Atari Basic czy nie
R/L/E Load&Run/Load/Exit ==> Wyświetlane menu systemu,wybór:
==>R - wgraj i uruchom
==>L - tylko wgraj
==>E - wyjście (zimny start) - w KSO 2000
Wgranie programu: R D:nazwa ==> wgrywa i uruchamia program o podanej nazwie
R D: * ==> wgranie nagłówka (tytułu) programu, i:
-> wczytanie programu i jego uruchomienie po naciśnięciu klawisza T
-> poszukiwanie kolejnego nagłówka po naciśnięciu N (lub dowolnego klawisza)
R D*** ==> wczytanie i uruchomienie pierwszego napotkanego programu
W Basicu: zgodnie z instrukcjami Basica dla stacji dysków D: (gwiazdki
obowiązują jak powyżej)

Niektóre programy wymagały specjalnych plików nagłówkowych zawartych w tzw. [[loader|loaderze]]. Najpopularniejsze z nich to: L1, L2 i WIELOBLOK (dla KSO Turbo 2000).

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału nagranego na taśmie''

Nośnikiem informacji jest szerokość impulsu (modulacja [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego ''(lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektronice)''.

Kształt fali sygnału odczytanego z taśmy przypomina sinusoidę, choć zapewne jest to tylko efekt wygładzenia przebiegu prostokątnego przez elektronikę dyskretną (analogową).

W KSO Turbo 2000 występują impulsy o trzech szerokościach:
* impulsy o szerokości 1 ms służace do zapisu sygnału pilotującego
* impulsy o szerokości 0.5 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/4 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

===Format standardowy===
Pojedyncze nagranie ("plik") zapisywane jest w 2 lub więcej blokach danych. Pierwszy blok to blok nazwy, następne zawierają właściwe dane.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 4096 impulsów sygnału pilotującego
* 2 bajty o wartościach $00 i $FF (odróżniające blok nazwy od bloku danych)
* 10 bajtów z nazwą "pliku"; jeżeli nazwa jest krótsza to dopełnia się ją spacjami
* 1 bajt sumy kontrolnej

Blok danych składa się z:
* około 3904 impulsów sygnału pilotującego ''(ze względu na zawsze występujące szumy nie udaje się uzyskać jednoznacznej liczby, jest to jednak dość blisko wartości 4096-192; przed blokiem nazwy prawie zawsze udaje się wykryć wszystkie 4096)''.
* 2 bajty długości bloku (zapisane w porządku little endian); $1200 dla bloków pełnych lub mniej dla bloków niepełnych
* 3072 bajty danych; jeżeli blok jest niepełny, to dopełnia się go zerami
* 1 bajt sumy kontrolnej

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).

Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem). Przy obliczaniu sumowane są zawsze wszystkie bajty w bloku.

Czasem kontrola poprawności danych była realizowana przez wykonanie operacji XOR na wszystkich bajtach bloku (łącznie z bajtem sumy kontrolnej powinno wyjść 0). Najprawdopodobniej była to jedna z form zabezpieczeń przed kopiowaniem oryginalnych kaset w formacie Turbo 2000.

Długości przerw między blokami zawsze wynoszą 0.2 s. Ze względu na bardzo dużą długość sygnału pilotującego zostawianie dłuższych przerw wydaje się zbędne.

===Formaty niestandardowe (zabezpieczenia)===
''Notatka sporządzona na podstawie informacji uzyskanych od [[Pajero]]''

Najczęstszymi modyfikacjami było wprowadzanie rekordów (bloków) o niestandardowej długości. Bez specjalnych zabiegów takich nagrań nie można było skopiować standardowym oprogramowaniem.

Inna modyfikacja to rekordy z błędną sumą kontrolną (ewentualnie sumą kontrolną liczoną inaczej - patrz wyżej) lub zniekształceniami sygnału powodującymi wystąpienie błędu przy próbie kopiowania (odpowiedni loader przerywa odczyt przed wystąpieniem błędu).

== Inne spotykane systemy turbo serii 2000 to ==
* Turbo 2600
* Turbo 2001 (TOMS)
* Turbo 2002
* Turbo 2000 Plus
* Turbo 2000 F (+)

==Zobacz też==
*[[Systemy turbo]]

{{stub}}
[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe systemy turbo]]

KSO Turbo 2000

2010-02-13T16:48:08Z

FUJI: /* Inne spotykane systemy turbo serii 2000 to */ + Turbo 2000 F

KSO Turbo 2000

2010-02-13T16:46:42Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ Czasem suma kontrolna liczona jako xor.

Turbo ROM

2010-02-11T20:40:30Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ wyrzucono spekulacje

AspeQt

2010-02-11T20:22:15Z

FUJI: /* Zobacz też */ -> AtariSIO

AspeQt to bezpłatny i otwarty (licencja GNU GPL 2) emulator szeregowych urządzeń peryferyjnych z wykorzystaniem połączenia [[SIO2PC]] w tym [[IO-Board]] i inne konwertery USB oparte na układach FTDI. W chwili obecnej program emuluje stacje dysków, magnetofon (tylko do odczytu) oraz drukarkę znakową. Działa w systemach Windows oraz pochodnych Unixa (BSD, Linux). Zbudowany jest w oparciu o bibliotekę [http://pl.wikipedia.org/wiki/Qt Qt].

== Możliwości ==
* Emulacja do 8 stacji dysków,
* Obsługuje przyspieszoną transmisję SIO (6x),
* Obsługuje obrazy ATR, XFD oraz katalogi,
* Eksplorator obrazów dla formatów Atari [[DOS 1.0]] / [[DOS 2.0]] / [[DOS 2.5]] / [[MyDOS]] / [[SpartaDOS]]
* Bezpośrednie wczytywanie plików wykonywalnych Atari
* Emulacja drukarki znakowej
* Odtwarzacz obrazów kaset

== Zobacz też ==
* [http://aspeqt.sourceforge.net AspeQt na SourceForge]
* [[SIO2BSD]]
* [[APE]]
* [[AtariSIO]]
[[Kategoria:Emulacja]]

Użytkownik:FUJI

2010-02-02T08:22:33Z

FUJI: O mnie w osobie trzeciej.

Kiedyś, dawno temu, marzył o komputerze [http://pl.wikipedia.org/wiki/Meritum_I Meritum]. Niestety (potem się okazało, że na szczęście), nie odgadł magicznego słowa "zęzęś" i nie wygrał teleturnieju. Niedługo potem, 1 czerwca 1986 roku, został posiadaczem Atari [[800XL]] kupionym w Pewex-ie za bony walutowe.
7.5 roku później kupił komputer PC firmy [http://pl.wikipedia.org/wiki/Optimus Optimus], więc nigdy nie dokończył przenoszenia AutoCAD-a na 8-bitowe Atari ;). Obecnie powroty do zainteresowania 8-bitowcami wywoływane są przez regularne, acz krótkie, fale [http://pl.wikipedia.org/wiki/Nostalgia nostalgii].

Atari Super Turbo

2010-02-02T08:02:26Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ - dodano sekcję wraz z zawartością

Pierwszy polski system turbo dla magnetofonów. Zaprojektował je [[Sławomir Nienałtowski]] (autor m.in. stacji [[SN-360]]), a sprzedawała je firma [[Atari Studio]] (późniejszy [[Mirage]]). System pierwotnie przeznaczony był dla magnetofonu [[1010]], później powstała wersja dla [[XC12]] i jego klonów.

==Oprogramowanie==
AST był sprzedawany w kilku wersjach. W skład wersji podstawowej, oprócz przeróbki magnetofonu, wchodziła kaseta z oprogramowaniem do obsługi systemu, instrukcja obsługi tychże, oraz kaseta z zestawem 16 gier w AST (zestawów było kilka). Na kasecie z oprogramowaniem znajdowało się 6 narzędzi:
* Loader AST - służący do wgrywania programów w formacie [[#AST|AST]]
* System operacyjny - program do uruchamiania, kopiowania i amiany nazwy programów w formacie AST
* Copy wyk - program do konwersji programów w formacie [[COM]] (czyli popularnych "[[Loader z wykrzyknikiem|wykrzykników]]") do formatu AST
* Copy 1blok - program do konwersji jednoblokowych plików [[BOOT (format pliku)|bootowalnych]] do formatu AST
* Test - program do ustawiania skosu głowicy
* AST BASIC - handler urządzenia T: pozwalający na zapis programów [[BASIC]]-owych w AST

Wersja dla bardziej zamożnych użytkowników zamiast kasety z programami użytkowymi zawierała [[cartridge]] "AST Utility". Prezentował on opcje do wyboru:
<ol start="0">
<li>Wyjście do systemu</li>
<li>AST Loader - patrz wyżej</li>
<li>BUT Loader - do wgrywania programów w formacie [[#BUT|BUT]]</li>
<li>BOT Loader - do wgrywania programów w formacie [[#BOT|BOT]]</li>
<li>AST BASIC - patrz wyżej</li>
<li>AST Copy - patrz wyżej (System operacyjny)</li>
<li>Wyk to AST Copy - patrz wyżej (Copy wyk)</li>
<li>Unichanger</li>
</ol>

W późniejszym czasie zamiast AST Utility sprzedawany był AST Multi-Cartridge, na którym zawarty był bogatszy zestaw programów.

Programy użytkowe były w osobnych wersjach dla magnetofonów [[1010]] i [[XC12]].

Atari Studio sprzedawało też gotowe zestawy gier w systemie AST. W studiu można też było zamówić kasetę z indywidualnie wybranym zestawem programów, które programiści z AS przerabiali na AST w razie potrzeby.

==Formaty plików==
Programy w turbo AST były zapisywane w jednym z 3 formatów: "AST", "BUT" i "BOT". Na kasetach rozprowadzanych przez Atari Studio obok każdego programu widniała nazwa formatu, w którym jest on zapisany.

===AST===
Najprostszy format "AST" służy do konwersji programów jednoblokowych ([[COM]] i [[BOOT (format pliku)|BOOT]]). Przed wczytaniem programu należy wgrać wspomniany wyżej Loader AST. Plik w formacie AST ma zapisaną nazwę (do 20 znaków), która pojawia się na ekranie po wczytaniu 1 bloku. Naciśnięcie spacji powoduje kontynuację odczytu, natomiast Reset powoduje powrót do loadera.

===BUT===
Format "BUT" służy do konwersji programów wieloblokowych. Do wczytania programu potrzebny jest Loader BUT, dostępny na cartridge'u AST. Na kasetach rozprowadzanych przez Atari Studio loader BUT był nagrany przed programami, które go potrzebowały.

===BOT===
Format "BOT", podobnie jak "BUT", służy do konwersji programów wieloblokowych. Do wczytania programu potrzebny jest Loader BOT, dostępny na cartridge'u AST. Na kasetach rozprowadzanych przez Atari Studio loader BOT był nagrany przed programami, które go potrzebowały.

===Inne formaty===
System AST jest kompatybilny sprzętowo z innymi systemami turbo, jak [[KSO Turbo 2000]] - do wczytania programów zapisanych w Turbo 2000 wystarczy użyć specjalnego loadera. Na rynku dostępne były zestawy kaset z programami w systemie Turbo 2000, które zawierały loader [[AST-Turbo 2000 Converter]] autorstwa [[*Ajek|*Ajka]].

===Szczegóły techniczne===
Montaż polega na instalacji płytki interfejsu wewnątrz magnetofonu oraz, w przypadku XC12, poprowadzeniu dodatkowego kabla z interfejsu do styku COMMAND w [[gniazdo SIO|gnieździe SIO]].

Podczas odczytu oprogramowanie AST uaktywnia linię COMMAND, co powoduje przełączenie magnetofonu w tryb turbo. Sygnał dźwiękowy jest teraz interpretowany przez magnetofon inaczej - na bicie 4 rejestru [[Rejestry POKEY-a#SKSTAT|SKSTAT]] pojawia się 0 lub 1 w zależności od tego, czy zbocze sygnału dźwiękowego odpowiednio opada się lub wznosi (''lub na odwrót''). Standardowe oprogramowanie AST jest bardzo prymitywne - inaczej niż w [[Turbo Blizzard]] czy [[turbo 6000]], podczas odczytu nie są używane żadne przerwania [[POKEY]]-a ani [[PIA]].

==Struktura nagrania==
''Opis na podstawie analizy sygnału z taśmy''

Do zapisu wykorzystywana jest modulacja szerokości impulsu ([http://pl.wikipedia.org/wiki/Pulse_Width_Modulation PWM]). Przez impuls rozumiana jest sekwencja stanów '1' i '0' (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego lub inaczej mówiąc sekwencja wysokiego i niskiego poziomu sygnału na taśmie (lub sekwencja zbocza narastającego i opadającego). Występują trzy rodzaje impulsów:
* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadające bitowi '1' i sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms odpowiadające bitowi '0'
* impulsy o szerokości 1.5 ms odpowiadające sygnałowi 'stop'

Zapis jest podzielony na bloki. Każdy blok jest zbudowany podobnie i zawiera kolejno:
* sygnał pilotujący trwający 5s dla pierwszego bloku nagrania i 2s dla bloków kolejnych
* 1 impuls odpowiadający bitowi '0' oznaczający koniec sygnału pilotującego i poczatek danych
* bajty danych; generalnie ich ilość jest różna w każdym bloku
* 4 impulsy odpowiadające bitowi '0'
* 128 impulsów sygnału 'stop'; razem z poprzednimi 4 impulsami oznacza koniec bloku

Bity w bajcie zapisywane są w kolejności od najmłodszego do najstarszego.

====Format AST (i być może inne)====
Nagranie zawiera co najmniej dwa bloki: blok informacyjny i jeden lub więcej bloków danych.

Blok nie zawiera specjalnego bajtu z sumą kontrolną, sumy kontrolne sa przechowywane w bloku informacyjnym (pierwszym bloku nagrania). Suma kontrolna obliczana jest przez wykonanie operacji [http://pl.wikipedia.org/wiki/Xor XOR] na wszystkich bajtach bloku.

Blok informacyjny ma 256 bajtów i zbudowany jest następująco:
{| border="1"
|-
!Offset
!Długość
!Zawartość
|-
|0
|1
|Ilość bloków danych bez uwzględniania bloku informacyjnego (?)
|-
|1
|1
|?? (co najmniej 2 możliwości: 1 - bajt dobrany tak, żeby suma kontrolna całego bloku informacyjnego wynosiła 0; 2 - ilość 4-bajtowych pozycji na dane dotyczące ładowania kolejnych bloków zwiększona o 3; do sprawdzenia)
|-
|2+n*4 n=0..43(?)
|2
|Adres ładowania kolejnych bloków (LSB, MSB) (pozycje nieużywane są losowe ?)
|-
|4+n*4 n=0..43(?)
|2
|Długość kolejnych bloków (LSB, MSB) (pozycje nieużywane są losowe ?)
|-
|178
|2
|?
|-
|180
|20
|Nazwa programu zapisana przy użyciu kodów ekranowych (nie ASCII)
|-
|200
|44 (?)
|Sumy kontrolne kolejnych bloków poczynając od bloku informacyjnego. Suma kontrolna bloku informacyjnego zawsze wynosi 0 (odpowiada za to któryś, odpowiednio dobrany, bajt w tym bloku) (pozycje nieużywane są losowe ?)
|-
|244
|12
|??
|}

Bloki danych nie zawieraja niczego oprócz samych, czystych danych.

==Odnośniki zewnętrzne==
*[http://atariki.krap.pl/images/0/0b/AST_MULTICART.pdf Manual do AST Multi-Cartridge]
*[http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Komputer/Komputer_1989_04.djvu "Komputer" 4/1989] w [[Atarionline.pl]] - na s. 20-22 jest artykuł o AST
*[http://www.kozminski.info/smietnik/atari_super_turbo.pdf Artykuł z "Komputera"] u [[Dely]]'ego
*[http://ftp.pigwa.net/stuff/mirror/www.atari.cuprum.com.pl/ast.htm Opis konstrukcji AST Cartridge] wraz z obrazem cartridge'a (pod emulatorem należy wybrać typ "Phoenix")

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Turbo ROM

2010-01-21T21:57:57Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ prawdziwy sposób kodowania bitów nadal niepewny

Turbo ROM

2010-01-19T09:35:01Z

FUJI: Opis używania w formie recenzji zamieszczonej w TA 5/91

Turbo ROM

2010-01-19T08:30:14Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ - odstępy między impulsami

Dyskusja:Turbo ROM

2010-01-19T08:25:04Z

FUJI: /* Loader na kasecie */

Dyskusja:Turbo ROM

2010-01-18T20:37:05Z

FUJI:

Turbo ROM

2010-01-18T20:24:22Z

FUJI: Zaczątek opisu Turbo ROM

KSO Turbo 2000

2010-01-18T18:45:34Z

FUJI: Dodano sekcję "Struktura nagrania" wraz z jej zawartością.

Lista handlerów CIO

2010-01-18T17:29:27Z

FUJI: Dodano Turbo Blizzard do listy handlerów z identyfikatorem T:

Lista identyfikatorów urządzeń [[CIO]]:

<table border=1 cellpadding=5>
<tr>
<td>ID</td><td>Autor</td><td>Krótki opis</td><td>Gdzie znaleźć program obsługi</td></tr>
<tr><td rowspan="2">A:</td><td>Atari Corp.</td><td>Odczyt dyskietki przez DOS XE w formacie AtariDOS II</td><td>[[DOS XE]]</td></tr>
<tr><td>Maciej Czarnota, TA 1992</td><td>Zapis i odczyt sektorów dyskietki</td> <td>[http://krap.pl/mirrorz/atari/horror.mirage.com.pl/pixel/3_92/3_92_handlera.html]</td></tr>
<tr><td>B:</td><td>Bob Martin, Antic 3/89</td><td>Tworzy pliki bootowalne</td><td>[http://www.atarimagazines.com/v8n3/OperatingSystemHandlers.html]</td></tr>
<tr><td>C:</td><td>Atari</td><td>Handler magnetofonu</td><td>W ROM-ie</td></tr>
<tr><td rowspan="2">D:</td><td>Atari i in.</td><td>Handler dysku</td><td>W [[DOS]]-ach.</td></tr>
<tr><td>Twórcy Turbo 2000</td><td>Handler magnetofonu dla szybkiej transmisji w systemie Turbo 2000</td><td>Oprogramowanie do Turbo 2000</td></tr>
<tr><td>E:</td><td>Atari</td><td>Konsola systemowa</td><td>W ROM-ie (standardowy) lub dostarczany razem z przystawką [[XEP80]] (80-kolumnowy)</td></tr>
<tr><td>F:</td><td>Darek Mihocka</td><td>Host filesystem w emulatorach</td><td>W emulatorach (XFormer)</td></tr>
<tr><td>G:</td><td>Charles Johnson, 1985</td><td>Drukowanie w trybie graficznym na drukarce EPSON i GEMINI</td><td>[http://www.strotmann.de/twiki/bin/view/APG/PgmGraphicsPrintDevice]</td></tr>
<tr><td>H:</td><td>?</td><td>Host filesystem w emulatorach</td><td>W emulatorach (Atari800)</td></tr>
<tr><td>I:</td><td>Firma TOMS</td><td>Handler dyskietek w formacie IBM/PC w oprogramowaniu systemowym stacji TOMS 720</td><td>Program STIBM dołączany do stacji TOMS</td></tr>
<tr><td>J:</td><td>Wojciech Zientara, 1988</td><td>Transmisja danych przez porty joysticka</td><td>W książce [[Procedury wejścia-wyjścia|Mapa pamięci ATARI XL/XE: Procedury wejścia-wyjścia]].</td></tr>
<tr><td>K:</td><td>Atari</td><td>Handler klawiatury</td><td>W ROM-ie</td></tr>
<tr><td>L:</td><td>David and Mary Lynch, 1985</td><td>Handler drukarki Atari 1020</td><td>[http://www.page6.org/archive/issue_13/page_22.htm]</td></tr>
<tr><td>M:</td><td>Bill Wilkinson (ramdysk), Witold Ściuk (ramfile)</td><td>Prosty ramdysk, ramfile w [[TOS/8bit]]</td><td>Ramdysk - [http://www.strotmann.de/twiki/bin/view/APG/PgmMemHandler], Ramfile - [[TOS/8bit]]</td></tr>
<tr><td>N:</td><td>Bob Martin, Antic 2/89</td><td>Urządzenie "null"</td><td>[http://www.atarimagazines.com/software/89-06a/NULLHAND.M65]</td></tr>
<tr><td>O:</td><td>Andrzej Biazik</td><td>Sterownik okienek w trybie tekstowym</td><td>[http://tajemnice.atari8.info/bajtek/atari_2/atari_2_djvu.html Tylko o Atari (2)]</td></tr>
<tr><td>P:</td><td>Atari</td><td>Handler drukarki</td><td>W ROM-ie</td></tr>
<tr><td>Q:</td><td>-</td><td>-</td><td>Patrz [http://www.cyberroach.com/analog/an16/print_itfc.htm]</td></tr>
<tr><td>R:</td><td>Atari i in.</td><td>Handler RS-232</td><td>W ROM-ie modułu [[850]], między innymi</td></tr>
<tr><td>S:</td><td>Atari</td><td>Handler ekranu graficznego</td><td>W ROM-ie</td></tr>
<tr><td>[[S2:]]</td><td>[[KMK]]</td><td>Handler ekranu graficznego [[VBXE]]</td><td>[http://drac030.krap.pl/vbxe_s.arc U autora]</td></tr>
<tr><td>T:</td><td>Atari i in. (modem), Witold Ściuk (turbo)</td><td>Handler modemu XM301(?), magnetofonu Turbo 2000, magnetofonu [[Turbo_Blizzard|Turbo Blizzard]], jakieś "text display device"</td><td>Turbo - [[TOS/8bit]], [[Turbo_Blizzard|Turbo Blizzard]] Text display device: [http://www.atariarchives.org/APX/showinfo.php?cat=20067]</td></tr>
<tr><td>U:</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td></tr>
<tr><td rowspan="3">V:</td><td>Chris Bone, 1985</td><td>Handler syntezatora mowy</td><td>[http://www.atarimagazines.com/v3n10/assemblylanguage.html]</td></tr>
<tr><td>THOR-Software</td><td>Voice interface - handler sprzętowego syntezatora mowy</td><td>[http://ftp.atari.art.pl/stuff/collections/atari_forever/Extension/Voice%20InterfaceVoice%20box%20for%20the%20800XL/Voice.asm]</td></tr>
<tr><td>Christopher Terpin</td><td>Atari Midi Interface</td><td>[http://ftp.atari.art.pl/stuff/collections/atari_forever/Extension/Midi/MIDI.ASM]</td></tr>
<tr><td>W:</td><td>?</td><td>Handler okienek tekstowych</td><td>któryś "Bajtek"</td></tr>
<tr><td>X:</td><td>Steven W. Klassen, 1988</td><td>Przesyłanie danych przez port joysticka</td><td> [http://www.cyberroach.com/analog/an16/print_itfc.htm]</td></tr>
<tr><td>Y:</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td></tr>
<tr><td>Z:</td><td>ICD Inc.</td><td>Handler zegara R-Time8</td><td>[http://www.sunmark.com/rtime/RTIME8.txt]</td></tr>
</table>

[[Kategoria:Programowanie Atari 8-bit]]

CAS

2010-01-18T17:13:54Z

FUJI: /* Użyteczność */ - notatka o rozszerzonym wsparciu CAS przez AtariSIO

Plik zawierający obraz taśmy z Atari. Przygotowywany jest przy pomocy programu [[WAV2CAS]] - zamiana modulacji częstotliwości WAV na postać binarną.

Analogicznie, program [[CAS2WAV]] zamienia pliki CAS na format WAV, który następnie można zapisać na kasetę.

Format CAS został zaprojektowany przez [[Ernest R. Schreurs|Ernesta R. Schreursa]], autora pakietu WAV2CAS.

==Opis formatu CAS==
Plik CAS składa się z bloków, z których każdy ma nagłówek długości 8 bajtów. Każdy blok ma następującą postać:
{| border=1
|+ Opis bloku CAS
! Offset !! Rozmiar (bajty) !! Nazwa !! Znaczenie
|-
| 0 || 4 || ''type'' || Typ bloku - 4-znakowy napis.
|-
| 4 || 2 || ''length'' || długość bloku (najpierw LSB; długość nagłówka nie wliczona)
|-
| 6 || 2 || ''aux'' || zależne od typu bloku
|-
| 8 || ''length'' || ''data'' || dane (znaczenie zależne od typu bloku)
|}
Zatem cały blok ma długość ''length''+8.

Liczby w nagłówku są zapisane w formacie ''little-endian''.

Plik CAS ma następującą strukturę: najpierw blok typu "FUJI", a następnie dowolna kombinacja bloków typu "baud" i "data".

===Typy bloków===
Nazwa typu bloku jest jednocześnie wartością pola ''type'' nagłówka.

====FUJI====
Blok typu "FUJI" występuje tylko raz, na początku pliku. Pole ''aux'' jest ignorowane, natomiast ''data'' zawiera ciąg ASCII będący (czytelnym dla użytkownika) opisem pliku.
====baud====
Blok typu "baud" określa częstotliwość (w bodach) następujących po nim bloków typu "data" (aż do następneg bloku "baud"). Blok ten ma długość ''length'' równą 0, a pole ''aux'' zawiera częstotliwość. Standardowa prędkość transmisji wynosi 600 bodów i taka też wartość jest domyślnie przyjmowana przez program CAS2WAV dla bloków "data", których nie poprzedza blok "baud".
====data====
Blok typu "data" zawiera właściwe dane - pojedynczy rekord pliku taśmowego. Pole ''aux'' zawiera długość w milisekundach przerwy (IRG - Inter Record Gap) znajdującej się '''przed''' rekordem, a ''data'' zawiera kolejne bajty znajdujące się w rekordzie.

W bloku typu "data" można przechować wyłącznie standardowe rekordy [[SIO]] (aczkolwiek mogą mieć dowolną długość, nie tylko standardowe 132 bajty). W standardowym rekordzie SIO każdy bajt jest zakodowany na 10 bitach: bit startu = 0, 8 bitów danych (poczynając od najmniej znaczącego bitu), bit stopu = 1. Nie jest możliwe zapisanie rekordu, w środku którego zmienia się prędkość odczytu, ani żadnych innych nietypowych danych. Format CAS nie pozwala zatem zarchiwizować taśm zabezpieczonych przed kopiowaniem.

==Użyteczność==
Oprócz programów WAV2CAS i CAS2WAV, format CAS jest także obsługiwany przez emulator [[Atari800]] i pochodne, aczkolwiek wszystkie rekordy są tam wczytywane z prędkością 600 bodów (stan z wersji 2.0.3). Plik CAS można także wysłać bespośrednio do Atari za pomocą kabla [[SIO2PC]] i programu CAS2SIO/cassio, a także za pomocą [[SIO2USB]].

Pliki CAS są też dobrze wspierane przez [[AtariSIO]] i [[APE]].

[[AtariSIO]] poczynając od [http://www.horus.com/~hias/atari/atarisio/ deweloperskiego snapshotu] z dnia 13.01.2010 obsługuje długie bloki oraz ''nieoficjalne'' rozszerzenie formatu CAS o blok typu 'fsk ' (opisane na stronach projektu [http://students.mimuw.edu.pl/~tk197881/a8cas/ A8CAS]). Dzięki temu możliwe jest wczytywanie przez kabel [[SIO2PC]] kaset z zabezpieczeniami, zarchiwizowanych w formacie CAS.

==Odnośniki zewnętrzne==
[http://home.planet.nl/~ernest/atarixle.html Strona domowa Ernesta R. Schreursa] - m. in. programy WAV2CAS, CAS2WAV

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Emulacja]]
[[Kategoria:Formaty plików]]

Turbo Blizzard

2010-01-10T18:29:02Z

FUJI: /* Kasetowa wersja Turbo Blizzard i microloaderów */ styl

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Zapisywany sygnał jest falą o przebiegu prostokątnym. Elektronika dyskretna i zapis analogowy pozbawiają tę falę ostrych krawędzi i w efekcie na taśmie zostaje sygnał o przebiegu bardziej podobnym do sinusoidy, fali trójkątnej lub piły (ale ideałem jest prostokąt).

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

===Format standardowy===
"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego i 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" na końcu. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów sygnału pilotującego oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana (''do momentu wykrycia znacząco krótszego impulsu'').

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0 ''(przeznaczenie nieznane)''
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości, 1024 bajty danych i bajt 0 za nimi).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Przerwy między blokami:
* przed zapisem bloku synchronizującego pozostawiana jest cisza trwająca w przybliżeniu 2.5 s (potrzebna na rozpędzenie silnika i stabilizację obrotów)
* między blokiem synchronizującym i blokiem nazwy odstęp trwa w przybliżeniu 0.1 s
* między blokiem nazwy i pierwszym blokiem danych odstęp trwa minimum 2 s; po zapisaniu bloku nazwy silnik magnetofonu jest wyłączany i ponownie włączany przed zapisem pierwszego bloku danych. Po odczycie bloku nazwy silnik też może być zatrzymywany, żeby dać możliwość potwierdzenia wczytania "pliku", więc odstęp jest konieczny.
* odstępy między kolejnymi blokami nie są ściśle zdeterminowane i zależą od oprogramowania korzystającego z handlera. Minimalne obserwowane przerwy mają długość 0.08 s. Programy kopiujące pozwalają ustawić krótsze lub dłuższe przerwy, ewentualnie wstawiają dłuższe przerwy, gdy wykryją konieczność uruchomienia procedur inicjujących program pomiędzy blokami nagrania. Zbyt krótkie przerwy w pewnych granicach może skompensować sygnał pilotujący następnego bloku.
* przed ostatnim blokiem odstęp jest dłuższy o 0.4 s.

===Formaty niestandardowe===
Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery.
====Kasetowa wersja Turbo Blizzard i microloaderów====
W niestandardowy sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a. W tym przypadku po pierwszej części, zapisanej w natywnym formacie Atari (FSK) wystepują kolejno:
* cisza trwająca 0.2 s
* krótki sygnał pilotujący trwający 0.1 s (co daje 200 impulsów) - zapewne służy do korekty prędkości transmisji, w tym przypadku znacznik początku pliku jest zbędny.
* przerwa 0.27 s
* sygnał pilotujący trwający 50 ms (czyli 100 impulsów)
* dwa impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek danych
* różna liczba bajtów danych; długość rekordu nie jest wyszczególniona w pierwszych bajtach - albo wcześniejszy loader ma ją wkodowaną na stałe, albo jest ustalana na podstawie ilości odczytanych bajtów przed napotkaniem przerwy za blokiem
* jeden bajt sumy kontrolnej (obliczanej jak wyżej)
* jeden bajt dodatkowy, rola jak w przypadku standardowego formatu powyżej (ostatni bit może być nieczytelny)

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Turbo Blizzard

2010-01-10T12:59:14Z

FUJI: /* Format standardowy */ - drobna acz istotna zmiana w opisie sumy kontrolnej.

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Zapisywany sygnał jest falą o przebiegu prostokątnym. Elektronika dyskretna i zapis analogowy pozbawiają tę falę ostrych krawędzi i w efekcie na taśmie zostaje sygnał o przebiegu bardziej podobnym do sinusoidy, fali trójkątnej lub piły (ale ideałem jest prostokąt).

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

===Format standardowy===
"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego i 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" na końcu. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów sygnału pilotującego oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana (''do momentu wykrycia znacząco krótszego impulsu'').

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0 ''(przeznaczenie nieznane)''
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości, 1024 bajty danych i bajt 0 za nimi).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Przerwy między blokami:
* przed zapisem bloku synchronizującego pozostawiana jest cisza trwająca w przybliżeniu 2.5 s (potrzebna na rozpędzenie silnika i stabilizację obrotów)
* między blokiem synchronizującym i blokiem nazwy odstęp trwa w przybliżeniu 0.1 s
* między blokiem nazwy i pierwszym blokiem danych odstęp trwa minimum 2 s; po zapisaniu bloku nazwy silnik magnetofonu jest wyłączany i ponownie włączany przed zapisem pierwszego bloku danych. Po odczycie bloku nazwy silnik też może być zatrzymywany, żeby dać możliwość potwierdzenia wczytania "pliku", więc odstęp jest konieczny.
* odstępy między kolejnymi blokami nie są ściśle zdeterminowane i zależą od oprogramowania korzystającego z handlera. Minimalne obserwowane przerwy mają długość 0.08 s. Programy kopiujące pozwalają ustawić krótsze lub dłuższe przerwy, ewentualnie wstawiają dłuższe przerwy, gdy wykryją konieczność uruchomienia procedur inicjujących program pomiędzy blokami nagrania. Zbyt krótkie przerwy w pewnych granicach może skompensować sygnał pilotujący następnego bloku.
* przed ostatnim blokiem odstęp jest dłuższy o 0.4 s.

===Formaty niestandardowe===
Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery.
====Kasetowa wersja Turbo Blizzard i microloaderów====
W niestandardowy sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a. W tym przypadku po pierwszej części, zapisanej w natywnym formacie Atari wystepują kolejno:
* cisza trwająca 0.2 s
* krótki sygnał pilotujący trwający 0.1 s (co daje 200 impulsów) - zapewne służy do korekty prędkości transmisji - tu znacznik początku pliku jest zbędny.
* cisza 0.27 s
* sygnał pilotujący trwający 50 ms (czyli 100 impulsów)
* dwa impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek danych
* różna liczba bajtów danych; brak długości rekordu w pierwszych bajtach - albo określona na stałe we wcześniejszym loaderze, albo ustalana na podstawie ilości odczytanych bajtów przed napotkaniem ciszy za blokiem
* jeden bajt sumy kontrolnej (obliczanej jak wyżej)
* jeden bajt dodatkowy, jak w przypadku standardowego formatu powyżej (ostatni bit może być nieczytelny)

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Turbo Blizzard

2010-01-10T11:51:07Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ Dodano opis przykładowego niestandardowego nagrania. Dodano informację o kształcie fali sygnału.

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Zapisywany sygnał jest falą o przebiegu prostokątnym. Elektronika dyskretna i zapis analogowy pozbawiają tę falę ostrych krawędzi i w efekcie na taśmie zostaje sygnał o przebiegu bardziej podobnym do sinusoidy, fali trójkątnej lub piły (ale ideałem jest prostokąt).

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

===Format standardowy===
"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego i 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" na końcu. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów sygnału pilotującego oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana (''do momentu wykrycia znacząco krótszego impulsu'').

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0 (''przeznaczenie nieznane'')
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości i 1024 bajty danych).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Przerwy między blokami:
* przed zapisem bloku synchronizującego pozostawiana jest cisza trwająca w przybliżeniu 2.5 s (potrzebna na rozpędzenie silnika i stabilizację obrotów)
* między blokiem synchronizującym i blokiem nazwy odstęp trwa w przybliżeniu 0.1 s
* między blokiem nazwy i pierwszym blokiem danych odstęp trwa minimum 2 s; po zapisaniu bloku nazwy silnik magnetofonu jest wyłączany i ponownie włączany przed zapisem pierwszego bloku danych. Po odczycie bloku nazwy silnik też może być zatrzymywany, żeby dać możliwość potwierdzenia wczytania "pliku", więc odstęp jest konieczny.
* odstępy między kolejnymi blokami nie są ściśle zdeterminowane i zależą od oprogramowania korzystającego z handlera. Minimalne obserwowane przerwy mają długość 0.08 s. Programy kopiujące pozwalają ustawić krótsze lub dłuższe przerwy, ewentualnie wstawiają dłuższe przerwy, gdy wykryją konieczność uruchomienia procedur inicjujących program pomiędzy blokami nagrania. Zbyt krótkie przerwy w pewnych granicach może skompensować sygnał pilotujący następnego bloku.
* przed ostatnim blokiem odstęp jest dłuższy o 0.4 s.

===Formaty niestandardowe===
Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery.
====Kasetowa wersja Turbo Blizzard i microloaderów====
W niestandardowy sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a. W tym przypadku po pierwszej części, zapisanej w natywnym formacie Atari wystepują kolejno:
* cisza trwająca 0.2 s
* krótki sygnał pilotujący trwający 0.1 s (co daje 200 impulsów) - zapewne służy do korekty prędkości transmisji - tu znacznik początku pliku jest zbędny.
* cisza 0.27 s
* sygnał pilotujący trwający 50 ms (czyli 100 impulsów)
* dwa impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek danych
* różna liczba bajtów danych; brak długości rekordu w pierwszych bajtach - albo określona na stałe we wcześniejszym loaderze, albo ustalana na podstawie ilości odczytanych bajtów przed napotkaniem ciszy za blokiem
* jeden bajt sumy kontrolnej (obliczanej jak wyżej)
* jeden bajt dodatkowy, jak w przypadku standardowego formatu powyżej (ostatni bit może być nieczytelny)

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

CAS

2010-01-09T22:30:48Z

FUJI: /* Użyteczność */ dodano wzmiankę o wsparciu w AtariSIO i APE.

Plik zawierający obraz taśmy z Atari. Przygotowywany jest przy pomocy programu [[WAV2CAS]] - zamiana modulacji częstotliwości WAV na postać binarną.

Analogicznie, program [[CAS2WAV]] zamienia pliki CAS na format WAV, który następnie można zapisać na kasetę.

Format CAS został zaprojektowany przez [[Ernest R. Schreurs|Ernesta R. Schreursa]], autora pakietu WAV2CAS.

==Opis formatu CAS==
Plik CAS składa się z bloków, z których każdy ma nagłówek długości 8 bajtów. Każdy blok ma następującą postać:
{| border=1
|+ Opis bloku CAS
! Offset !! Rozmiar (bajty) !! Nazwa !! Znaczenie
|-
| 0 || 4 || ''type'' || Typ bloku - 4-znakowy napis.
|-
| 4 || 2 || ''length'' || długość bloku (najpierw LSB; długość nagłówka nie wliczona)
|-
| 6 || 2 || ''aux'' || zależne od typu bloku
|-
| 8 || ''length'' || ''data'' || dane (znaczenie zależne od typu bloku)
|}
Zatem cały blok ma długość ''length''+8.

Liczby w nagłówku są zapisane w formacie ''little-endian''.

Plik CAS ma następującą strukturę: najpierw blok typu "FUJI", a następnie dowolna kombinacja bloków typu "baud" i "data".

===Typy bloków===
Nazwa typu bloku jest jednocześnie wartością pola ''type'' nagłówka.

====FUJI====
Blok typu "FUJI" występuje tylko raz, na początku pliku. Pole ''aux'' jest ignorowane, natomiast ''data'' zawiera ciąg ASCII będący (czytelnym dla użytkownika) opisem pliku.
====baud====
Blok typu "baud" określa częstotliwość (w bodach) następujących po nim bloków typu "data" (aż do następneg bloku "baud"). Blok ten ma długość ''length'' równą 0, a pole ''aux'' zawiera częstotliwość. Standardowa prędkość transmisji wynosi 600 bodów i taka też wartość jest domyślnie przyjmowana przez program CAS2WAV dla bloków "data", których nie poprzedza blok "baud".
====data====
Blok typu "data" zawiera właściwe dane - pojedynczy rekord pliku taśmowego. Pole ''aux'' zawiera długość w milisekundach przerwy (IRG - Inter Record Gap) znajdującej się '''przed''' rekordem, a ''data'' zawiera kolejne bajty znajdujące się w rekordzie.

W bloku typu "data" można przechować wyłącznie standardowe rekordy [[SIO]] (aczkolwiek mogą mieć dowolną długość, nie tylko standardowe 132 bajty). W standardowym rekordzie SIO każdy bajt jest zakodowany na 10 bitach: bit startu = 0, 8 bitów danych (poczynając od najmniej znaczącego bitu), bit stopu = 1. Nie jest możliwe zapisanie rekordu, w środku którego zmienia się prędkość odczytu, ani żadnych innych nietypowych danych. Format CAS nie pozwala zatem zarchiwizować taśm zabezpieczonych przed kopiowaniem.

==Użyteczność==
Oprócz programów WAV2CAS i CAS2WAV, format CAS jest także obsługiwany przez emulator [[Atari800]] i pochodne, aczkolwiek wszystkie rekordy są tam wczytywane z prędkością 600 bodów (stan z wersji 2.0.3). Plik CAS można także wysłać bespośrednio do Atari za pomocą kabla [[SIO2PC]] i programu CAS2SIO/cassio, a także za pomocą [[SIO2USB]].

Pliki CAS są też dobrze wspierane przez [[AtariSIO]] i [[APE]]. ''(2010.01.09 - oficjalne wsparcie dla długich bloków w AtariSIO jest w trakcie dodawania)''

==Odnośniki zewnętrzne==
[http://home.planet.nl/~ernest/atarixle.html Strona domowa Ernesta R. Schreursa] - m. in. programy WAV2CAS, CAS2WAV

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Emulacja]]
[[Kategoria:Formaty plików]]

Turbo Blizzard

2010-01-03T12:50:19Z

FUJI: /* Struktura nagrania */ Dodano jeden punkt do przerw.

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego i 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" na końcu. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów sygnału pilotującego oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana (''do momentu wykrycia znacząco krótszego impulsu'').

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0 (''przeznaczenie nieznane'')
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości i 1024 bajty danych).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Przerwy między blokami:
* przed zapisem bloku synchronizującego pozostawiana jest cisza trwająca w przybliżeniu 2.5 s (potrzebna na rozpędzenie silnika i stabilizację obrotów)
* między blokiem synchronizującym i blokiem nazwy odstęp trwa w przybliżeniu 0.1 s
* między blokiem nazwy i pierwszym blokiem danych odstęp trwa minimum 2 s; po zapisaniu bloku nazwy silnik magnetofonu jest wyłączany i ponownie włączany przed zapisem pierwszego bloku danych. Po odczycie bloku nazwy silnik też może być zatrzymywany, żeby dać możliwość potwierdzenia wczytania "pliku", więc odstęp jest konieczny.
* odstępy między kolejnymi blokami nie są ściśle zdeterminowane i zależą od oprogramowania korzystającego z handlera. Minimalne obserwowane przerwy mają długość 0.08 s. Programy kopiujące pozwalają ustawić krótsze lub dłuższe przerwy, ewentualnie wstawiają dłuższe przerwy, gdy wykryją konieczność uruchomienia procedur inicjujących program pomiędzy blokami nagrania. Zbyt krótkie przerwy w pewnych granicach może skompensować sygnał pilotujący następnego bloku.
* przed ostatnim blokiem odstęp jest dłuższy o 0.4 s.

Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery. W ten sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a.

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Turbo Blizzard

2010-01-03T12:09:54Z

FUJI: Dodano opis przerw między blokami.

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego i 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" na końcu. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów sygnału pilotującego oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana (''do momentu wykrycia znacząco krótszego impulsu'').

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0 (''przeznaczenie nieznane'')
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości i 1024 bajty danych).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Przerwy między blokami:
* przed zapisem bloku synchronizującego pozostawiana jest cisza trwająca w przybliżeniu 2.5 s (potrzebna na rozpędzenie silnika i stabilizację obrotów)
* między blokiem synchronizującym i blokiem nazwy odstęp trwa w przybliżeniu 0.1 s
* między blokiem nazwy i pierwszym blokiem danych odstęp trwa minimum 2 s; po zapisaniu bloku nazwy silnik magnetofonu jest wyłączany i ponownie włączany przed zapisem pierwszego bloku danych. Po odczycie bloku nazwy silnik też może być zatrzymywany, żeby dać możliwość potwierdzenia wczytania "pliku", więc odstęp jest konieczny.
* odstępy między kolejnymi blokami nie są ściśle zdeterminowane i zależą od oprogramowania korzystającego z handlera. Minimalne obserwowane przerwy mają długość 0.08 s. Programy kopiujące pozwalają ustawić krótsze lub dłuższe przerwy, ewentualnie wstawiają dłuższe przerwy, gdy wykryją konieczność uruchomienia procedur inicjujących program pomiędzy blokami nagrania. Zbyt krótkie przerwy w pewnych granicach może skompensować sygnał pilotujący następnego bloku.

Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery. W ten sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a.

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Turbo Blizzard

2010-01-03T09:43:49Z

FUJI: drobne zmiany w opisie bloku synchronizującego

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego i 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" na końcu. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów sygnału pilotującego oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana (''do momentu wykrycia znacząco krótszego impulsu'').

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków właściwych danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości i 1024 bajty danych).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery. W ten sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a.

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Turbo Blizzard

2010-01-02T21:35:02Z

FUJI: /* drobna zmiana */

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów tego sygnału oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana.

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków właściwych danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne jest 36 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości i 1024 bajty danych).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery. W ten sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a.

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Dyskusja:Turbo Blizzard

2010-01-02T19:35:44Z

FUJI: /* usunięto poprawki do sekcji "Struktura nagrania" po naniesieniu w samym artykule*/

Zawartość usunięta po modyfikacji sekcji "Struktura Nagrania"

Turbo Blizzard

2010-01-02T19:33:41Z

FUJI: Zamieszczono poprawniejszy opis struktury nagrania na podstawie przeprowadzonych analiz sygnału z taśmy i kodu handlera.

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==
''Opis przygotowany na podstawie analiz sygnału z taśmy i kodu handlera''

Nośnikiem informacji, jak w przypadku chyba większości systemów turbo, jest szerokość impulsu. W tym przypadku przez impuls jest rozumiana sekwencja stanów "0" i "1" (w tej kolejności) na linii danych portu szeregowego, lub innymi słowy sekwencja niskiego i wysokiego poziomu sygnału zapisu magnetofonowego (lub raczej sekwencja opadającego i narastającego zbocza sygnału - ''tu kolejność powinien zweryfikować ktoś biegły w elektonice'').

Turbo Blizzard wykorzystuje impulsy o trzech różnych szerokościach:

* impulsy o szerokości 0.5 ms odpowiadają sygnałowi pilotującemu
* impulsy o szerokości 0.25 ms (1/2 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "1"
* impulsy o szerokości 0.16-0.17 ms (1/3 szerokości impulsu sygnału pilotującego) kodują bit "0"

"Plik" zapisany w formacie Turbo Blizzard składa się z bloku synchronizującego i bloków danych.

Blok synchronizujący to 3072 impulsy sygnału pilotującego. Podczas odczytu znalezienie 2048 kolejnych impulsów tego sygnału oznacza początek "pliku", a dalsze 95 impulsów wykorzystywane jest do kompensacji zmian prędkości spowodowanych zmianami prędkości przesuwu taśmy. Podobnie jak przy standardowym zapisie magnetofonowym przy korekcie wykorzystywany jest licznik linii obrazu. Korekta polega na odpowiedniej modyfikacji kodu handlera - zmianie wartości ładowanych do akumulatora w trybie natychmiastowym. Wartości te wykorzystywane są do odpowiedniego ustawienia liczników Pokeya. Reszta bloku synchronizującego jest omijana aż do znalezienia węższego impulsu (bitu "0").

Zasadniczo występują dwa typy bloków danych: blok nazwy pliku i blok właściwych danych. W "pliku" znajduje się jeden blok nazwy (zaraz za blokiem synchronizującym) i jeden lub więcej bloków właściwych danych.

W bloku nazwy kolejno występują:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne są 292 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 76 bajtów nazwy "pliku" (dowolne znaki możliwe do wyświetlenia na urządzeniu E:). Jeżeli nazwa jest krótsza, to reszta bloku wypełniona jest spacjami. Długość prawdopodobnie ma związek z ilością znaków mieszczącą się w jednej linii trybu graficznego 0 (38 przy zachowaniu 2-znakowego marginesu).
* 1 bajt sumy kontrolnej
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

W bloku danych mamy:
* 302 impulsy sygnału pilotującego (potrzebne są 292 do wykrycia bloku)
* 2 impulsy odpowiadające bitowi "0" - określające koniec sygnału pilotującego i początek właściwych danych
* 2 bajty określające ilość znaczących bajtów w bloku. Mogą przyjmować wartość 1024 ($400) lub mniejszą. Niezależnie od tej wartości blok zawsze ma długość 1024 bajtów. Liczba w bajcie starszym różna od $04 (czyli np. dla niepełnych rekordów) oznacza ostani blok "pliku".
* 1024 bajty danych
* 1 bajt zawsze równy 0
* 1 bajt sumy kontrolnej. Suma kontrolna zawsze obejmuje wszystkie bajty bloku (2 bajty długości i 1024 bajty danych).
* 1 bajt dodatkowy (ignorowany przy odczycie), najprawdopodobniej chroniący koniec bloku przed uszkodzeniem (ostatni poziom i zbocze sygnału są niepewne, ostatni bit jest nieczytelny)

Bity w bajcie są zapisywane w kolejności od najstarszego do najmłodszego (odwrotnie niż przy zapisie standardowym).
Jednobajtowa suma kontrolna jest obliczana przez dodawanie bez przeniesienia (czyli modulo 256, podczas gdy przy zapisie standardowym stosuje się dodawanie z przeniesieniem).

Spotykane są nagrania z niestandardowymi blokami, wykorzystujące odpowiednie loadery i zmodyfikowane handlery. W ten sposób bywają nagrane kasetowe wersje samego systemu Turbo Blizzard (microloaderów itp.), które do działania nie wymagają cartridge-a.

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Turbo Blizzard

2010-01-02T13:44:49Z

FUJI: /* Instrukcja obsługi */

System turbo do magnetofonów rozpowszechniony na południowej części naszej krainki. Najlepszy (wg [[Pajero]]) system przyspieszania transmisji, nadaje się nie tylko do gier - dobrze znosi [[COM|programy]] [[DOS]]owe.

== Instrukcja obsługi ==

Z tego względu, że istnieje duża różnorodność kartridży i oprogramowania do systemu TURBO BLIZZARD, dodatkowo to samo oprogramowanie występuje pod różnymi nazwami, poniższy opis traktować należy jako uniwersalny. Użytkownik po uruchomieniu systemu, niezależnie czy zrobi to wgrywając oprogramowanie z kasety magnetofonowej czy dyskietki, powinien zapoznać się z dostępnymi opcjami w MENU ukazującym się na ekranie.

Uruchomienie oprogramowania z kartridża nie odbiega od ogólnie przyjętych zasad. Jeżeli moduł wyposażony jest w przełącznik lub przełączniki wyboru systemu, należy przed włączeniem zasilania odpowiednio je ustawić. Niektóre modele wyposażone są w przycisk RESET. W dowolnej chwili można wymusić nim zimny start systemu. Naciśnięcie przycisku RESET spowoduje wyzerowanie rejestru sprzętowego modułu, (linia RD5 = 1) w tym czasie można przełącznikami (jeżeli są) wybrać inny system TURBO BLIZZARD. Naciśnięcie RESET (w kombinacji z klawiszem OPTION) w ATARI spowoduje uruchomienie systemu.
Jeżeli w czasie uruchamiania modułu naciśnięty jest dodatkowo klawisz SELECT włączenie zasilania spowoduje odłączenie modułu.
Klawisz OPTION zachowuje swoje znaczenie, włącza lub wyłącza BASIC w momencie uruchamiania modułu.

Przykładowe MENU uruchomionego systemu może wyglądać tak

1. MICROLOADER

2. TURBO KOS

3. SHORT KOS

4. LOOKING

=== MICROLOADER i SHORT KOS ===

Służy do wczytywania i zapisywania plików tylko w systemie TURBO BLIZZARD. Różnica w użyciu jednego lub drugiego loadera polega na zainstalowaniu go w innym miejscu pamięci, co pozwala uniknąć kolizji z ładowanym oprogramowaniem.
SHORT KOS ładuje pliki DOSowe, Gdy w czasie wczytywania pliku ukaże się komunikat - FORMAT ERROR - plik taki należy załadować MICROLOADEREM. Dostępna jest duża różnorodność MICROLOADERÓW, gdy jakiegoś pliku nie można załadować i uruchomić, na zasadzie prób i błędów należy wybrać inny MICROLOADER. Niektóre programy nie współpracują z systemem TURBO BLIZZARD.
Użycie MICROLOADERA do załadowania pliku kasuje zawartość RAM-DYSKu.

=== LOOKING ===

Pozwala odnaleźć początek pliku, lub nazwy plików.
Odczytuje nazwy programów z taśmy, Gdy nazwa zostanie odnaleziona i wyświetlona na ekranie, naciśnięcie dowolnego klawisza uruchamia proces poszukiwania kolejnej nazwy pliku umieszczonego na taśmie. Naciśnięcie klawisza BREAK powoduje powrót do MENU.
Dziwne dźwięki które mogą sie pojawiać to skutek czytania innych rekordów niż tego zawierającego nazwę pliku. Zazwyczaj taki objaw występuje gdy taśma przed zapisem plików nie była dobrze skasowana. W takim wypadku należy nacisnąć dwukrotnie klawisz BREAK w celu powrotu do MENU lub nacisnąć klawisz BREAK i dowolny klawisz w celu dalszego poszukiwania nazwy pliku.

=== TURBO KOS ===

==== urządzenie M: (RAMDYSK) ====

Po uruchomieniu system zapyta czy instalować RAMDYSK. Pytania brzmią

INSTAL RAMDISK IN - instalować RAMDYSK w...

RAM UNDER OS - pamięci RAM pod OS-em

RAM UNDER BASIC - pamięci pod BASIC-iem

ADDITIONAL BANKS - w dodatkowych bankach (tylko w komputerach z pamięcią RAM o wielkości co najmniej 128k.

Naciśnięcie klawisz "Y" zatwierdza, klawisz "N" pomija.
Gdy wszystkie pytania zostaną pominięte, RAM-DYSK nie zostanie zainstalowany

Jeżeli zainstalowany jest RAM-DYSK a w nim jakieś pliki, wywołanie zimnego startu systemu przez naciśnięcie RESET w module, nie kasuje zawartości RAM-DYSKu.
Ponowne uruchomienie TURBO KOSa skutkuje pojawieniem się komunikatu - THERE IS RAMDISC IN (RAM-DYSK znajduje się w...) i poniżej pojawiają się komunikaty gdzie.

Po zainstalowaniu RAM-DYSKu pojawi się komunikat informujący czy formatować RAM-DYSK. Naciśnięcie klawisza "Y" formatuje RAM-DYSK, klawisz "N" pomija formatowanie. Gdy omyłkowo został naciśnięty klawisz "Y" zawartość RAM-DYSKu można jeszcze odzyskać, naciskając klawisz RESET w ATARI. Po naciśnięciu klawisza "Y" pojawią sie pytania jak wyżej opisano...
Bez zainstalowanego RAM-DYSKu TURBO KOS dysponuje większą pamięcią o około 1,2kB.

Jeżeli został zainstalowany dostępny jest jako urządzenie M:. Można równocześnie używać wszystkich kanałów. W RAMDYSKu może się znajdować do 32 zbiorów danych (o ile pozwala na to rozmiar RAMDYSKu). Każdy sektor zawiera 125 bajtów danych w pojedynczej gęstości (jak dla stacji dysków)

Rozmiar RAM-DYSKU

683 sektory - dodatkowe banki, pod OS, pod BASICem

619 sektorów - dodatkowe banki, pod OS

507 sektorów - dodatkowe banki

171 sektorów - pod OS, pod BASICiem

107 sektorów - pod OS

Format instrukcji OPEN dla RAM-DYSKu

OPEN A,B,C,"M:NAZWA"

*A - Numer kanału
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis

W nazwach plików używać można znaków * (gwiazdka) jak w nazwach plików DOSowych. RAMDYSK ma możliwość ponownego formatowania z poziomu TURBO KOS lub za pomocą komendy XIO

==== urządzenie T: ====

TURBO KOS 2.0 instaluje nowe urządzenie T: oraz procedury TURBO które umożliwiają...

1. Zapis w systemu TURBO

2. Zapis nazw programów\plików

3. Wyszukiwanie programów\plików

4. Nagrywanie skrótu nazwy po każdym rekordzie danych wraz z numerem rekordu

Format instrukcji OPEN dla systemu TURBO

OPEN A,B,C,"Tx::EXT.NAZWA"

*A - Numer kanału użytego do transmisji
*B - Rodzaj dostępu do pliku
**4 - Odczyt
**5 - Odczyt bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
**6 - Odczyt katalogu (Directory)
**8 - Zapis
**9 - Zapis bez potwierdzeń naciśnięcia klawiszem
*C - Długość przerw pomiędzy rekordami
**C<128 zatrzymanie silnika magnetofonu
**C>128 długość przerw pomiędzy rekordami w/g wzoru C-128x0.02s + czas potrzebny systemowi na transmisję

NAZWA PLIKU Tx:EXT.NAZWA"

*T - Nazwa urządzenia TURBO
**x - (0-5) lub pominięte
***0 - Przerwy pomiędzy rekordami dłuższe o 0.4s. Dłuższe przerwy są konieczne gdy plik ma być kopiowany do RAM-DYSKu opcją Transfer z TURBO KOSa
***1 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***2 - najkrótsze przerwy pomiędzy rekordami
***3 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem
***4 - Długie przerwy pomiędzy rekordami
***5 - Jak wyżej lecz bez potwierdzania klawiszem

Polecenia przekazywane w nazwie programu (pomiędzy znakami cudzysłowia) mają priorytet nad przekazywanymi instrukcją OPEN
Jeżeli w nazwie pliku na czwartej pozycji po dwukropku znajduje się znak kropki, to trzy znaki pomiędzy dwukropkiem a kropka będą traktowane jako skrót nazwy pliku. Będą one nagrywane po każdym rekordzie danych wraz z numerem tego rekordu. Nazwa pliku nagrywana przed początkiem pliku będzie się rozpoczynała od piątego znaku po dwukropku podanego ciągu. Jeżeli na czwartym miejscu po dwukropku nie ma znaku kropki to wówczas jako skrót nazwy będą używane trzy pierwsze znaki a właściwa nazwa umieszczana przed plikiem rozpoczynać się będzie od pierwszego znaku po dwukropku. Zasadnicza nazwa zawierać może 76 dowolnych znaków.

Podczas otwierania kanału do czytania podana nazwa jest porównywalna z nazwą odczytaną z taśmy. Podana nazwa może być niepełną, i kiedy nastąpi zgodność znaków plik zostanie wczytywany. W nazwie pliku podać można znaki specjalne * (gwiazdka) np. *.*, po odnalezieniu na taśmie dowolnego rekordy z nazwą pliku system zapyta czy ten plik wczytywać, Po dokonaniu operacji otwarcia do ODCZYTU nazwa pliku znajduje sie w buforze klawiatury od adresu 1408 (dec) i może być wykorzystana przez oprogramowanie użytkownika.

Podczas odczytu skrótów nazw, naciśnięcie klawisza BREAK kończy przeszukiwanie (Patrz opis LOOKING). Wystąpienie błędu nr.176 wskazuje inny rodzaj pliku niezgodny z systemem TURBO BLIZZARD.

==== Menu TURBO KOS ====

Z poziomu BASICa dostęp do MENU następuje poprzez wydanie polecenia DOS. Na ekranie widnieją następujące komunikaty:

BASIC OFF/ON - Wyłączony, Włączony BASIC

MOTOR OFF/ON - Wyłączony, Włączony silnik magnetofonu

Adres startu załadowanego programu lub adres początkowy 3199. Spis dostępnych urządzeń (skrót P,C,E,S,K,T,M).

Lista dostępnych komend/poleceń zatwierdzanych klawiszem RETURN (tu w opisie przykłady użycia, polecenia rozdzielane są przecinkiem)

R - RUN FILE - wczytanie i uruchomienie programu: R (return) T:NAZWA lub R,T:NAZWA

Komunikat FORMAT ERROR informuje, że plik nie jest plikiem DOSowym i nie może być czytany i uruchomiony przez TURBO KOSa

L - wczytanie programu/pliku bez uruchomienia użycie, patrz wyżej

S - start programu lub start od wskazanego adresu

M - włącz/wyłącz silnik magnetofonu

C - uruchomienie BASICa

N - podanie nowego adresu startu: N (return) ADRES lub N,ADRES

G - zimny start systemu

T - transfer. przesyłanie danych między urządzeniami/plikami: T (return) T:PLIK1 (return) M:PLIK2 lub T,T:PLIK1,M:PLIK2. Plik o nazwie PLIK1 z taśmy zostanie przetransmitowany do RAMDYSKU jako plik PLIK2. Aby operacja sie powiodła, przerwy pomiędzy rekordami muszą być dłuższe o około 0.3s tak by po odczytaniu rekordu i transmitowaniu go do RAM-DYSKU nie był odczytywany kolejny rekord danych. Na pewno transmisja przebiegać będzie poprawnie gdy przerwy między rekordami będą długie, ale zwiększa to czas transmisji. Stąd opcja wydłużania najkrótszych przerw o w/w czas. Zatem program/plik powinien być zapisany na taśmie jako na urządzeniu T0:

D - katalog

E - Usuwanie plików danych np z RAMDYSKu: E (return) M:NAZWA lub E,M:NAZWA. Jeśli nie ma wskazanego nazwą pliku to wystąpi błąd 170

I - formatowanie RAM-DYSKu, kasuje wszystkie zapisy

B - włącz/wyłącz BASIC jeśli nie zabrania tego wskaźnik ustawiany przy uruchamianiu TURBO KOSa (wciśnięty klawisz OPTION). Jeżeli BASIC zostanie wyłączony i RAM-DYSK jest założony w pamięci RAM pod BASICiem to RAM-DYSK zostanie automatycznie sformatowany.

V - zmiana nazw urządzeń: V (return) T (return) D lub V,T,D. Urządzenie T od tego momentu dostępne jest pod nazwą D. Operacja wymagana do poprawnej współpracy z niektórymi programami.

==== współpraca z BASIC ====

Transmisja TURBO i obsługa RAMDYSKu wykonuje sie po wydaniu standardowych poleceń np. LOAD "T2:NAZWA" uwzględniając podanie poprawnej nazwy urządzenia po pierwszym cudzysłowiu. Dla pełnego wykorzystania zalet transmisji TURBO zaleca się stosowanie poleceń tupu LOAD, SAVE lub RUN z podaniem nazwy urządzenia i nazwy programu/pliku.

'''KOMENDY PLIKOWE (BAT)'''

Polegają one na załadowaniu od adresu 2820 (DEC) ciągu tekstowego o takiej strukturze jak przy podawaniu poleceń w MENU TURBO KOS. Ciąg poleceń może zawierać do 128 bajtów. Przykładowy program generujący ciąg poleceń pod wskazany adres.

10 DIM N$(74), BUF$(128)
20 PRINT "PODAJ KOMENDE"
30 INPUT BUF$
40 PRINT "PODAJ NAZWE PLIKU POD KTORA ZAPISAC KOMENDE"
50 INPUT N$
60 OPEN #1,0,0,N$
70 PUT #1,255
80 PUT #1,255
90 PUT #1,4
100 PUT #1,11
110 PUT #1,132
120 PUT #1,11

W liniach 70-120 generowany jest nagłówek DOSowy. Wygenerowany plik czytamy opcją "L" z poziomu TURBO KOS. Po wczytaniu, wykonywane są instrukcje jak dla plików typu BAT. Np. PODANĄ KOMENDĄ niech będzie ciąg M,G - wykona się jako plik BAT zatrzymanie silnika magnetofonowego i system wykona zimny start.

== Struktura nagrania ==

Nagranie składa sie z bloku nazwy pliku i bloków (rekordów) danych. Rekord nazwy to: 2 bajty długosci ($50), 80 znaków [[ATASCII]] nazwy (dowolne znaki wyświetlane na urządzenie E:), 1 bajt sumy kontrolnej. Natomiast rekord danych to: 2 bajty długości rekordu ($400), 1024b danych, 1b sumy kontrolnej. Ostatni rekord jest krótszy niż 1024b.

== Montaż w magnetofonie ==

Sposób wykonania interfejsu zależy od pomysłowości projektanta, jak widać z załączonych schematów tor przekształcający sygnał analogowy w cyfrowy wykonany może być na elementach dyskretnych (tranzystory) albo na układzie UL1111 zawierającym w swojej strukturze wystarczającą ilość tranzystorów (minus jeden).

Na uwagę zasługuje różna wartość oporników podłączanych do układu, polaryzujących tranzystory w jednym i drugim modelu interfejsu. Nie ma to większego znaczenia, ważne by układ przekształcał sygnał analogowy na cyfrowy i w generowanych impulsach zbocza były strome.

Dioda krzemowa umieszczona na wyjściu bramki NAND 7400 (punk E) symuluje wyjście typu OC (otwarty kolektor). Wyjście takie jest wymagane przez tor SIO ATARI do poprawnej komunikacji z wieloma urządzeniami podłączonymi do wspólnego gniazda SIO.
W modelu zbudowanym na układzie UL1111 diody tej brak, bo wyjście typu OC uzyskuje się stosując dwa tranzystory dołączone do wyjścia bramki NAND. (Dwa tranzystory są wymagane by układ nie odwracał fazy sygnału wyjściowego).

Właściwy montaż interfejsu w magnetofonie polega na tym, by odlutować z płyty biały przewód który dochodzi z pinu 3 wtyku SIO.
Przewód ten należy podłączyć do punktu E interfejsu, a miejsce wylutowanego przewodu na płycie połączyć z punktem D intefejsu.
Do punktu A doprowadzić zasilanie +5V z płyty magnetofonu (za przełącznikiem), tak by zasilanie pojawiało się w momencie uruchamiania magnetofonu.
Punkt C połączyć z masą (GND)
Punkt F połączyć z punktem lutowniczym na płycie magnetofonu do którego przylutowany jest przewód biegnący z pinu 5 wtyku SIO (DATA OUT). Zazwyczaj jest to przewód szary.
Punkt B interfejsu w zależności od rodzaju płyty łączy się z pinem 8 lub 14 układu LM324 znajdującym się na płycie magnetofonu.
Z lokalizacją układu LM324 (lub jego odpowiednikiem) nie powinno być problemu, natomiast dalszy opis pozwala właściwie zlokalizować pin 8 lub 14, do pinu tego połączone są cztery elementy, dwie diody krzemowe, opornik 1M i kondensator 50pF.
Jeżeli system pracuje poprawnie, (Zapis, Odczyt programów w systemie Turbo i Normal) montaż na tym się kończy, jeżeli nie, zlokalizować należy na płycie miejsce podłączenia przewodów - biały, czerwony - z głowicy odczytującej. Należy wylutować kondensator który zwiera te przewody.

== Schematy ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.png Schemat (wersja pierwsza)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD.v2.png Schemat (wersja druga)]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARDV3.png Schemat (wersja trzecia - zbudowana na wzmacniaczu UL1321]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard_plyta.png Podłączenie płytki z Blizzard - widok na płytę XC12]

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzardcart.png Schemat kartridża z oprogramowaniem]

== Oprogramowanie ==

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:Blizzard.atr Zestaw oprogramowania]

* DISCBLI.COP program kopiujący dla BLIZZARDA, kopiuje pliki DYSK - BLIZZARD - DYSK

* BLICOPY.MAG program kopiujący dla BLIZZARDA wersja tylko dla magnetofonu, kopiuje pliki zapisane standardowo na TURBO BLIZZARD i odwrotnie. Program nie uruchamia sie z poziomu DOSa tylko jako program ładowany systemem KOS BLIZZARD, należy go więc przekopiować na taśmę programem kopiującym DISCBLI.COP.

[http://atariki.krap.pl/index.php/Grafika:BLIZZARD_HandlerASM.ATR Źródła handlera Blizzarda]

* BLIZZARD.ASM deassemlerowany handler blizzarda, w przykładzie podpięcia pod DOS jako napęd "X" pod adres $B700-$BFFF

[[Kategoria:Atari 8-bit]] [[Kategoria: Magnetofonowe Systemy Turbo]]

Dyskusja:Turbo Blizzard

2009-12-20T18:42:32Z

FUJI:

===Poprawki do sekcji "Struktura nagrania"===

(na podstawie samego sygnału, bez analizy handlera)

Na początku "pliku" jest sygnał pilotujący trwający około 1.5 s ''(znacznik opczątku pliku ?)''.

Blok nazwy ma 77 bajtów długości: 76 bajtów na nazwę (jeżeli jest krótsza to jest uzupełniana spacjami) i jeden bajt sumy kontrolnej. (brak bajtów określających długość bloku).

Blok danych ma 1028 bajtów: 2 bajty określające ilość istotnych bajtów danych (1024 lub mniej, zwykle mniej w ostatnim bloku), 1024 bajty danych, następnie 1 bajt zawsze równy $00 i na końcu 1 bajt sumy kontrolnej.

Jednobajtowa suma kontrolna wyliczana jest inaczej, niż w przypadku standardowego zapisu magnetofonowego Atari - wykonywane jest dodawanie bez przeniesienia (przeniesienie poza ósmy bit jest ignorowane, inaczej niż w przypadku standardowego zapisu, gdzie bit przeniesienia dodawany jest do wyniku).

Na końcu każdego bloku jest kilka-kilkanaście impulsów odpowiadających bitowi "0", na razie nie wiem, czy to ma znaczenie.

''Do weryfikacji - na początku bloku, zaraz za sygnałem pilotującym i przed pierwszym bajtem, są 2 impulsy odpowiadające bitowi "0", też nie wiem, czy wykorzystywane, czy po prostu omijane.''