Atariki - Wkład użytkownika [pl]

KERI

2017-07-26T13:14:58Z

Jellonek:

Prototypowy układ scalony projektowany w firmie [[Atari, Inc.]] w 1984 roku, będący kombinacją [[ANTIC (układ)|ANTIC-a]] i [[GTIA]]. Numer katalogowy: '''C021737'''.

==Szczegóły techniczne==
KERI jest drugim po [[CGIA]] podejściem firmy Atari do kwestii połączenia ANTIC-a i GTIA w jedną kość. Rozwiązanie to miało na celu zmniejszenie kosztów produkcji komputera [[800XL]]. W odróznieniu od CGIA, opakowanego w standardową dla Atari obudowę [http://pl.wikipedia.org/wiki/Dual_in-line_package DIP], KERI jest nowocześniejszą konstrukcją, opracowaną w technologii [http://en.wikipedia.org/wiki/Very-large-scale_integration VLSI] i opakowaniu [http://pl.wikipedia.org/wiki/Plastic_Leaded_Chip_Carrier PLCC].

Wyprodukowano co najmniej 1 egzemplarz układu KERI, obecny na płycie głównej prototypu [[800XLCR]]. Istniało też urządzenie o nazwie [[KERI Performance Tester]], służące do testowania pracy układu.

Komputer z kością KERI był w dokumentach firmy Atari oznaczany "XLK", a wersja z KERI i [[FREDDIE]] - "XLFK" (zob. np. wzmianka o [[900XLF|900XLFK]] w źródłach [[XL OS]] rev.5[http://www.atariage.com/forums/topic/78579-a800ossrc/page__p__961535#entry961535]).

==Historia odkrycia==
Pierwszym dowodem istnienia tajemniczego układu KERI był KERI Performance Tester, odnaleziony przez [[Curt Vendel|Curta Vendela]] w jego zbiorach jeszcze w latach 90. XX wieku. W 2005 Vendel odnalazł wzmiankę o "C021737 KERI" w archiwum korespondencji elektronicznej Atari, w liście z 28.06.1984 r.[http://www.atariage.com/forums/topic/74377-master-chip-listing] Numer katalogowy sugeruje, że prace nad KERI rozpoczęto po CGIA, jak i np. po wersji E ANTIC-a. Wówczas podał, jak się okazało później błędną, informację jakoby KERI był połączeniem ANTIC-a, GTIA i [[POKEY|POKEY-a]].

Zagadka KERI została rozwiązana ok. 2005 roku, gdy Vendel odnalazł prototyp 800XLCR z osobno KERI i POKEY-em na pokładzie. Opublikował on wtedy również specyfikację komputera [[900XLA]], w skład którego także miały wchodzić POKEY i KERI. W 2006 odnaleziono wzmiankę z 12.04.1984 r. o zamiarze produkcji [[800XL]] z KERI, FREDDIE i EILEEN na płycie.[http://www.atariage.com/forums/topic/98872-atari-vaxs-being-moved] W końcu w grudniu 2009 Vendel odnalazł schemat KERI w formie pliku [http://en.wikipedia.org/wiki/GDSII GDS][http://en.wikipedia.org/wiki/GDSII]. Schemat zawiera numer katalogowy C021737C oraz datę 10 grudnia 1984.

Obecnie Vendel planuje rozpocząć produkcję nowych egzemplarzy [[Atari 8-bit|małego Atari]] z KERI.

==Bibliografia==
*[http://www.atarimuseum.com/computers/8BITS/XL/keri.html KERI Performance Tester] na AtariMuseum.com
*[http://www.atarimuseum.com/computers/8bits/xl/800xl/800xlcr.html Atari 800XLCR] na AtariMusem.com
*[http://www.atariage.com/forums/topic/154479-new-gtia-chips/page__p__1891296#entry1891296 Schemat KERI] na [[AtariAge]]
*[http://www.atariage.com/forums/topic/98872-atari-vaxs-being-moved Korespondencja Atari, Inc.] ze wzmianką o KERI na [[AtariAge]]
*[http://www.atariage.com/forums/topic/78378-atari-900xla-product-spec Specyfikacja 900XLA] na [[AtariAge]]
*[http://www.atariage.com/forums/topic/74377-master-chip-listing Lista układów opracowanych w Atari do 26.06.1984] ze wzmianką o CGIA i KERI, na [[AtariAge]]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]

Falcon040

2017-07-23T20:16:40Z

Jellonek:

Firma Atari przygotowywała jeszcze jeden model ''high-end'' [[Falcon]]a, mianowicie '''Falcon040'''. Oficjalnie zapowiedziany 2.VI.1992 roku podczas konferencji w siedzibie Atari, w Sunnyvale-Kalifornia.

Z założenia był to komputer, który miał łączyć w sobie wszystko co najlepsze w Falconie i [[TT030]].
Dlatego zachowana została kompatybilność z tymi modelami (o czym świadczą wszystkie tryby graficzne znane z TT jak i Falcona). Poza tym zawierał wszystkie znane już porty rozszerzeń jak MIDI, SCSI, IDE...
Wyposażony miał być w [[procesor]] Motorola 68040, 32-bitową szynę danych, gniazda rozszerzeń i nową obudowę typu ''desktop''. Do dziś zachowało się kilka prototypów, wyprodukowano nawet kilka specjalnie zaprojektowanych kart pod gniazda rozszerzeń, łudząco przypominające gniazda PCI (różnią się one jednak od nich wyprowadzeniami), np. 24-bitowa karta graficzna [[Leonardo]].
Wraz z nowym komputerem przygotowywano też nową wersję systemu operacyjnego [[TOS]] o numerze 5.0, który zawierał wersję multi [[AES]]a.

Prototyp przedstawiony na zdjęciach nie jest kompletny - nie ma paru kluczowych chipów. Ciekawe że ma aż sześć slotów na pamięć typu SIMM PS/2. Najprawdopodobniej w standardzie miał mieć obsługę pamięci typu [[ST RAM]] jak również [[TT RAM]].
Zachowała się [http://www.atarimuseum.com/ahs_archives/archives/archives-techdocs-1632-pt1.htm dokumentacja] dotycząca układów specjalizowanych np. Funnel, RamDac, VIO, [[VME]].

Prawdopodobnie nigdy nie poznamy powodów dla których '''Falcon040''' nie został wprowadzony do produkcji, ale wydaje się że prace nad nim były już na ukończeniu. W tamtym czasie rynek komputerów był dla małych firm niesprzyjający, a Atari zdecydowała się postawić na rynek gier.

[[Grafika:falcon040.gif]]

=== Zobacz także ===
*[http://krap.pl/mirrorz/atari/www.atari-computermuseum.de/falcon040.htm Falcon040 na stronach atari.computermuseum.de]

[[Kategoria:Atari ST]]
[[Kategoria:Prototypy]]

Centurbo 2

2014-10-07T18:07:03Z

Jellonek: linki do ostatnich ok wersji z web archive

<div style="float: right;padding-left:30px">
[[Grafika:CT2a.gif]]</div>

== Historia ==
Idea tego rozszerzenia powstała jeszcze w roku 1995. W lipcu 1996 prace były już daleko posunięte, wtedy też powołana do życia została firma [[Centek]], a w grudniu 1996 podczas '''Paris Bercy Atari Show''' zaprezentowano pierwszy prototyp CenTurbo 2. Początkowo plany były bardzo ambitne, [[procesor]] miał być taktowany zegarem '''80 MHz''' (a szyna 26.66 MHz) !!!, ale okazało sie to zbyt skomplikowane do zsynchronizowania, a poza tym wymagało zastosowania procesora w wersji PGA, który był bardzo drogi. Tak więc ostatecznie zmieniono założenia i właściwe już CenTurbo 2 dostępne było dopiero pod koniec roku 1998, a sprzedaż trwała aż do roku 2000. W sumie wyprodukowano niewielką ilość bo w sumie tylko 242 sztuki tej karty.

Istnieją dwie wersje o oznaczeniach odpowiednio '''Centurbo 2a''' i '''Centurbo 2b''' różniące się nieznacznie.

Karty te były oferowane aż do momentu, kiedy to wskutek nieporozumień wewnętrznych w Centek'u i nieudanym wprowadzeniu na rynek komputera [[Phenix]], doszło do różnicy zdań pomiędzy pracownikami i firma się rozpadła. Prawa do kontynuowania linii kart przejął ich główny konstruktor Rodolphe Czuba, później odkupiła je jedna z niemieckich firm, jednak nie wznowiono już produkcji. Natomiast Rodolphe stworzył nową kartę - [[CT60]] z procesorem MC 68060.

== Technikalia ==

* procesor [http://pl.wikipedia.org/wiki/MC68030 68030] taktowany częstotliwością 50 MHz

* pamięć [[TT RAM|FAST RAM]] o dostępie 32-bitowym (typu SIMM PS/2)

* koprocesor 68882/50Mhz

* FLASHROM z własnym [[BIOS]]em (kilka wersji, w tym ze sterownikami dysków twardych [[CECILE]]).

[[Grafika:ct2_b.jpg]]

'''Centurbo2''' było systemem rozwojowym dla [[Phenix]]a i systemu [[DOLMEN]]. W trakcie prac nad nowym komputerem powstało kilka prototypowych kart:
* '''PatriCIa''' - interfejs PCI
* '''FAbienne''' - kontroler pamęci
* '''PREFACE 301''' - karta z [http://pl.wikipedia.org/wiki/Procesor_sygna%C5%82owy procesorem sygnałowym] DSP56301,

które, zresztą jak sam PHENIX nie weszły nigdy do produkcji. [http://web.archive.org/web/20080421171819/http://www.czuba-tech.com/phenix_moduls/english/overview.htm opis kart]

== Powiązane ==
* [http://www.powerphenix.com/ Oficjalna strona twórcy]
* [http://web.archive.org/web/20100330093231/http://dhs.nu/misc_ct2.php Zestaw oprogramowania niezbędnego i przydatnego]

{{stub}}
[[kategoria: Atari ST]]

SpartaDOS X

2013-01-07T15:49:04Z

Jellonek: wczesniej wystepuje...

{{grafr|spartados_x_kart.jpg}}

[[Image:SpartaDOS_X_logo.png]] Odmiana [[SpartaDOS|SpartaDOS-u]] napisana przez Mike Gustafsona i wydana firmę [[ICD|ICD, Inc.]] w postaci modułu ROM. Jest to najprawdopodobniej najlepszy, a już na pewno najbardziej rozbudowany - moduł ma 64kB - [[DOS]], jaki powstał na małe Atari (a może i na wszystkie komputery ośmiobitowe). Umieszczenie w module [[ROM]] sprawia, że DOS, mimo sporych rozmiarów, uruchamia się bardzo szybko.

== Wykorzystanie pamięci ==

Podczas normalnej pracy większość kodu SpartaDOS X rezyduje w dodatkowej pamięci: pod ROM-em, jeśli komputer ma 64k [[RAM]], albo użytkownik sobie tak zażyczy, albo w banku dodatkowej pamięci (obsługiwane są rozszerzenia [[Axlon]] oraz zgodne ze [[130XE]]). W tej pamięci DOS trzyma sterowniki, bufory plików itp. Dalsza część, tak zwana biblioteka SpartaDOS X, znajduje się na dwóch spośród ośmiu ośmiokilobajtowych banków modułu ROM (czyli zajmuje 16k). Biblioteka normalnie jest uaktywniona i zajmuje adresy $A000-$BFFF, jednak ponieważ pamięć tę wykorzystuje bardzo duża ilość programów (by już nie wspomnieć o interpreterze [[Atari BASIC]]), biblioteka może zostać odłączona poleceniem '''X'''.

{{grafr|SpartaDOS_X_prompt_small.png}}

Premią wynikającą z takiego zagospodarowania pamięci jest bardzo niskie MEMLO, które może nawet osiągnąć wartości w okolicach $0E00.

== Konfiguracja i obsługa ==

Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy uruchamianu programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.

Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd.

Na urządzeniu CAR: - które jest pseudodyskiem zajmującym 48k modułu ROM - zapisane są podstawowe sterowniki, oraz przydatne oprogramowanie narzędziowe - ARC (paker - depaker zgodny z Atari ST / PC), MENU; czyli kopier, RS232, RAMDISK, itd.

Jedną z ważnych innowacji SpartaDOS X w stosunku do innych DOS-ów jest to, że identyfikator urządzenia "D:" (w [[CIO]]) nie wskazuje stacji dysków nr 1, lecz dysk bieżący, to jest ten, który był ostatnio ustawiony jako domyślny przez interpreter poleceń DOS-u. Takie zachowanie zostało potem wstecznie zaimplementowane również w SpartaDOS 3.2g.

== Format dyskietki ==

{{grafr|SpartaDOS_X_menu_small.png}}

SpartaDOS X używa [[Format SpartaDOS|formatu dysków SpartaDOS]], niezgodnego z klasycznym [[DOS 2.0|DOS-em 2.0]]. Format SpartaDOS-u oferuje jednak o wiele większe możliwości, przede wszystkim obsługuje dyski o pojemności do 16 MB (65536 sektorów po 256 bajtów), tworzenie podkatalogów o wielkości do 1423 wpisów w każdym, zapisuje w katalogach czas i datę utworzenia pliku, dokładną wielkość pliku w bajtach (DOS 2.0 - w sektorach), rozszerzone atrybuty, a przede wszystkim zapewnia swobodny dostęp do każdego bajtu pliku (przez odpowiednik funkcji seek()), a także szybkie wykonywanie kasowania pliku (w DOS 2.0 skasowanie pliku wymaga odczytania go w całości, w SpartaDOS nie). Nie do pogardzenia jest fakt, że format SpartaDOS pozwala na bezbłędne i stuprocentowo pewne odzyskanie skasowanego pliku - co nie jest na przykład możliwe w uważanym za profesjonalny filesystemie [http://pl.wikipedia.org/wiki/File_Allocation_Table FAT].

Warto podkreślić, że dzięki modułowej strukturze SpartaDOS X umożliwia załadowanie sterowników obsługujących inne [[Formaty systemów plików|systemy plikowe]], w tym [[Format AtariDOS 2|AtariDOS 2]] i [[Format MyDOS|MyDOS]], a nawet [[Format CP/M 2.2|CP/M 2.2]] czy FAT.

== Inne ==
Umieszczenie DOS-a w kartridżu ma jednak dużą wadę: ciągłe wkładanie i wyjmowanie karta z gniazda Atarki, może doprowadzić do obluzowania i niepewnych kontaktów. Jeżeli jeszcze dojdzie śniedzenie styków (zwłaszcza, gdy kart został wykonany nieprofesjonalnie) to kłopot pewny. Jest jeszcze inny problem: zbudowanie nowego karta wymaga doświadczenia w budowaniu układów elektronicznych, zwłaszcza wykonania płytki drukowanej.

{{grafr|Spartados-x.jpg}}

Jedną z w/w wad można jednak w prosty sposób wyeliminować; plik INIDOS.SYS - po COLD /N umożliwia ponowne uruchomienie SDX, - a COLD /N wg. oficjalnej dokumentacji SDX powoduje odłączenie modułu; więc potrzeba wyjmowania cartridge w nielicznych tylko przypadkach staje się koniecznością. Stąd pomysł na [http://hardware.atari8.info/sdx.php Wewnętrzną SpartaDOS X ]

Na zdjęciu obok polska kopia kartridża wykonana przez [[AtraX]].

== SpartaDOS X 4.4x ==

Jest to ulepszona wersja SpartaDOS X 4.22 przygotowana przez [[DLT (grupa)|DLT]]. Mieści się na [[kartridż]]u o pojemności 128 k. Ulepszenia polegają na usunięciu znanych błędów, poszerzeniu możliwości konfiguracji (m.in. jest zintegrowany Config Selector), dodaniu nowych sterowników i programów użytkownych, zaimplementowaniu dostępu do większej liczby dysków (z 9 do 15) i przystosowaniu filesystemu do pracy z dyskami o sektorach 512-bajtowych (maks. pojemność partycji 32 MB).

Oficjalnie zaprezentowano jak dotąd następujące wersje:

* 4.39RC z datą 1.X.2006 (wersja próbna)
* 4.41 z datą 8.II.2008 (w rzeczywistości wersja ta ukazała się dzień wcześniej)
* 4.42 z datą 25.XII.2008.
* 4.43 z datą 10.IV.2011.
* 4.44 z datą 3.VI.2011.
* 4.45 z datą 4.XI.2011.
* 4.46 z datą 1.I.2013.

Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].

==Bibliografia==
*[[Wojciech Zientara]], "Kilka uwag o SpartaDOS X", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1990_05_06.djvu Bajtek 5-6/1990] (w [[Atarionline.pl]]), s. 9

== Zobacz też ==
* [[SpartaDOS]]
* [[Rejestry modułu SpartaDOS X]]
* [[SpartaDOS X 256k (2x128k)]]

== Odnośniki zewnętrzne ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/SpartaDOS_X Hasło '''SpartaDOS X''' na en.wikipedia.org]
* [http://sdx.atari8.info Strona główna projektu ''SDX Upgrade''] (SpartaDOS 4.4x, binaria i dokumentacja PDF)
* [http://www.goodbytexl.homepage.t-online.de/MyATARI.htm Strona [[GoodByteXL]] z angielskimi manualami do SpartaDOS X 4.20 i 4.42] (format PDF)
* [http://drac030.krap.pl/sdx420manual-pl.pdf SpartaDOS X 4.20 - podręcznik użytkownika] (format PDF, wersja poprawiona - uaktualniono 28.XII.2007.)
* [http://drac030.krap.pl/pl-sparta-pliki.php Parę programów do ściągnięcia]

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programy użytkowe]]
[[Kategoria:SpartaDOS X]]

SpartaDOS X

2013-01-07T15:47:54Z

Jellonek: linkowanie pierwszego wystapienia w arcie + drobiazgi

{{grafr|spartados_x_kart.jpg}}

[[Image:SpartaDOS_X_logo.png]] Odmiana [[SpartaDOS|SpartaDOS-u]] napisana przez Mike Gustafsona i wydana firmę [[ICD|ICD, Inc.]] w postaci modułu ROM. Jest to najprawdopodobniej najlepszy, a już na pewno najbardziej rozbudowany - moduł ma 64kB - [[DOS]], jaki powstał na małe Atari (a może i na wszystkie komputery ośmiobitowe). Umieszczenie w module [[ROM]] sprawia, że DOS, mimo sporych rozmiarów, uruchamia się bardzo szybko.

== Wykorzystanie pamięci ==

Podczas normalnej pracy większość kodu SpartaDOS X rezyduje w dodatkowej pamięci: pod ROM-em, jeśli komputer ma 64k [[RAM]], albo użytkownik sobie tak zażyczy, albo w banku dodatkowej pamięci (obsługiwane są rozszerzenia [[Axlon]] oraz zgodne ze [[130XE]]). W tej pamięci DOS trzyma sterowniki, bufory plików itp. Dalsza część, tak zwana biblioteka SpartaDOS X, znajduje się na dwóch spośród ośmiu ośmiokilobajtowych banków modułu ROM (czyli zajmuje 16k). Biblioteka normalnie jest uaktywniona i zajmuje adresy $A000-$BFFF, jednak ponieważ pamięć tę wykorzystuje bardzo duża ilość programów (by już nie wspomnieć o interpreterze [[Atari BASIC]]), biblioteka może zostać odłączona poleceniem '''X'''.

{{grafr|SpartaDOS_X_prompt_small.png}}

Premią wynikającą z takiego zagospodarowania pamięci jest bardzo niskie MEMLO, które może nawet osiągnąć wartości w okolicach $0E00.

== Konfiguracja i obsługa ==

Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy uruchamianu programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.

Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd.

Na urządzeniu CAR: - które jest pseudodyskiem zajmującym 48k modułu ROM - zapisane są podstawowe sterowniki, oraz przydatne oprogramowanie narzędziowe - ARC (paker - depaker zgodny z Atari ST / PC), MENU; czyli kopier, RS232, RAMDISK, itd.

Jedną z ważnych innowacji SpartaDOS X w stosunku do innych DOS-ów jest to, że identyfikator urządzenia "D:" (w [[CIO]]) nie wskazuje stacji dysków nr 1, lecz dysk bieżący, to jest ten, który był ostatnio ustawiony jako domyślny przez interpreter poleceń DOS-u. Takie zachowanie zostało potem wstecznie zaimplementowane również w SpartaDOS 3.2g.

== Format dyskietki ==

{{grafr|SpartaDOS_X_menu_small.png}}

SpartaDOS X używa [[Format SpartaDOS|formatu dysków SpartaDOS]], niezgodnego z klasycznym [[DOS 2.0|DOS-em 2.0]]. Format SpartaDOS-u oferuje jednak o wiele większe możliwości, przede wszystkim obsługuje dyski o pojemności do 16 MB (65536 sektorów po 256 bajtów), tworzenie podkatalogów o wielkości do 1423 wpisów w każdym, zapisuje w katalogach czas i datę utworzenia pliku, dokładną wielkość pliku w bajtach (DOS 2.0 - w sektorach), rozszerzone atrybuty, a przede wszystkim zapewnia swobodny dostęp do każdego bajtu pliku (przez odpowiednik funkcji seek()), a także szybkie wykonywanie kasowania pliku (w DOS 2.0 skasowanie pliku wymaga odczytania go w całości, w SpartaDOS nie). Nie do pogardzenia jest fakt, że format SpartaDOS pozwala na bezbłędne i stuprocentowo pewne odzyskanie skasowanego pliku - co nie jest na przykład możliwe w uważanym za profesjonalny filesystemie FAT.

Warto podkreślić, że dzięki modułowej strukturze SpartaDOS X umożliwia załadowanie sterowników obsługujących inne [[Formaty systemów plików|systemy plikowe]], w tym [[Format AtariDOS 2|AtariDOS 2]] i [[Format MyDOS|MyDOS]], a nawet [[Format CP/M 2.2|CP/M 2.2]] czy [http://pl.wikipedia.org/wiki/File_Allocation_Table FAT].

== Inne ==
Umieszczenie DOS-a w kartridżu ma jednak dużą wadę: ciągłe wkładanie i wyjmowanie karta z gniazda Atarki, może doprowadzić do obluzowania i niepewnych kontaktów. Jeżeli jeszcze dojdzie śniedzenie styków (zwłaszcza, gdy kart został wykonany nieprofesjonalnie) to kłopot pewny. Jest jeszcze inny problem: zbudowanie nowego karta wymaga doświadczenia w budowaniu układów elektronicznych, zwłaszcza wykonania płytki drukowanej.

{{grafr|Spartados-x.jpg}}

Jedną z w/w wad można jednak w prosty sposób wyeliminować; plik INIDOS.SYS - po COLD /N umożliwia ponowne uruchomienie SDX, - a COLD /N wg. oficjalnej dokumentacji SDX powoduje odłączenie modułu; więc potrzeba wyjmowania cartridge w nielicznych tylko przypadkach staje się koniecznością. Stąd pomysł na [http://hardware.atari8.info/sdx.php Wewnętrzną SpartaDOS X ]

Na zdjęciu obok polska kopia kartridża wykonana przez [[AtraX]].

== SpartaDOS X 4.4x ==

Jest to ulepszona wersja SpartaDOS X 4.22 przygotowana przez [[DLT (grupa)|DLT]]. Mieści się na [[kartridż]]u o pojemności 128 k. Ulepszenia polegają na usunięciu znanych błędów, poszerzeniu możliwości konfiguracji (m.in. jest zintegrowany Config Selector), dodaniu nowych sterowników i programów użytkownych, zaimplementowaniu dostępu do większej liczby dysków (z 9 do 15) i przystosowaniu filesystemu do pracy z dyskami o sektorach 512-bajtowych (maks. pojemność partycji 32 MB).

Oficjalnie zaprezentowano jak dotąd następujące wersje:

* 4.39RC z datą 1.X.2006 (wersja próbna)
* 4.41 z datą 8.II.2008 (w rzeczywistości wersja ta ukazała się dzień wcześniej)
* 4.42 z datą 25.XII.2008.
* 4.43 z datą 10.IV.2011.
* 4.44 z datą 3.VI.2011.
* 4.45 z datą 4.XI.2011.
* 4.46 z datą 1.I.2013.

Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].

==Bibliografia==
*[[Wojciech Zientara]], "Kilka uwag o SpartaDOS X", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1990_05_06.djvu Bajtek 5-6/1990] (w [[Atarionline.pl]]), s. 9

== Zobacz też ==
* [[SpartaDOS]]
* [[Rejestry modułu SpartaDOS X]]
* [[SpartaDOS X 256k (2x128k)]]

== Odnośniki zewnętrzne ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/SpartaDOS_X Hasło '''SpartaDOS X''' na en.wikipedia.org]
* [http://sdx.atari8.info Strona główna projektu ''SDX Upgrade''] (SpartaDOS 4.4x, binaria i dokumentacja PDF)
* [http://www.goodbytexl.homepage.t-online.de/MyATARI.htm Strona [[GoodByteXL]] z angielskimi manualami do SpartaDOS X 4.20 i 4.42] (format PDF)
* [http://drac030.krap.pl/sdx420manual-pl.pdf SpartaDOS X 4.20 - podręcznik użytkownika] (format PDF, wersja poprawiona - uaktualniono 28.XII.2007.)
* [http://drac030.krap.pl/pl-sparta-pliki.php Parę programów do ściągnięcia]

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programy użytkowe]]
[[Kategoria:SpartaDOS X]]

SpartaDOS X

2013-01-07T15:45:28Z

Jellonek: zlinkowanie fata do plwikipedii

{{grafr|spartados_x_kart.jpg}}

[[Image:SpartaDOS_X_logo.png]] Odmiana [[SpartaDOS|SpartaDOS-u]] napisana przez Mike Gustafsona i wydana firmę [[ICD|ICD, Inc.]] w postaci modułu ROM. Jest to najprawdopodobniej najlepszy, a już na pewno najbardziej rozbudowany - moduł ma 64kB - DOS, jaki powstał na małe Atari (a może i na wszystkie komputery ośmiobitowe). Umieszczenie w module ROM sprawia, że DOS, mimo sporych rozmiarów, uruchamia się bardzo szybko.

== Wykorzystanie pamięci ==

Podczas normalnej pracy większość kodu SpartaDOS X rezyduje w dodatkowej pamięci: pod [[ROM]]-em, jeśli komputer ma 64k [[RAM]], albo użytkownik sobie tak zażyczy, albo w banku dodatkowej pamięci (obsługiwane są rozszerzenia [[Axlon]] oraz zgodne ze [[130XE]]). W tej pamięci DOS trzyma sterowniki, bufory plików itp. Dalsza część, tak zwana biblioteka SpartaDOS X, znajduje się na dwóch spośród ośmiu ośmiokilobajtowych banków modułu ROM (czyli zajmuje 16k). Biblioteka normalnie jest uaktywniona i zajmuje adresy $A000-$BFFF, jednak ponieważ pamięć tę wykorzystuje bardzo duża ilość programów (by już nie wspomnieć o interpreterze [[Atari BASIC]]), biblioteka może zostać odłączona poleceniem '''X'''.

{{grafr|SpartaDOS_X_prompt_small.png}}

Premią wynikającą z takiego zagospodarowania pamięci jest bardzo niskie MEMLO, które może nawet osiągnąć wartości w okolicach $0E00.

== Konfiguracja i obsługa ==

Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy uruchamianu programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.

Command processor (shell) wzorowany na MS-DOS (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd.

Na urządzeniu CAR: - które jest pseudodyskiem zajmującym 48k modułu ROM - zapisane są podstawowe sterowniki, oraz przydatne oprogramowanie narzędziowe - ARC (paker - depaker zgodny z Atari ST / PC), MENU; czyli kopier, RS232, RAMDISK, itd.

Jedną z ważnych innowacji SpartaDOS X w stosunku do innych DOS-ów jest to, że identyfikator urządzenia "D:" (w [[CIO]]) nie wskazuje stacji dysków nr 1, lecz dysk bieżący, to jest ten, który był ostatnio ustawiony jako domyślny przez interpreter poleceń DOS-u. Takie zachowanie zostało potem wstecznie zaimplementowane również w SpartaDOS 3.2g.

== Format dyskietki ==

{{grafr|SpartaDOS_X_menu_small.png}}

SpartaDOS X używa [[Format SpartaDOS|formatu dysków SpartaDOS]], niezgodnego z klasycznym [[DOS 2.0|DOS-em 2.0]]. Format SpartaDOS-u oferuje jednak o wiele większe możliwości, przede wszystkim obsługuje dyski o pojemności do 16 MB (65536 sektorów po 256 bajtów), tworzenie podkatalogów o wielkości do 1423 wpisów w każdym, zapisuje w katalogach czas i datę utworzenia pliku, dokładną wielkość pliku w bajtach (DOS 2.0 - w sektorach), rozszerzone atrybuty, a przede wszystkim zapewnia swobodny dostęp do każdego bajtu pliku (przez odpowiednik funkcji seek()), a także szybkie wykonywanie kasowania pliku (w DOS 2.0 skasowanie pliku wymaga odczytania go w całości, w SpartaDOS nie). Nie do pogardzenia jest fakt, że format SpartaDOS pozwala na bezbłędne i stuprocentowo pewne odzyskanie skasowanego pliku - co nie jest na przykład możliwe w uważanym za profesjonalny filesystemie FAT.

Warto podkreślić, że dzięki modułowej strukturze SpartaDOS X umożliwia załadowanie sterowników obsługujących inne [[Formaty systemów plików|systemy plikowe]], w tym [[Format AtariDOS 2|AtariDOS 2]] i [[Format MyDOS|MyDOS]], a nawet [[Format CP/M 2.2|CP/M 2.2]] czy [http://pl.wikipedia.org/wiki/File_Allocation_Table FAT].

== Inne ==
Umieszczenie DOS-a w kartridżu ma jednak dużą wadę: ciągłe wkładanie i wyjmowanie karta z gniazda Atarki, może doprowadzić do obluzowania i niepewnych kontaktów. Jeżeli jeszcze dojdzie śniedzenie styków (zwłaszcza, gdy kart został wykonany nieprofesjonalnie) to kłopot pewny. Jest jeszcze inny problem: zbudowanie nowego karta wymaga doświadczenia w budowaniu układów elektronicznych, zwłaszcza wykonania płytki drukowanej.

{{grafr|Spartados-x.jpg}}

Jedną z w/w wad można jednak w prosty sposób wyeliminować; plik INIDOS.SYS - po COLD /N umożliwia ponowne uruchomienie SDX, - a COLD /N wg. oficjalnej dokumentacji SDX powoduje odłączenie modułu; więc potrzeba wyjmowania cartridge w nielicznych tylko przypadkach staje się koniecznością. Stąd pomysł na [http://hardware.atari8.info/sdx.php Wewnętrzną SpartaDOS X ]

Na zdjęciu obok polska kopia kartridża wykonana przez [[AtraX]].

== SpartaDOS X 4.4x ==

Jest to ulepszona wersja SpartaDOS X 4.22 przygotowana przez [[DLT (grupa)|DLT]]. Mieści się na [[kartridż]]u o pojemności 128 k. Ulepszenia polegają na usunięciu znanych błędów, poszerzeniu możliwości konfiguracji (m.in. jest zintegrowany Config Selector), dodaniu nowych sterowników i programów użytkownych, zaimplementowaniu dostępu do większej liczby dysków (z 9 do 15) i przystosowaniu filesystemu do pracy z dyskami o sektorach 512-bajtowych (maks. pojemność partycji 32 MB).

Oficjalnie zaprezentowano jak dotąd następujące wersje:

* 4.39RC z datą 1.X.2006 (wersja próbna)
* 4.41 z datą 8.II.2008 (w rzeczywistości wersja ta ukazała się dzień wcześniej)
* 4.42 z datą 25.XII.2008.
* 4.43 z datą 10.IV.2011.
* 4.44 z datą 3.VI.2011.
* 4.45 z datą 4.XI.2011.
* 4.46 z datą 1.I.2013.

Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].

==Bibliografia==
*[[Wojciech Zientara]], "Kilka uwag o SpartaDOS X", [http://atarionline.pl/biblioteka/czasopisma/Bajtek/Bajtek_1990_05_06.djvu Bajtek 5-6/1990] (w [[Atarionline.pl]]), s. 9

== Zobacz też ==
* [[SpartaDOS]]
* [[Rejestry modułu SpartaDOS X]]
* [[SpartaDOS X 256k (2x128k)]]

== Odnośniki zewnętrzne ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/SpartaDOS_X Hasło '''SpartaDOS X''' na en.wikipedia.org]
* [http://sdx.atari8.info Strona główna projektu ''SDX Upgrade''] (SpartaDOS 4.4x, binaria i dokumentacja PDF)
* [http://www.goodbytexl.homepage.t-online.de/MyATARI.htm Strona [[GoodByteXL]] z angielskimi manualami do SpartaDOS X 4.20 i 4.42] (format PDF)
* [http://drac030.krap.pl/sdx420manual-pl.pdf SpartaDOS X 4.20 - podręcznik użytkownika] (format PDF, wersja poprawiona - uaktualniono 28.XII.2007.)
* [http://drac030.krap.pl/pl-sparta-pliki.php Parę programów do ściągnięcia]

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programy użytkowe]]
[[Kategoria:SpartaDOS X]]

Zorro

2012-11-30T15:53:00Z

Jellonek: art po polsku, powinien linkowac w pierwszej kolejnosci do polskiej wikipedii

{{grafr|Zorro_komnata_z_pijakiem.png}}
Popularna gra labiryntowo-przygodowa z elementami zręcznościowymi oraz "znajdź i zanieś" wydana przez [[Datasoft]] w 1985 roku na (między innymi) [[Atari 8-bit|małe Atari]]. Programistą tej wersji jest [[James Garon]], zaś autorem grafiki - [[Kelly Day]].

Zadaniem gracza jest, wcielając się w rolę [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zorro tytułowego bohatera], przedostać się do silnie strzeżonego fortu i uwolnić swą ukochaną z łap złego sierżanta Garcii.

Pod względem technicznym gra jest bardzo podobna do innych labiryntówek Datasoftu - [[The Goonies]], [[Bruce Lee]] i [[Conan]] - prawdopodobnie wszystkie trzy korzystają z tego samego kodu. Rzuca się też w oczy brak wykorzystania [[Player/Missile Graphics|duszków]] i innych specyficznych dla Atari możliwości. Uproszczenie to wynika z faktu, że [[Zorro]] (tak jak pozostała trójka) jest bezpośrednią konwersją z [http://pl.wikipedia.org/wiki/Apple_II Apple II] (podobnie jak wersje na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Commodore_64 Commodore 64]). Mimo tego gra ta jest powszechnie uważana wśród atarowców za interesującą.

Gra została wydana w USA w wersji dyskowej - komnaty doczytywały się w trakcie gry. Później [[US Gold]] wydał "Zorro" na rynku brytyjskim; do tego celu przygotował również wersję kasetową. Kasetówka wczytuje się od razu w całości, ale jest względem oryginału dość poważnie okrojona - usunięto piątą część komnat oraz postać żołnierza uciekającego z porwaną señoritą do fortu. Motywem tych zmian mogła być chęć zmieszczenia całej gry w 48 KB RAM dostępnych w komputerach Atari [[800]].

Anonimowi [[Crack-grupa|crackerzy]] przygotowali [[COM|plikową wersję]] dyskowej edycji[http://atarionline.pl/arch/Z/Zorro/Zorro%20%28v8%29.xex], która zawiera wszystkie komnaty i wczytuje się w całości przed rozpoczęciem gry - można ją zatem ładować także z magnetofonu. Wymaga ona jednak 64 KB RAM, stąd działa tylko na komputerach serii [[XL]]/[[XE]]. Dla odróżnienia, a może z niewiedzy, ta wersja występowała czasem pod nazwą '''Zorro II'''.

Motyw muzyczny w grze zawiera krótką frazę, którą można też znaleźć w utworze otwierającym klasyczny film ''[http://pl.wikipedia.org/wiki/Znak_Zorro_(film_1940) Znak Zorro]''.

==Odnośniki zewnętrzne==
* [http://www.atarimania.com/detail_soft.php?VERSION_ID=5948&MENU=8 Zorro] w [[Atarimania|Atarimanii]]

[[Kategoria:Gry labiryntowe]]
[[Kategoria:Gry zręcznościowe]]
[[Kategoria:Gry dla Atari 8-bit]]

Zorro

2012-11-30T15:51:36Z

Jellonek: art po polsku, powinien linkowac w pierwszej kolejnosci do polskiej wikipedii

{{grafr|Zorro_komnata_z_pijakiem.png}}
Popularna gra labiryntowo-przygodowa z elementami zręcznościowymi oraz "znajdź i zanieś" wydana przez [[Datasoft]] w 1985 roku na (między innymi) [[Atari 8-bit|małe Atari]]. Programistą tej wersji jest [[James Garon]], zaś autorem grafiki - [[Kelly Day]].

Zadaniem gracza jest, wcielając się w rolę [http://pl.wikipedia.org/wiki/Zorro tytułowego bohatera], przedostać się do silnie strzeżonego fortu i uwolnić swą ukochaną z łap złego sierżanta Garcii.

Pod względem technicznym gra jest bardzo podobna do innych labiryntówek Datasoftu - [[The Goonies]], [[Bruce Lee]] i [[Conan]] - prawdopodobnie wszystkie trzy korzystają z tego samego kodu. Rzuca się też w oczy brak wykorzystania [[Player/Missile Graphics|duszków]] i innych specyficznych dla Atari możliwości. Uproszczenie to wynika z faktu, że [[Zorro]] (tak jak pozostała trójka) jest bezpośrednią konwersją z [http://pl.wikipedia.org/wiki/Apple_II Apple II] (podobnie jak wersje na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Commodore_64 Commodore 64]). Mimo tego gra ta jest powszechnie uważana wśród atarowców za interesującą.

Gra została wydana w USA w wersji dyskowej - komnaty doczytywały się w trakcie gry. Później [[US Gold]] wydał "Zorro" na rynku brytyjskim; do tego celu przygotował również wersję kasetową. Kasetówka wczytuje się od razu w całości, ale jest względem oryginału dość poważnie okrojona - usunięto piątą część komnat oraz postać żołnierza uciekającego z porwaną señoritą do fortu. Motywem tych zmian mogła być chęć zmieszczenia całej gry w 48 KB RAM dostępnych w komputerach Atari [[800]].

Anonimowi [[Crack-grupa|crackerzy]] przygotowali [[COM|plikową wersję]] dyskowej edycji[http://atarionline.pl/arch/Z/Zorro/Zorro%20%28v8%29.xex], która zawiera wszystkie komnaty i wczytuje się w całości przed rozpoczęciem gry - można ją zatem ładować także z magnetofonu. Wymaga ona jednak 64 KB RAM, stąd działa tylko na komputerach serii [[XL]]/[[XE]]. Dla odróżnienia, a może z niewiedzy, ta wersja występowała czasem pod nazwą '''Zorro II'''.

Motyw muzyczny w grze zawiera krótką frazę, którą można też znaleźć w utworze otwierającym klasyczny film ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Mark_of_Zorro_(1940_film) Znak Zorro]''.

==Odnośniki zewnętrzne==
* [http://www.atarimania.com/detail_soft.php?VERSION_ID=5948&MENU=8 Zorro] w [[Atarimania|Atarimanii]]

[[Kategoria:Gry labiryntowe]]
[[Kategoria:Gry zręcznościowe]]
[[Kategoria:Gry dla Atari 8-bit]]

ANTIC Display List

2012-11-05T09:26:03Z

Jellonek: idąc za ciosem + uściślenie o jaki system chodzi.

[[ANTIC Display List|Display List]] (DL) jest programem wyświetlania dla procesora graficznego [[ANTIC (układ)|ANTIC]], stosowanego w [[Atari 8-bit]].

==Położenie w pamięci==

Display List jest wskazywana przez [[rejestry ANTIC-a#DLPTR|rejestr DLPTR $D402-$D403]]. Rejestr ten jest co ramkę zapisywany zawartością rejestru-cienia DLPTRS ($0230-$0231) przez procedurę [[SYSVBL]]. Dlatego do poinformowania [[ANTIC (układ)|ANTIC-a]] o położeniu DL na ogół wystarcza wstawienie jej adresu do DLPTRS.

Licznik programu ANTIC-a jest co prawda szesnastobitowy, ale podczas wykonywania DL pobieranie rozkazów zmienia tylko dziesięć jego najmłodszych bitów; w związku z tym po przekroczeniu granicy 1 KB pobieranie dalszych rozkazów DL jest kontynuowane od początku bloku 1 KB. Np. jeśli umieścimy początek DL pod adresem $43F0, to po pobraniu 16 bajtów DL, kolejne zostaną pobrane począwszy od $4000.

Aby ominąć tę niedogodność, można użyć rozkazu JMP do ponownego załadowania całego licznika. Wadą takiego rozwiązania jest wyświetlenie jednej pustej linii na ekranie (generuje ją rozkaz JMP). Można tego uniknąć przez programową zmianę wartości rejestru [[Rejestry ANTIC-a#DLPTR|DLPTR]] w linii, po której program ANTIC-a przekroczy granicę 1 kilobajta.

==Struktura==

DL jest ciągiem rozkazów [[ANTIC (układ)|ANTIC]]-a. Rozkazy są jednobajtowe (adresowanie implikowane) lub trzybajtowe (adresowanie absolutne).

Na początku DL występują rozkazy tworzenia pustych linii, które tworzą górny margines ekranu, czyli tzw. górną ramkę. Jeśli istnienie tej ramki jest niepożądane, te rozkazy można pominąć. Następny musi być rozkaz ładowania wskaźnika pamięci obrazu (LMS). Jest on jednocześnie rozkazem tworzenia linii trybu graficznego. LMS ma szesnastobitowy argument określający adres, pod którym ma się zaczynać pierwsza linia tworzonego obrazu.

Po LMS, jeśli pamięć obrazu ma tworzyć ciągły obszar, następują jednobajtowe rozkazy tworzenia linii trybu graficznego, po jednym na każdą linię. W przeciwnym wypadku, jeśli kolejne linie obrazu nie leżą w pamięci bezpośrednio jedna po drugiej, zamiast rozkazów tworzenia linii trybu trzeba stosować rozkazy LMS. Wynika z tego, że praktycznie maksymalny rozmiar pojedynczej DL to 720 bajtów: 239 rozkazów LMS tworzących tyleż linii trybu [[Graphics 8|GRAPHICS 8]] rozrzuconych po całej pamięci, plus rozkaz JVB na końcu. Normalnie DL dla ekranu w tym trybie ma 202 bajty.

DL musi się kończyć rozkazem JVB tylko w przypadku gdy wyświetlamy na ekranie mniej niż 240 linii. Jego argumentem jest adres początku DL, która będzie wykonywana w następnej "ramce" TV. Może to być ta sama lista, ale może być też zupełnie inna, zależnie od potrzeb. Stworzywszy łańcuch DL dla kolejno załadowanych do pamięci obrazów, w którym to łańcuchu kolejne listy będą rozkazem JVB wskazywać na następne, a ostatnia na pierwszą, można stworzyć efekt poklatkowej animacji bez angażowania [[CPU]].

==Rozkazy DL==

Jak wspomniano powyżej, Display List jest w istocie programem odłożonym w pamięci komputera i wykonywanym przez mikroprocesor graficzny z częstotliwością ramki dla danego systemu (tj. [http://pl.wikipedia.org/wiki/PAL PAL] lub [http://pl.wikipedia.org/wiki/NTSC NTSC]). Rozkazy Display List dzielą się na następujące grupy:

* rozkazy tworzenia linii trybu graficznego
* rozkazy tworzenia linii pustych
* rozkazy ładowania wskaźnika pamięci ekranu
* rozkazy skoków

Czternaście rozkazów tworzenia linii trybu graficznego (lub znakowego) zostało pokrótce omówionych poniżej. [[ANTIC (układ)|ANTIC]] interpretuje rozkazy w trakcie tworzenia obrazu, rozkazy tworzenia linii trybu pobierane są sukcesywnie pomiędzy generowaniem poszczególnych linii obrazu. Sprawia to, że mieszanie ze sobą różnych trybów wyświetlania nie sprawia żadnych trudności, póki jedna linia pozioma obrazu zajmowana jest przez 1 tryb graficzny. Umieściwszy w Display List kolejno wszystkie rozkazy tworzenia linii trybu uzyskuje się je wszystkie na raz, wyświetlane jeden pod drugim, w kolejnych liniach poziomych obrazu.

Numer trybu graficznego zakodowany jest w dolnych czterech bitach rozkazu. Starsze cztery bity wybierają - niezależnie od siebie nawzajem oraz niezależnie dla każdej linii trybu - dodatkowe atrybuty obrazu, to jest:

* bit 7, DLI
* bit 6, LMS
* bit 5, przesuw pionowy
* bit 4, przesuw poziomy

Ustawienie bitu DLI powoduje, że podczas tworzonej właśnie linii skaningowej zostanie wygenerowane [[przerwania|przerwanie]] [[DLI]], LMS natomiast przekształca rozkaz w rozkaz ładowania wskaźnika pamięci ekranu, jak opisano poniżej.

===LMS===

Rozkazem ładowania wskaźnika pamięci ekranu (LMS - Load Memory Scan) może być każdy z rozkazów tworzenia linii trybu. Uzyskuje się to przez ustawienie bitu 6 kodu rozkazu oraz podanie adresu danych obrazu w dwóch następnych bajtach. W efekcie dane obrazu nie muszą być odłożone w pamięci sekwencyjnie - wystarczy, żeby sekwencję stanowiły bajty składające się na pojedynczą linię obrazu. Wynika z tego, że uzyskanie organizacji pamięci obrazu takiej jak w [http://en.wikipedia.org/wiki/Acorn_Electron Acorn Electron], [http://en.wikipedia.org/wiki/Amstrad_CPC Amstrad CPC], [http://en.wikipedia.org/wiki/Apple_II_series#Apple_II Apple II], [http://en.wikipedia.org/wiki/BBC_Micro BBC Micro], [http://en.wikipedia.org/wiki/Commodore_64 C64], [http://en.wikipedia.org/wiki/ZX_Spectrum ZX Spectrum] albo wyświetlenie całości lub części obrazka do góry nogami to tylko kwestia napisania odpowiedniej Display List i podania [[ANTIC (układ)|ANTIC-owi]] wskaźnika do niej.

Jedyna restrykcja, jaką [[ANTIC (układ)|ANTIC]] narzuca co do ulokowania danych obrazu jest taka, że dane dla pojedynczej linii trybu graficznego nie mogą przecinać granicy bloku 4 KB. Licznik adresujący pamięć obrazu ma co prawda 16 bitów, ale podczas normalnej pracy [[ANTIC (układ)|ANTIC]] zmienia tylko 12 najmłodszych bitów - dlatego po dojechaniu do końca bloku 4 KB zacznie pobierać nie to, co znajduje się dalej, ale to, co znajduje się na początku tego bloku (czyli, ów licznik, przepełni się). Jeśli pamięć obrazu ma przekraczać 4 KB, Display List musi być ułożona tak, żeby na granicy bloków czterokilobajtowych wypadał koniec jednej linii trybu, a następna zaczynała się już poza tą granicą. Do utworzenia tej drugiej linii musi zostać użyty rozkaz LMS, który przeładowuje całe 16 bitów wspomnianego licznika "przerzucając" tym samym [[ANTIC (układ)|ANTIC]] do następnego bloku 4 KB.

===JMP i JVB===

$01 jest to rozkaz skoku JMP pod adres podany w następnych dwóch bajtach Display List. Rozkaz ten tworzy oprócz tego - przed skokiem - jedną pustą linię obrazu. Ustawienie bitu 7 powoduje jeszcze wygenerowanie przerwania [[DLI]], natomiast ustawienie bitu 6 przekształca rozkaz JMP w JVB (Jump and wait for Vertical Blank). Różnica jest taka, że po wykonaniu skoku JVB ANTIC czeka z wykonywaniem dalszych rozkazów na impuls synchronizacji pionowej. Rozkaz taki - skoku z oczekiwaniem na synchronizację pionową - powinien kończyć Display List i jednocześnie "uruchamiać" ją od początku.

===Przesuw obrazu===

Rozkazy $10 i $20 powodują odpowiednio: włączenie poziomego i pionowego przesuwu ekranu. Mogą one występować równocześnie w jednej linii Display List, ale trzeba mieć na uwadze, że przy włączonym szerokim ekranie w liniach niektórych trybów mogą wystąpić zniekształcenia.

====HSCRL====

Włączenie poziomego przesuwu powoduje, że treść linii Display List będzie przesuwana w lewo o 16-n cykli koloru według zawartości bitów 0..3 rejestru [[Rejestry ANTIC-a#HSCROL|HSCROL]] tak, jak to zobrazowano poniżej:

Przykładowa treść 8 linii ekranowych bez przesunięcia
1 1 2 2 3
0 7 8 5 6 3 4 1 - kolejna dana w linii
0 ........ ........ ........ ........
...oo... .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
..oooo.. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
.oo..oo. .ooooo.. .oo..... .oo..oo.
.oo..oo. .oo..oo. .oo..... .oo..oo.
.oooooo. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
.oo..oo. .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
7 ........ ........ ........ ........
linia ekranowa (skaningowa)

Przykładowa treść 8 linii ekranowych z przesunięciem o 1 cykl koloru
1 1 2 2 2
0 7 8 5 6 3 4 9 - kolejna dana w linii
0 ........ ........ ........ ......xx
.oo....o oooo.... oooo...o ooo...xx
oooo...o o..oo..o o..oo..o o.oo..xx
o..oo..o oooo...o o......o o..oo.xx
o..oo..o o..oo..o o......o o..oo.xx
ooooo..o o..oo..o o..oo..o o.oo..xx
o..oo..o oooo.... oooo...o ooo...xx
7 ........ ........ ........ ......xx
linia ekranowa (skaningowa)

Po włączeniu przesuwu poziomego linia, niezależnie od ustawienia szerokości ekranu w [[Rejestry ANTIC-a#DMACTL|rejestrze DMACTL]], będzie miała logiczną szerokość, jak dla obrazu szerokiego, czyli:

* 48 bajtów dla trybów [[Graphics 0|0 OS]], [[ANTIC Display List#Tryby znakowe|3 ANTIC]], [[Graphics 7|7 OS]], [[Graphics 8|8 OS]], [[Graphics 9|9 OS]], [[Graphics 10|10 OS]], [[Graphics 11|11 OS]], [[Graphics 12|12 OS]], [[Graphics 13|13 OS]] i [[Graphics 15|15 OS]],
* 24 bajty dla [[Graphics 1|1 OS]], [[Graphics 2|2 OS]], [[Graphics 5|5 OS]], [[Graphics 6|6 OS]] i [[Graphics 14|14 OS]],
* 12 bajtów dla [[Graphics 3|3 OS]], [[Graphics 4|4 OS]].

Ponieważ w różnych trybach jeden piksel na szerokość zajmuje różną ilość cykli koloru, tak więc przesunięcie treści ekranu o cykl koloru jest równoważne z przesunięciem o piksel wyłącznie w trybach [[Graphics 1|1 OS]] i [[Graphics 2|2 OS]], [[Graphics 6|6 OS]], [[Graphics 7|7 OS]], [[Graphics 12|12 OS]], [[Graphics 13|13 OS]], [[Graphics 14|14 OS]] i [[Graphics 15|15 OS]].

Przykładowa treść 8 linii ekranowych w trybie średniej rozdzielczości z przesunięciem o 1 cykl koloru
11 11 11 11 11 22 22 22 22 22
01 23 45 67 89 01 23 45 67 89 01 23 45 67 89 - kolejna dana w linii
0 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. xx
.o o. .. .o oo oo .. .. oo oo .. .o oo o. .. xx
oo oo .. .o o. .o o. .o o. .o o. .o o. oo .. xx
o. .o o. .o oo oo .. .o o. .. .. .o o. .o o. xx
o. .o o. .o o. .o o. .o o. .. .. .o o. .o o. xx
oo oo o. .o o. .o o. .o o. .o o. .o o. oo .. xx
o. .o o. .o oo oo .. .. oo oo .. .o oo o. .. xx
7 .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. xx
: 1 1 1 1 1
: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 - piksel
linia ekranowa (skaningowa)

W trybach wysokiej rozdzielczości [[Graphics 0|0 OS]], [[ANTIC Display List#Tryby znakowe|3 ANTIC]] i [[Graphics 8|8 OS]], gdzie jeden piksel ma szerokość połowy cyklu koloru, przesunięcie o cykl koloru przesuwa treść obrazu o 2 piksele.

Przykładowa treść 8 linii ekranowych w trybie wysokiej rozdzielczości z przesunięciem o 1 cykl koloru
1 1 2 2 2
0 7 8 5 6 3 4 9 - kolejna dana w linii
0 ........ ........ ........ ......xx
.oo....o oooo.... oooo...o ooo...xx
oooo...o o..oo..o o..oo..o o.oo..xx
o..oo..o oooo...o o......o o..oo.xx
o..oo..o o..oo..o o......o o..oo.xx
ooooo..o o..oo..o o..oo..o o.oo..xx
o..oo..o oooo.... oooo...o ooo...xx
7 ........ ........ ........ ......xx
: 111111 11112222 222222
: 01234567 89012345 67890123 456789 - piksel
linia ekranowa (skaningowa)

W trybach niskiej rozdzielczości [[Graphics 3|3 OS]], [[Graphics 4|4 OS]] i [[Graphics 5|5 OS]], gdzie jeden piksel ma szerokość 2 lub 4 cykli koloru, przesunięcie o cykl koloru przesuwa treść obrazu o pół, lub ćwierć ([[Graphics 3|3 OS]]) piksela bez zmiany interpretacji wartości piksela, jak ma to miejsce w trybach [[GTIA|GTIA]].

W trybach [[GTIA|GTIA]] ([[Graphics 9|9 OS]], [[Graphics 10|10 OS]] i [[Graphics 11|11 OS]]), gdzie piksel ma szerokość 2 cykli koloru dopiero przesunięcie o 2 cykle koloru prowadzi do przesunięcia ekranu o piksel. Ponieważ przesuwaniem treści obrazu zajmuje się [[ANTIC (układ)|ANTIC]], zanim jeszcze [[GTIA|GTIA]] nałoży nań informację o kolorach, więc przesuwanie treści o 1 cykl koloru skutkuje zmianą wartości pikseli na ekranie, jak poniżej:

Przykładowa treść 8 linii ekranowych trybu GTIA bez przesunięcia
1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 3
0 3 4 7 8 1 2 5 6 9 0 3 4 7 8 1 - kolejna dana w linii
0 .... .... .... .... .... .... .... ....
...o o... .ooo oo.. ..oo oo.. .ooo o...
..oo oo.. .oo. .oo. .oo. .oo. .oo. oo..
.oo. .oo. .ooo oo.. .oo. .... .oo. .oo.
.oo. .oo. .oo. .oo. .oo. .... .oo. .oo.
.ooo ooo. .oo. .oo. .oo. .oo. .oo. oo..
.oo. .oo. .ooo oo.. ..oo oo.. .ooo o...
7 .... .... .... .... .... .... .... ....
: 0 1 2 3 4 5 6 7 - piksel
linia ekranowa (skaningowa)

Przykładowa treść 8 linii ekranowych trybu GTIA z przesunięciem o 1 cykl koloru
1 1 1 1 1 2 2 2 2 2
0 3 4 7 8 1 2 5 6 9 0 3 4 7 8 - kolejna dana w linii
0 .... .... .... .... .... .... .... ..xx
.oo. ...o oooo .... oooo ...o ooo. ..xx
oooo ...o o..o o..o o..o o..o o.oo ..xx
o..o o..o oooo ...o o... ...o o..o o.xx
o..o o..o o..o o..o o... ...o o..o o.xx
oooo o..o o..o o..o o..o o..o o.oo ..xx
o..o o..o oooo .... oooo ...o ooo. ..xx
7 .... .... .... .... .... .... .... ..xx
: 0 1 2 3 4 5 6 7 - piksel
linia ekranowa (skaningowa)

====VSCRL====

Uaktywnienie pionowego przesuwu ekranu w linii Display List skutkuje przesunięciem treści ekranu o n linii ekranowych (skaningowych) w górę zależnie od wartości znajdującej się w bitach 0..3 [[Rejestry ANTIC-a#VSCROL|rejestru VSCROL]].

Dla potrzeb następnych wyjaśnień załóżmy, że Display List skonstruowana jest następująco:

dlist:
$70 : 8 pustych linii
$62 screen : LMS + VSCRL + tryb 2
$02 : tryb 2
$02 : tryb 2
$41 dlist : JVB

Kiedy przesunięcie jest mniejsze niż liczba linii zajmowanych przez linię trybu Display List, wtedy linia trybu Display List następująca bezpośrednio po sekcji przesuwanej zostaje "ściśnięta" do jednej linii ekranowej i uczestniczy w wyświetlaniu przesuwanej treści.

Przykładowa treść 3 linii trybu wysokiej rozdzielczości Display List gdy VSCROL=4
1 1 2 2 3
0 7 8 5 6 3 4 1 - kolejna dana w linii
0 .oo..oo. .oo..oo. .oo..... .oo..oo.
.oooooo. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
.oo..oo. .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
........ ........ ........ ........
........ ........ ........ ........ - pierwsza linia Display List z VSCRL
...oo... .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
..oooo.. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
7 .oo..oo. .ooooo.. .oo..... .oo..oo.

8 .oo..oo. .oo..oo. .oo..... .oo..oo. - pierwsza linia Display List bez VSCRL ("ściśnięta" do jednej linii ekranowej)

9 ........ ........ ........ ........
...oo... .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
..oooo.. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
.oo..oo. .ooooo.. .oo..... .oo..oo.
.oo..oo. .oo..oo. .oo..... .oo..oo. - druga linia Display List bez VSCRL
.oooooo. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
.oo..oo. .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
16 ........ ........ ........ ........
linia ekranowa (skaningowa)

Jeśli bezpośrednio za przesuwaną sekcją znajdzie się pusta linia, to ona będzie wyświetlana przy przesuwaniu w ostatniej linii przesuwanej sekcji.

W przypadku gdy przesunięcie przekracza ilość linii trybu, pierwsza linia sekcji przesuwanej jest rozszerzana do 16 linii ekranowych i zawiera zduplikowaną zawartość linii Display List, natomiast pierwsza linia sekcji nieruchomej nie jest "ściskana", ale nadal uczestniczy w wyświetlaniu zawartości sekcji ruchomej.

Przykładowa treść 3 linii trybu wysokiej rozdzielczości Display List gdy VSCROL=12
1 1 2 2 3
0 7 8 5 6 3 4 1 - kolejna dana w linii
0 .**..**. .**..**. .**..... .**..**.
.******. .**..**. .**..**. .**.**.. - zniekształcona treść dwóch pierwszych linii ekranowych (* - piksel, który powinien być wyświetlony, a nie jest)
.oo..oo. .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
........ ........ ........ ........
........ ........ ........ ........ - zduplikowana pierwsza linia Display List z VSCRL
...oo... .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
..oooo.. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
7 .oo..oo. .ooooo.. .oo..... .oo..oo.

8 .oo..oo. .oo..oo. .oo..... .oo..oo.
.oooooo. .oo..oo. .oo..oo. .oo.oo..
.oo..oo. .ooooo.. ..oooo.. .oooo...
........ ........ ........ ........
........ ........ ........ ........ - pierwsza linia Display List z VSCRL
.oooooo. .oooooo. ..ooooo. .oo..oo.
.oo..... .oo..... .oo..... .oo..oo.
15 .ooooo.. .ooooo.. .oo..... .oooooo.

16 .oo..... .oo..... .oo..oo. .oo..oo.
.oo..... .oo..... .oo..oo. .oo..oo.
.oooooo. .oo..... ..ooooo. .oo..oo.
........ ........ ........ ........
........ ........ ........ ........ - pierwsza linia Display List bez VSCRL
.oooooo. .oooooo. ..ooooo. .oo..oo.
.oo..... .oo..... .oo..... .oo..oo.
23 .ooooo.. .ooooo.. .oo..... .oooooo.

24 ........ ........ ........ ........
.oooooo. .oooooo. .oo..oo. .oo.....
...oo... .....oo. .oo.oo.. .oo.....
...oo... .....oo. .oooo... .oo.....
...oo... .....oo. .oo.oo.. .oo..... - druga linia Display List bez VSCRL
...oo... .oo..oo. .oo..oo. .oo.....
.oooooo. ..oooo.. .oo..oo. .oooooo.
31 ........ ........ ........ ........
linia ekranowa (skaningowa)

Testowanie wielkości przesunięcia odbywa się poprzez sprawdzenie czy odpowiednie bity są wyzerowane:
* w trybach [[Graphics 8|8 OS]], [[Graphics 9|9 OS]], [[Graphics 10|10 OS]], [[Graphics 11|11 OS]], [[Graphics 14|14 OS]] i [[Graphics 15|15 OS]] - bity 0..3,
* w trybach [[Graphics 6|6 OS]] i [[Graphics 7|7 OS]] - bity 1..3,
* w trybach [[Graphics 4|4 OS]] i [[Graphics 5|5 OS]] - bity 2..3,
* w trybach [[Graphics 0|0 OS]], [[ANTIC Display List#Tryby znakowe|3 ANTIC]], [[Graphics 1|1 OS]], [[Graphics 3|3 OS]] i [[Graphics 12|12 OS]] - bit 3,
* w trybach [[Graphics 2|2 OS]] i [[Graphics 13|13 OS]] nie jest sprawdzany żaden bit [[Rejestry ANTIC-a#VSCROL|rejestru VSCROL]] i dlatego w tych trybach nie występuje efekt duplikacji.

===Puste linie TV===

$x0 jest to kod rozkazu tworzenia pustych linii obrazu. Liczba tych linii określana jest przez trzy pierwsze bity starszej połówki bajtu: $00 tworzy jedną pustą linię skaningową, $10 dwie, $20 trzy, $30 cztery, $40 pięć, $50 sześć, $60 siedem a $70 osiem. Najstarszy bit wybiera [[DLI]], tak samo jak przy rozkazach linii trybu.

===Tryby znakowe===

Rozkazy tworzenia trybów tekstowych:

* tryb $02: tryb monochromatyczny o szerokości 32, 40 lub 48 znaków, przy czym każdy znak ma wysokość ośmiu pikseli. Trybu tego używa system operacyjny jako trybu wyświetlania systemowej konsoli tekstowej o wielkości 40x24 znaki ([[Graphics 0|GRAPHICS 0]]).
* tryb $03: odmiana trybu powyższego. Wszystko jest tak samo, z wyjątkiem tego, że znaki wyświetlane są w matrycy 8x10 pikseli. Układ [[ANTIC (układ)|ANTIC]] sprzętowo dodaje dwie puste linie do wszystkich znaków, za wyjątkiem ostatniej ćwiartki zestawu znaków (w wewnętrznej organizacji ANTIC-a ostatnia ćwiartka generatora znaków to małe litery alfabetu angielskiego); w tym wypadku dwie pierwsze linie matrycy znaku wyświetlane są jako dwie ostatnie linie znaku. Tryb ten jest przydatny dla edytorów tekstu (i w istocie jest wykorzystywany np. przez program [[SpeedScript]]), bo pozwala na wyświetlanie małych liter z "wyrazistymi" ogonkami. Ten tryb wyświetlania nie ma odpowiednika w numeracji trybów systemu operacyjnego.
* tryb $04: odpowiednik trybu $02, ale matryca znaków interpretowana jest graficznie tak, by każde dwa bity tworzyły jeden piksel. Piksel ten może być w jednym z czterech kolorów, przy czym jeśli oba bity piksela są zapalone, to wybór rejestru koloru dodatkowo zależy od tego, czy bit 7 znaku jest zapalony czy nie. Kolory wybierane są z palety 128 barw przez pięć rejestrów kolorów. Jest to tryb 12 systemu operacyjnego ([[Graphics 12|GRAPHICS 12]]) o wielkości 40x24 znaki w pięciu kolorach. Tryb ten jest bardzo często wykorzystywany w grach ze względu na stosunkowo dużą liczbę kolorów i niewielkie przy tym zapotrzebowanie na pamięć (ekran o rozdzielczości 160x192 piksele w 5 kolorach zajmuje tylko 960 bajtów, plus generator znaków).
* tryb $05: odmiana trybu $04 o dwukrotnie mniejszej rozdzielczości pionowej; w systemie operacyjnym jest to tryb 13 o wielkości 40x12 znaków w pięciu kolorach ([[Graphics 13|GRAPHICS 13]]).
* tryb $06: jest to tryb znakowy, w którym znak ma rozmiary 8x8 pikseli, ale jeden piksel tego trybu ma szerokość dwóch pikseli trybu najwyższej rozdzielczości. W efekcie w jednej linii mieszczą się (w zależności od wybranej szerokości obrazu) 16, 20 lub 24 znaki. Każdy znak może być wyświetlony w jednym z czterech kolorów, które wybierają dwa najstarsze bity jego wartości. Kolory te są wybierane z palety 128 barw przez cztery rejestry kolorów. Dodatkowo do dyspozycji jest oddzielny kolor tła wybierany przez osobny rejestr koloru, również z palety 128. Jest to tryb 1 systemu operacyjnego ([[Graphics 1|GRAPHICS 1]]).
* tryb $07: odmiana trybu $06 o dwukrotnie mniejszej rozdzielczości pionowej. Jest to tryb 2 systemu operacyjnego ([[Graphics 2|GRAPHICS 2]]).

===Tryby bitowe===

Oprócz trybów znakowych dostępnych jest osiem trybów graficznych:

* tryb $08: jest to tryb graficzny, w którym jeden piksel ma rozmiary 8x8 pikseli trybu najwyższej rozdzielczości. Dostępne sa cztery kolory z palety 128. Jest to tryb 3 systemu operacyjnego, o rozdzielczości 40x24 piksele w 4 kolorach ([[Graphics 3|GRAPHICS 3]]).
* tryb $09: jest to tryb graficzny, w którym piksel ma rozmiary 4x4 piksele trybu najwyższej rozdzielczości. Dostępne są dwa kolory z palety 128. Jest to tryb 4 systemu operacyjnego, o rozdzielczości 80x48 pikseli w 2 kolorach ([[Graphics 4|GRAPHICS 4]]).
* tryb $0a: jest to odpowiednik trybu $09, lecz dostępne są 4 kolory z palety 128. Jest to tryb 5 systemu operacyjnego ([[Graphics 5|GRAPHICS 5]]).
* tryb $0b: w tym trybie piksel ma rozmiar 2x2 piksele trybu najwyższej rozdzielczości. Dostępne są dwa kolory. Jest to tryb 6 systemu operacyjnego ([[Graphics 6|GRAPHICS 6]]).
* tryb $0c: w tym trybie piksel ma szerokość dwóch pikseli trybu najwyższej rozdzielczości i wysokość jednej linii skaningowej. Jest to tryb 14 systemu operacyjnego, 160x192 piksele w dwóch kolorach z palety 128 ([[Graphics 14|GRAPHICS 14]]).
* tryb $0d: jest to odpowiednik trybu $0b w 4 kolorach, czyli tryb 7 systemu operacyjnego o rozdzielczości 160x96 w 4 kolorach ([[Graphics 7|GRAPHICS 7]]).
* tryb $0e: jest to kolorowy odpowiednik trybu $0c, czyli tryb 15 systemu operacyjnego, 160x192 piksele w 4 kolorach ([[Graphics 15|GRAPHICS 15]]).
* tryb $0f: jest to monochromatyczny tryb najwyższej rozdzielczości, tryb 8 systemu operacyjnego, 320x192 piksele w jednym z dwóch odcieni tego samego koloru z palety 128 ([[Graphics 8|GRAPHICS 8]]).

Podane tu rozmiary ekranu dla poszczególnych trybów, np. 40x24 czy 320x192 to standardowe rozdzielczości wybierane przez system operacyjny. Trzeba jednak pamiętać, że ekran można wedle potrzeb zwęzić do 32 kolumn (256 pikseli) lub poszerzyć do 48 kolumn (384 pikseli) oraz regulować jego wysokość tudzież położenie pionowe z dokładnością do jednej linii skaningowej (piksela) za pomocą Display List.

==Tryby GTIA==

System operacyjny oferuje ponadto trzy tryby graficzne "wielokolorowe" o rozdzielczości 80x192 piksele, tzw. tryby [[GTIA]]. Są to [[Graphics 9|GRAPHICS 9]], [[Graphics 11|GRAPHICS 11]] i [[Graphics 10|GRAPHICS 10]]. Dostępnych jest 16 kolorów wybieranych wartością piksela (4 bity na piksel). Pierwszy z tych trybów daje dostęp do 16 odcieni w jednym kolorze (z palety 16), drugi do 16 kolorów w jednym odcieniu, trzeci do 9 kolorów wybranych dowolnie z palety 128 - układ GTIA dysponuje niestety tylko dziewięcioma rejestrami kolorów, dlatego ten ostatni tryb nie pozwala na używanie 16 barw.

Nie są to tryby układu [[ANTIC (układ)|ANTIC]] - z punktu widzenia tego układu wszystkie trzy to monochromatyczny tryb najwyższej rozdzielczości (GRAPHICS 8). Przekształcenie go w tryb wielokolorowy następuje przez ingerencję w [[rejestry GTIA#GTIACTL|rejestr kontroli układu GTIA (GTIACTL)]], co zmienia interpretację danych obrazu. Oczywiście w ten sam sposób można przekształcić dowolny inny tryb ANTIC-a.

W komputerach, w których zamiast GTIA znajduje się układ [[CTIA]], te trzy tryby nie są dostępne. Natomiast w komputerach SECAM, z powodu ograniczeń sprzętowych układu [[FGTIA]] (zob.), tryb GRAPHICS 9 oferuje 8 odcieni, a GRAPHICS 11 - 15 kolorów.

W systemie PAL, dzięki pewnej jego właściwości, zmieszanie dwóch trybów wielokolorowych - tego z 16 stopniami szarości z tym z 16 kolorami - daje dostęp do trybu graficznego o rozdzielczości 80x96 pikseli w 256 kolorach (pełne osiem bitów na piksel). Trybu tego używa program [[Paint 256]] (ta sztuczka nie działa, jeśli używamy [[VBXE]] i wyjścia RGB).

Dodatkowo obraz w trybie GRAPHICS 10 jest przesunięty o pół piksela (1 [[cykl koloru]]) w prawo w stosunku do położenia pikseli w trybach 9 i 11. Pozwala to na podwojenie rozdzielczości poziomej obrazu powstałego ze zmieszania trybów 9 i 10 ([[HIP]], [[TIP]]).

==Ciekawostki==
* Jedna z najbardziej zaawansowanych animacji opartych o Display List została stworzona w demku do gry [[Five to five]] przez [[Gizmo Magic]]. W liniach trybu $0e wykonana jest pseudotrójwymiarowa animacja dywanu, czyli coś na kształt [http://pl.wikipedia.org/wiki/Teksturowanie teksturowania] wykonywanego na falującej powierzchni.
* Ciekawy przykład Display List zawiera gra [[Galaxian]] - większość ekranu jest tworzona za pomocą rozkazów pustych linii, a grafika widoczna w tych liniach jest w całości generowana przez [[Player/Missile Graphics|graczy i pociski]].
* Ciekawa sztuczka została wykorzystana w grze [[Knight Lore]], gdzie dane wyświetlane na ekranie oddalone o 1 bajt w rzeczywistości w pamięci oddalone są o 8 bajtów: Display List zbudowana została w taki sposób, że generator znaków pełni rolę pamięci ekranu, natomiast wskaźnik pamięci ekranu ustawiony jest na sekwencję $00-$7f. W efekcie pamięć ekranu zajmuje 128 bajtów.

[[Kategoria:Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programowanie Atari 8-bit]]

Dyskusja:Action!

2012-09-20T16:19:36Z

Jellonek: wychodzi na to ze dawno cos na mediawiki robilem...

Lista słów kluczowych - widzę tam operatory, a one słowami kluczowymi nie są. -- [[Użytkownik:0xF|0xF]] 16:56, 15 sie 2012 (CEST)
:Bo to lista tokenów parsera. Tylko jak to przetłumaczyć? --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 18:40, 24 sie 2012 (CEST)
:Ok. Na ta chwile proponuje okreslenie "symbole", bo to nie sa same operatory arytmetyczno-logiczne. --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 18:19, 20 wrz 2012 (CEST)

Dyskusja:Action!

2012-09-20T16:19:05Z

Jellonek: ekh, brak sygnaturki...

Dyskusja:Action!

2012-09-20T16:18:36Z

Jellonek:

Action!

2012-09-20T16:17:45Z

Jellonek: Wydzielenie symboli od słów kluczowych

{{grafr|action.gif}}
Strukturalny, kompilowany język programowania dla ośmiobitowych Atari. Dzieło programisty [[OSS]] nazwiskiem Clinton Parker, sprzedawane od 1983 roku pod marką ''Action Computer Services''. Właścicielem praw autorskich było kolejno [[OSS]], [[ICD]], a w końcu [[FTe]].

Action! łączy w sobie cechy [[C]] i [[Pascal]]a, czyli wygodę programowania z całkiem szybkim kodem wynikowym. Składnia Action! była wzorowana na języku [http://en.wikipedia.org/wiki/ALGOL_68 ALGOL 68]. Niemałą zaletą Action! jest dość wygodny, pełnoekranowy edytor. W języku tym napisano sporo programów użytkowych (np. [[DiskRx]]), gier, np. [[Problem Jasia]] czy nawet utwory do gier (np. w [[Tanks]] czy [[Battle Ships]]).

Oryginalna wersja języka występuje na [[cartridge]]'u, ale krążyła też niemal w pełni funkcjonalna wersja dyskowa. Język na cartridge'u zajmował 16k - w czterech bankach po 4k (z czego jeden bank zawsze zajmował B000-BFFF, a reszta była podmieniana pod A000-AFFF) - zajmującym w sumie te same adresy, co interpreter Atari BASIC, tj. $A000-$BFFF.

Ciekawostką jest spora biblioteka procedur krążąca w sieci, dzięki czemu Action! stał się bardzo rozbudowanym i elastycznym narzędziem pracy dla programistów.

Znane osobistości używające Action! to: [[Jakub Husak]], [[Gizmo Magic]], [[tdc]].

== Typy danych ==

W Action! występują trzy typy danych numerycznych: BYTE, CARD i INT. BYTE to ośmiobitowa liczba całkowita bez znaku, CARD - 16-bitowa liczba całkowita bez znaku, INT - 16-bitowa liczba całkowita ze znakiem. Pozostałe typy to CHAR, ARRAY, POINTER i typy deklarowane przez użytkownika, np.

<pre>
TYPE CORD=[CARD x,y]
CORD point
point.x=42
point.y=23
</pre>

== Lista słów kluczowych ==

AND FI OR UNTIL
ARRAY FOR POINTER WHILE
BYTE FUNC PROC XOR
CARD IF RETURN
CHAR INCLUDE RSH
DEFINE INT SET
DO LSH STEP
ELSE MOD THEN
ELSEIF MODULE TO
EXIT OD TYPE

== Lista rozpoznawanych symboli ==

= - * /
& % =< <>
> <= $ !
( ) . [
] " ' ;
@

== Lista procedur bibliotecznych ==

Break LIST PrintCD SCompare Close Locate
PrintCDE SCopy color MoveBlock PrintCE SCopyS
device Note PrintD SetBlock DrawTo Open
PrintDE SetColor EOF Paddle PrintE SndRst
Error Peek PrintF Bound Fill PeekC
PrintI Stick GetD Plot PrintID StrB
Graphics Point PrintIDE StrC InputB Poke
PrintIE StrI InputBD PokeC Ptrig Strig
InputC Position Put TRACE InputCD Print
PutD ValB InputI PrintB PutDE ValC
InputID PrintBD PutE ValI InputMD PrintBDE
Rand XIO InputS PrintBE SAssign Zero
InputSD PrintC

== Cechy języka ==

Program pisze się w edytorze, kompiluje natomiast w tzw. monitorze, który ma też pewne funkcje ułatwiające debugging. Edytor jest pełnoekranowy, pole edycyjne można podzielić na dwa niezależne "okna". Możliwości edytora obejmują kopiowanie bloków, wyszukiwanie i zastępowanie tekstów itp.

Kompilator Action! jest jednoprzebiegowy, kod źródłowy jest kompilowany z pamięci, co dodatnio wpływa na szybkość kompilatora, ujemnie natomiast na maksymalną wielkość programu. Do obejścia tego problemu można wielopoziomowo wykorzystywać polecenia ''include''. Trzeba tu dodać, że Action! to jeden z najszybszych kompilatorów dostępnych dla ośmiobitowego Atari.

Wszystkie obliczenia dokonywane są w trybie liczb całkowitych ze znakiem. Język nie przewiduje wstawek w asemblerze w postaci mnemoników, podprogramy maszynowe muszą być załączane w postaci tablic wypełnionych stałymi szesnastkowymi lub dziesiętnymi.

Zmienne lokalne w Action! są alokowane pod stałymi adresami w pamięci, a nie na stosie, co z jednej strony daje bardziej wydajny kod wynikowy, a z drugiej uniemożliwia stosowanie rekurencji.

== Przykład kodu ==

Przykładowa procedura na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Sito_Eratostenesa sito Eratostenesa] napisana w Action!:

<pre>
BYTE RTCLOK=20, ; addr of sys timer
SDMCTL=559 ; DMA control

BYTE ARRAY FLAGS(8190)

CARD COUNT,I,K,PRIME,TIME

PROC SIEVE()

SDMCTL=0 ; shut off Antic
RTCLOK=0 ; only one timer needed

COUNT=0 ; init count
FOR I=0 TO 8190 ; and flags
DO
FLAGS(I)='T
OD

FOR I=0 TO 8190 ; and flags
DO
IF FLAGS(I)='T THEN
PRIME=I+I+3
K=I+PRIME
WHILE K<=8190
DO
FLAGS(K)='F
K==+PRIME
OD
COUNT==+1
FI
OD
TIME=RTCLOK ; get timer reading
SDMCTL=34 ; restore screen

PRINTF("%E %U PRIMES IN",COUNT)
PRINTF("%E %U JIFFIES",TIME)
RETURN
</pre>

== Sprawdzenie wersji ==
Odczyt komórki pamięci $B000 w oryginalnym cartridge-u pozwala uzyskać numer rewizji ACTION! Przykładowo: '''? $B000''' da w wyniku czterocyfrową liczbę szesnastkową, której ostatnie cyfry oznaczają numer rewizji. W wersji wydanej piracko przez Atrax wygląda to następująco:
<pre>
45056,$B000 = 6, $0136 54 310
</pre>
z czego wynika że jest to wersja 1, rewizja 3.6. W sieci dostępny jest obraz cartridge-a z wersją 02.. (numer odczytany z emulatora). Prawdopodobnie można też znaleźć inne.

Dokładniejsze testy wersji wykazały jednak, że wszystkie dostępne w sieci obrazy cartridge-y Action! mają dokładnie ten sam kod, różniący się wyłącznie opisem w dolnej części ekranu edytora oraz zawartością owej komórki $B000, przez co nie można na niej polegać. Prawdopodobnie spowodowane jest to specyfiką ówczesnego rynku, który przy ograniczonej dostępności do źródeł oprogramowania tworzył własne wersje programów (nowości sprzedawały się znacznie lepiej).

== Ciekawostki ==
* Istnieją wersje na cartridge'ach datowane na 1986 oraz 1987 rok, bez nazwy producenta/developera w komunikacie na dole ekranu. Prawdopodobnie ta ostatnia jest wersją z poprawkami, wydaną przez FTe, ale nie jest to informacja potwierdzona. Bliższa analiza natomiast wykazała brak różnic z wersją z 1983 roku, z wyjątkiem wyświetlanego komunikatu oraz zmienionej zawartości komórki $B000.
* Powstały projekty będące próbą przeniesienia kompilatora języka Action! na komputery osobiste:
**[[Effectus]], którego autorem jest [[Bostjan Gorisek]]
**[[Action! compiler]] napisany przez [[Jim Patchell|Jima Patchella]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.cyberroach.com/analog/an16/action.htm Oficjalny opis języka]
* [http://atariwiki.strotmann.de/wiki/Wiki.jsp?page=ACTION Strona z masą źródłówek]
* [http://atariki.krap.pl/images/2/29/Action_cheat_sheet.pdf Szybka podpowiedź]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Action! Hasło Action!] na en.wikipedia.org
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Action! Hasło Action!] na pl.wikipedia.org
* [http://gury.atari8.info/effectus/ Strona domowa Effectus]
* [http://www.noniandjim.com/Jim/atari/Action_Compiler.html Strona domowa Action! compiler]

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Języki programowania]]

Dyskusja:Action!

2012-08-24T16:40:48Z

Jellonek:

SIO2BSD

2012-06-17T19:26:51Z

Jellonek: /* Serwer plików */

Program umożliwiający wykorzystanie PC jako wirtualnych stacji dysków do Atari, działający na platformach unixopodobnych (BSD, Linux). Napisany zasadniczo dla FreeBSD. Korzysta z kabla [[SIO2PC]]. Autorem jest [[KMK]], przy programie współpracowali lub współpracują również [[Mikey]] i [[Mono]].

== Emulacja stacji dysków ==
=== FreeBSD ===
Obecna wersja pozwala na otwieranie plików [[ATR]] oraz uzyskanie stabilnych zapisów i odczytów z prędkością 57600 bps przy zastosowaniu protokołu [[UltraSpeed]] (standardowe 19200 oczywiście również jest obsługiwane), co wypraktykowano na następującym zestawie:

* notebook Toshiba Satellite, 1200 MHz
* konwerter COM2USB z układem FTDI
* FreeBSD 6.1, 6.2, 6.4 oraz 7.4

Maksymalna szybkość transmisji może być uzależniona od marki (czyli jakości) konwertera COM2USB. Na przykład konwertery Prolific nie pozwalają uzyskać transmisji szybszej niż 38400 bps.

Uwaga: jeśli są problemy ze stabilnością transmisji, to pomóc może podniesienie częstotliwości głównego zegara schedulera. Dla FreeBSD należy zmienić ustawienie sysctl kern.hz (u autora ma wartość 1600 Hz).

=== Linux ===
Linux pozwala na dokładniejszą kontrolę parametrów transmisji po stronie PC, w szczególności jest możliwe ustawienie dowolnej szybkości przesyłania danych, a tym samym dostrojenie jej do aktualnego [[HS Index]] układu [[POKEY]]. W ten sposób można na SIO2BSD uzyskać transfery do 126 kbps (przy HS Index równym 0). Autorem odpowiednich modyfikacji w kodzie SIO2BSD jest Mono.

Uwaga: jeśli są problemy ze stabilnością transmisji, to pomóc może, jak powyżej, podniesienie częstotliwości głównego zegara schedulera. W Linuxie trzeba przekompilować jądro z ustawieniami CONFIG_HZ_1000=y oraz CONFIG_HZ=1000 (opcja "Timer frequency" w menu "Processor type and features" podczas konfiguracji w menuconfig).

Testowano z Ubuntu 10.04 (lucid).

== Emulacja drukarki ==
Program opcjonalnie emuluje też drukarkę (tzn. urządzenie "P:" [[CIO]]) pozwalając przesłać dane, wysłane przez Atari na drukarkę, do wskazanego pliku (lub urządzenia), z translacją ATASCII->ASCII lub bez.

== Odczyt czasu i daty ==
Obsługiwany jest też protokół odczytu czasu [[APE Time]] - program APETIME.COM powinien działać bez problemu. W archiwum SIO2BSD znajduje się program APETIME.SYS przeznaczone dla [[SpartaDOS X]], umożliwiające ustawienie bieżącego czasu i daty przy starcie systemu, jeśli brak jest sprzętowego zegarka (np. [[R-Time 8]]).

== Serwer plików ==
Od wersji 1.06 program może działać jako serwer plików dla Atari. Wykorzystuje do tego protokół [[DOS2DOS]]. Sterownik dla Atari (konkretnie dla SpartaDOS X 4.4) jest dostępny w dystrybucji SpartaDOS X od wersji 4.43 (w [[SpartaDOS X Toolkit|Toolkicie]]) w katalogu >DRIVERS>PCLINK.

== Inne ==

Dodatkowo program uruchomiony jako ''mkatr'', potrafi tworzyć pliki ATR o zadanych parametrach.

Sposób wywołania programu:

mkatr [opcje] filename.atr

Za pomocą opcji -d można podać typowy rozmiar obrazu:
* 90k lub ss/sd,
* 130k lub ss/ed,
* 180k lub ss/dd,
* 360k lub ds/dd,
* 720k lub ds/qd,
* 1440k lub ds/hd,
* 16m,
* 32m,
natomiast opcjami:
* -t tracks,
* -s sectors_per_track,
* -h heads,
* -b bytes_per_sector
zdefiniować konkretną geometrię dysku dla tworzonego obrazu przez podanie odpowiednio ilości ścieżek na stronę (-t), ilości sektorów na ścieżce (-s), ilości głowic (stron dysku -h), ilości bajtów w sektorze (-b).

Opcja -f pozwala na utworzenie obrazu z 256-bajtowymi sektorami, gdzie sektory 1..3 mają pełny rozmiar (a nie 128 bajtów, jak jest domyślnie).

Predefiniowane gęstości i odpowiednie parametry geometrii dysku:

<table BORDER="1" cellpadding="5" cellspacing="0">

<tr>
<td>-d</td>
<td>-t</td>
<td>-s</td>
<td>-h</td>
<td>-b</td>
</tr>

<tr>
<td>90k lub ss/sd</td>
<td>40</td>
<td>18</td>
<td>1</td>
<td>128</td>
</tr>

<tr>
<td>130k lub ss/ed</td>
<td>40</td>
<td>26</td>
<td>1</td>
<td>128</td>
</tr>

<tr>
<td>180k lub ss/dd</td>
<td>40</td>
<td>18</td>
<td>1</td>
<td>256</td>
</tr>

<tr>
<td>360k lub ds/dd</td>
<td>40</td>
<td>18</td>
<td>2</td>
<td>256</td>
</tr>

<tr>
<td>720k lub ds/qd</td>
<td>80</td>
<td>18</td>
<td>2</td>
<td>256</td>
</tr>

<tr>
<td>1440k lub ds/hd</td>
<td>80</td>
<td>36</td>
<td>2</td>
<td>256</td>
</tr>

<tr>
<td>16m</td>
<td>1</td>
<td>65534</td>
<td>1</td>
<td>256</td>
</tr>

<tr>
<td>32m</td>
<td>1</td>
<td>65534</td>
<td>1</td>
<td>512</td>
</tr>

</table>

== Instalacja ==

Po rozpakowaniu programu w ustronnym miejscu należy wykonać <code>cd</code> do katalogu z rozpakowanymi plikami, a następnie wydać komendę <code>gmake install</code> z poziomu konta administratora. Gotowy plik binarny zostanie wkopiowany do katalogu <code>/usr/local/bin</code>

== Obsługa ==

SIO2BSD jest programem przeznaczonym do uruchomienia z konsoli. Parametry pracy użytkownik przekazuje w linii poleceń, np.

sio2bsd siala.atr baba.atr mak.atr

spowoduje przypisanie podanych plików ATR do napędów D1-D3. Gdy zachodzi potrzeba pominięcia napędu, należy zamiast nazwy pliku ATR podać znak "-" (minus), np.:

sio2bsd siala.atr - baba.atr mak.atr

Teraz pierwszy plik zostanie przypisany do D1, dwa ostatnie do D3 i D4, a D2 pozostanie wolne.

Żeby uaktywnić serwer plików, należy mu podać specyfikację katalogu:

sio2bsd siala.atr baba.atr mak

W tym przykładzie pliki ATR zostaną, jak wyżej, przypisane do D1 i D2, natomiast katalog ''mak'' - do pierwszego urządzenia plikowego (pod SpartaDOS X będzie to "PCL1:").

Ponadto dostępne są następujące opcje:

* -l - włącza dodatkowe komunikaty wyświetlane na konsoli (przydatne przy debugowaniu programu)
* -s nazwa - podaje nazwę pliku portu szeregowego inną niż domyślna (np. /dev/ttyS0)
* -b n - ustawia prędkość transmisji na 19200*n. Dopuszczalne wartości 'n': 1, 2, 3, 4 (tylko FreeBSD), 6. Wartość 0 pozwala na dokładniejsze ustawienie prędkości transmisji za pomocą przełącznika -i, -q oraz -c.
* -p nazwa - podaje nazwę pliku, do którego mają zostać przekierowane dane zapisywane przez Atari na drukarkę
* -t - włącza translację ATASCII->ASCII dla drukarki
* -u - serwer plików będzie "widział" tylko pliki z nazwami zapisanymi dużymi literami (od ang. uppercase)

Poniższe opcje pozwalają na ustawienie prędkości transmisji zgodnie z ustawieniami [[POKEY#Szybkość transmisji|POKEY]]-a:

* -i n - ustawia HS Index na wartość 'n'. Uaktywnienie tej opcji wymaga też podania "-b 0"
* -q hz - częstotliwość zegara wejściowego do obliczenia szybkości transmisji. Dopuszczalne wartości:
** pal - wybiera 1773447 Hz
** ntsc - wybiera 1789790 Hz
** ntscf - wybiera 1789772.5 Hz
Brak opcji -q powoduje przyjęcie uśrednionej częstotliwości PAL i NTSC stosowanej w maszynach z układem [[FREDDIE]], czyli 1781610 Hz.
Można też podać konkretną częstotliwość taktowania układu POKEY np. -q 1789772.5.
* -c const - ustawia stałą korygującą nieliniowo [[POKEY#Szybkość transmisji|prędkość transmisji]] liczoną wg wzoru:

F = q / (2 * (n + c))

gdzie F to prędkość transmisji wyrażona w bitach/s, q to częstotliwość taktowania POKEY-a, n to wartość dzielnika częstotliwości tzw. [[HS Index]] a c to właśnie stała const.

Domyślnie ustalona jest ona na 7.1861, co pozwala na bezproblemową komunikację z n=0.
Dokumentacja firmy ATARI ustala c=7, co pozwala na poprawne obliczenie prędkości transmisji dla większości wartości n.
Odchylenia od zakładanej prędkości związane są z obciążeniem i ilością urządzeń na magistrali SIO, oraz obecnością dodatkowych elementów pojemnościowych w niektórych modelach Atari.

== Download ==
* [http://drac030.krap.pl/sio2bsd.tar.gz SIO2BSD]

[[Kategoria: Emulacja]]
[[Kategoria: Polskie programy]]

Dyskusja:Jellonek

2012-06-13T11:57:56Z

Jellonek:

Jell, jeśli będzieś pernamentnie niszczył linki i usuwał puste linki do rzeczy, które mogą być później wypełnione (wide: usunięcie linka do gry Rebound w wersji Antic oraz przekierowanie do wersji Arcade na wikipedię, zamiast do wpisanego artka) będę Cię nazywał jeleniem, głupcem, idiotą itp. Jak zaczniesz poprawiać z sensem i się wywiązywać z tego, co miałeś zrobić - zaprzestanę tego procederu.--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 16:01, 30 maj 2012 (CEST)
:Tamto usuniecie było przypadkowe. Widzę że ile razy by Ciebie nie prosić, to i tak nie odniesie żadnego skutku... --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 10:58, 31 maj 2012 (CEST)
::Jak pewnie zauważyleś, przez długi czas tego nie robiłem. A post edytowałeś bodajże dwa razy, więc ciężko mówić o przypadkowym usunięciu.--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 22:51, 31 maj 2012 (CEST)
:::Co nie zmienia faktu że po chamsku odnosisz się do ludzi. Przez długi czas tego nie robiłeś, bo nie miałeś okazji (po dezercji z forum), więc proszę bez ściemy. Po prostu wychodzi z Ciebie brak kultury przy pierwszej od dłuższego czasu nadarzającej się okazji. ps. nadal "ciężko" piszę o przypadkowym usunięciu (ok, bardziej na miejscu będzie - nie do końca przemyślanym). --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 09:48, 1 cze 2012 (CEST)
::Co do chamstwa - przyganiał kocioł garnkowi. Co ja poradzę na to, że czasem zachowujesz się jak burak? Takie sa fakty. Ale zasadniczo nie ma o co kruszyć kopii - Ty będziesz myślał nad edycjami w atariki i na forum, ja nie będę Cię przezywał. Chyba zdrowy układ?--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 22:10, 1 cze 2012 (CEST)
:::Zdrowy układ to pozew o naruszenie dóbr osobistych. Tyle w temacie.--[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 09:13, 5 cze 2012 (CEST)
::Znaczy się, uważasz, że naruszyłeś moje dobra osobiste? Być może masz rację, musze rozważyć ten pozew...--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 21:10, 5 cze 2012 (CEST)
:::Nie udawaj że nie rozumiesz. Przezywając mnie w tym miejscu, imputując mi na forum że jestem złodziejem, nie reagując na moje prośby poprawy wspomnianych zachowań - naruszasz moje dobra osobiste, którymi są godność i dobre imię. Podpada to pod [http://www.polskieustawy.com/norms.php?actid=474&norm=216&lang=48&adate=20060109&head=0 art. 216 $2 KK]. --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 13:57, 13 cze 2012 (CEST)

Dyskusja:Jellonek

2012-06-05T07:13:05Z

Jellonek:

Dyskusja:Jellonek

2012-06-01T07:48:07Z

Jellonek:

Dyskusja:Jellonek

2012-05-31T08:58:34Z

Jellonek:

Dyskusja użytkownika:Sikor

2012-05-30T13:11:04Z

Jellonek:

==Re: Negowanie artykułów innych==
Proszę Cię o nie prowadzenie dyskusji dotyczącej artykułu [[Sikor Soft]] na stronach dyskusji użytkowników - bardziej odpowiednim miejscem jest [[Dyskusja:Sikor Soft]]. --[[Użytkownik:Krótki|Krótki]] 19:28, 6 lut 2011 (CET)
::Ale ja tu dyskutuję o twoim wpisie, więc nie wiem, do czego pijesz? Coś nie pasuje? Mi też nie pasuje, że o Tobie nic nie ma, wstydzisz się? A opisy zapatrywań, wpisów itp - są jak najbardziej potrzebne, czy ci się podoba, czy nie ;P--[[Użytkownik:Sikor|Sikor]] 19:30, 6 lut 2011 (CET)

==Przezywanie innych użytkowników==
Ponownie upraszam o nie przezywanie innych użytkowników (w tym wypadku mnie). Nie nazywam się Jeleniem i ponownie (kilkukrotnie o to prosiłem na forum) proszę o nie nazywanie mnie tak. --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 15:11, 30 maj 2012 (CEST)

Rebound (arcade)

2012-05-25T13:49:31Z

Jellonek:

Automat do gier wyprodukowany przez Atari w 1974 roku. Oryginalnie gra miała się nazywać Volleyball. Zasadniczo - jest to wariacja na temat [[Pong]]a.

==Linki==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Rebound_(video_game) Rebound] arcade w angielskojęzycznej wikipedii
* [http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=8vo1I00cqwA Film] na youtube
{{stub}}

[[Kategoria:Atari - Automaty]]

Rebound

2012-05-25T13:46:26Z

Jellonek: poprawiony link do wikipedii

Niniejszy opis dotyczy gry dla 8-bitowych komputerów Atari. Jeśli chcesz poczytać o wersji automatowej z 1974 roku - zajrzyj [[wikipedia:Rebound_(arcade_game)|tutaj]].

{{grafr|Rebound.gif}}
== Z czym to się je.. ==
"Taaaak, proszęęęę Państwa!!! Mamy finał!!! Rok 2107 to nasz roook!!!" - głos komentatora wyraźnie wskazywał na Twój sukces, drogi graczu. Jako pierwszy w historii naszego kraju doszedłeś do finału w grze "Rebound" - nowoczesnej odmianie tenisa. Nie zawiedź nas!!!

== Okoliczności przyrody ==
Gra pseudo-sportowa stworzona przez Ivana Mackintosha (program) oraz Richarda Munnsa (grafika i muzyka), która została wydana w 1987 roku przez brytyjska firmę Microvalue. Mimo swojej prostoty jest dopracowana nieomal w 100% - mamy doskonała grafikę, szybką akcjęi świetną muzykę (perkusja, której motyw występuje w kilku starszych [[demo|demach]].

== Sposób gry, czyli technikalia ==
'''Ekran tytułowy''':
::* '''OPTION''' - wybór poziomu trudności (od 1 do 3, prędkość rozgrywki)
::* '''SELECT''' - wybór ilości graczy (1 lub 2)
::* '''START''' - rozpoczęcie gry
'''Ekran gry''': podzielony jest na trzy poziome części:
* część górna dotyczy gracza numer 2 (lub komputera, gdy zastępuje on żywego przeciwnika);
* część dolna dla 1 gracza
* część środkowa, gdzie za pomocą trójkątów dochodzących do środka ekranu obrazowana jest ilość zwycięstw
'''Jak grać''': gra polega na odbijaniu paletką piłki, która leci do przeciwnika, odbijając się o bandy. Z punktu widzenia gracza jest to pseudo-trójwymiarowy [[Pong]] okraszony wspaniałą muzyką i grafiką. W grze jest dobrze przeliczona fizyka piłeczki (pamiętajcie drogie dziatki, że kąt padania równa sie kątowi odbicia, co ułatwi Wam opanowanie trudnej sztuki gry w Rebounda).
Na szczególną uwagę w grze zasługuje żywo reagująca na zdobyte punkty publiczność.

== Drobne oszustwa ==
Gdy gra się z komputerem, ustawienie paletki przy serwowaniu o jedną jej szerokość w prawo od lewej krawędzi bandy powoduje skuchę gracza sterowanego przez komputer - nie wiadomo, czy to jest błąd w algorytmie, czy miejsce dla testerów, które z jakiś przyczyn nie zostało później usunięte. Jest jeszcze jeden taki punkt, ale poszukajcie go sami.

== Podobne gry dla Atari XL/XE ==
* [[Tawerna]]

== Linki zewnętrzne ==
* [http://atari.fandal.cz/detail.php?files_id=2833 Rebound] na Fandalu
* Aktualna strona [http://www.microvalue.net/ Microvalue]

[[Kategoria:Gry dla Atari 8-bit]]

Jarosław Syrylak

2012-01-10T21:15:18Z

Jellonek:

Rzeszowianin, rocznik 1968. Do końca 1992 roku pisywał artykuły do [[Tajemnice Atari|Tajemnic Atari]] a od początku 1993 roku do zamknięcia działalności pisma był jego redaktorem naczelnym (po odejściu JBW). Był współautorem [[Bug Hunter]]a (debuggera z pakietu [[Quick Assembler]]a). Po zakończeniu działalności na Atari zajął się pisaniem gier na Amige (min. Smuś w 1994) a później na PC (min. programował dźwięk w grze Sołtys wydanej przez L.K. Avalon w 1995., Jack Orlando przez Topware Interactive w 1997r.). Pracował jako programista w rzeszowskim studiu Resync (m.in nad projektami na platformę XBox, grą Modo i Nanna). Obecnie prezes zarządu w firmie Eezee Products (casual games na PC).

== Varia: ==
W wyniku pewnego drobnego nieporozumienia pomiędzy autorami gry Magia Kryształu a Jarkiem Syrylakiem (dotyczyło infolinii LK Avalon), głowny antybohater gry Magia Kryształu nazywał się właśnie Syrylak. Autorom groził proces o zniesławienie, ale zakończyło się na telefonicznych przeprosinach i zapewnieniu że to się już więcej nie powtórzy :)

[[Kategoria:Ludzie]]

Dyskusja:Marek Pasek

2012-01-10T21:11:34Z

Jellonek:

Podobnie jak w hasle o Jarku Syrylaku - czy nie chodzi o http://www.eeezee-products.com/ ? w jednym hasle wystepuje "development" (niegooglalny), w drugim "products", ale w obu eezee, a nie eeezee, choc wystepuje na tej stronce wspomniane "casual games". --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 22:11, 10 sty 2012 (CET)

Dyskusja:Jarosław Syrylak

2012-01-10T21:09:06Z

Jellonek:

Czy nie chodzi raczej o http://www.eeezee-products.com/ --[[Użytkownik:Jellonek|jellonek]] 22:09, 10 sty 2012 (CET)

Io

2012-01-10T21:07:36Z

Jellonek:

Tomasz 'Io' Wojtowicz. Rzeszowianin z pochodzenia (rocznik 1979), obecnie pracuje i mieszka w Krakowie. Grafik 3D ze sceny PC (grupa Fuse) wciągnięty do [[Aids]] przez [[Warp]]a. Ozdobił graficznie demo [[Trial]], wystawione na [[Last Party 1999]]. Sam też pojawił się na tym party. Po rozpadzie grupy zakończył swą przygodę z Atari na dobrych parę lat.

W 2011 zaczął zabawę z portowaniem emulatorów różnych kultowych komputerów na platformę Android (m.in. Amigi, Classic Maca czy 16bitowego Atari). W chwili obecnej pracuje nad sportowaniem [[Atari plus plus|Atari++]]. Zawodowo software architekt w ośrodku Motoroli w Krakowie.

== Links ==
[http://droidpuae.blogspot.com Emulator PUAE na Androida]

[http://droidmac.blogspot.com Emulator Mac'a 68k na Androida]

[http://ahatari.blogspot.com Port Hatari na Androida]

[[Kategoria:Ludzie]]

SpartaDOS

2012-01-10T12:35:06Z

Jellonek: chwilowe (poki 4.4x jest mniejsze niz 4.50) zaktualizowanie danych

{{grafr|spartados.png}}

Najbardziej zaawansowany [[DOS]] dla Atari XL/XE. Powstał w amerykańskiej firmie [[ICD|ICD, Inc.]] w połowie lat osiemdziesiątych. Znane wersje:

* SpartaDOS 1.1 - komercyjny DOS dla komputerów serii 400/800, posługujący się też nieco innym od reszty wersji formatem dyskietek; wydany przez ICD.
* SpartaDOS 2.3 - komercyjny DOS dla komputerów serii XL/XE, wydany przez ICD.
* SpartaDOS 3.2d - komercyjny DOS dla komputerów serii XL/XE, wydany przez ICD.
* SpartaDOS 3.2f, 3.2g i 3.2gx - wydana przez [[FTe]] jako shareware nieco zmodyfikowana wersja SpartaDOS 3.2
* SpartaDOS 3.3 - jeszcze jedna shareware'owa odmiana SpartaDOS 3.2
* [[SpartaDOS X]] 4.17-4.21 - opracowana zupełnie od nowa wersja SpartaDOS, wydana przez ICD na module ROM.
* SpartaDOS X 4.22 - nieco zmodyfikowana - nie zawsze na korzyść - wersja SpartaDOS X wydana przez [[FTe]].
* SpartaDOS X 4.39RC - próbna aktualizacja wersji 4.22, z poprawkami błędów, nowymi programami użytkowymi, sterownikami itp., przygotowywana przez [[DLT (grupa)|DLT]] [http://trub.atari8.info/index.php3?strona=html%2Fsdx_upgrade.html].
* SpartaDOS X 4.4x - [[SpartaDOS_X#SpartaDOS_X_4.4x|kolejne wersje]] zaczynając od 4.41 przygotowywane przez DLT.

== Technikalia ==
SpartaDOS pracuje z dyskietkami w [[format SpartaDOS|formacie niezgodnym z innymi DOSami]]. Standardowo instalowany jest sterownik zapewniający obsługę [[format AtariDOS 2|formatu AtariDOS 2]], lecz - w wersji 'X' DOS-u - może on nie być ładowany do pamięci.

Obsługuje praktycznie wszystkie pojemności dyskietek (oraz oczywiście dyski twarde) aż do 16MB pojemności (65536 sektorów po 256 bajtów) na jedną partycję (może ich być osiem). SpartaDOS X w wersjach do 4.22 włącznie obsługuje dziewięć dysków (wciąż po 16 MB), a w wersji od 4.39 - piętnaście po 32 MB.

Mimo iż system plików SpartaDOS nie wprowadza sam z siebie organiczeń co do liczby wpisów w katalogu, SpartaDOS 2.x i 3.x dopuszczają tylko do 126 wpisów; SpartaDOS X zwiększa ten limit do 1423 wpisów.

SpartaDOS jako jedyny popularny DOS dla ośmiobitowego Atari implementuje znaną z "większych" systemów funkcję [[SEEK]] (pozostałymi są raczej egzotyczne [[DOS 3.0]], [[DOS 4.0]] i [[DOS XE]]).

Istnieje także stworzony przez [[BeWeSoft]]a klon SpartaDOS - [[BW-DOS]].

Wadą SpartaDOS (której pozbawione są SpartaDOS X i BW-DOS) jest to, że rezyduje w pamięci znajdującej się "pod" ROM-em systemu operacyjnego. Z tego powodu nie można pod tym DOS-em używac niektórych programów korzystających z tej pamięci, np. z [[Turbo BASIC XL|Turbo BASIC-a XL]].

== Obsługa ==

SpartaDOS komunikuje się z użytkownikiem przez interpreter poleceń, podobnie jak [[DOS XL]] (jednak interpreter poleceń SpartaDOS jest bardziej rozbudowany niż w DOS XL). W SpartaDOS 1.1, 2.x i 3.x interpreter poleceń rezyduje cały czas w pamięci, natomiast w SpartaDOS X jest każdorazowo (przy uruchamianiu programów) usuwany z pamięci i ładowany ponownie, kiedy jest potrzebny (o ile użytkownik nie zażyczy sobie zatrzymania interpretera na stałe w pamięci lub jego wymiany na coś innego).

== Zobacz też ==
* [[SpartaDOS X]]
* [[SpartaDOS Construction Set]]
* [http://www.krap.pl/mirrorz/www.strotmann.de/cas/Infothek/RefSpartaDos/spartadosreference.pdf SpartaDOS Construction Set User's Manual]
* [http://www.krap.pl/mirrorz/www.strotmann.de/cas/Infothek/FTEdosReference32g/ SpartaDOS 3.2g Quick Reference]

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Programy użytkowe]]

Spectre GCR

2011-10-28T06:56:48Z

Jellonek: orginalny adres juz nieosiagalny

Spectre GCR było urządzeniem podłączanym do portu ROM Cartridge Atari ST, które zamieniało go w Mac-a (Macintosh Plus).
Był to ostatni i najlepszy [http://pl.wikipedia.org/wiki/Emulator emulator] Mac-a na ST, i zastępował poprzednie tego typu rozwiązania [[Magic Sac]] i [[Spectre 128]].
Wymagało od użytkownika posiadania oryginalnych ROM-ów Macintosha 128k i systemu operacyjnego w wersji 6.0.8.
Podłączenie do portu stacji dysków umożliwiało korzystanie z większości oryginalnego oprogramowania dla Macintosha.
Spectre GCR ruszy na 1 MB pamięci, ale 2 lub 4 MB są zalecane.

Autorem tego urządzenia jest [[David Small]]

* [http://web.archive.org/web/20091026135356/http://geocities.com/clu-da-bard/spectre.html Zachowane archiwum oficjalnej strony]

* Zobacz też [[Aladin]]

<center>[[Grafika:Gcr.jpg]]</center>

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]

Aladin

2011-10-28T06:53:12Z

Jellonek: literowka

Aladin to emulator klasycznego [http://pl.wikipedia.org/wiki/Macintosh#Klasyczne_Macintosh Macintosha] na Atari [[ST]]. Składa się z częsci programowej i sprzętowej. Sam emulator to program natomiast wymaga [[Gniazdo_Cartridge_%28ST%29|kartridża]] z oryginalnymi ROM-ami (64 kB) Macintosha.

=== Ficzery ===

Wymaga standardowego ST - 8 Mhz, pracuje w rozdzielczości mono 640x400, potrafi zaadresować całą pamięć Atari - 4 MB RAM. Porty szeregowy i równoległy. Wraz z wersją 3.0, Aladin obsługuje również dyski twarde.

Istnieje nielegalna wersja tego programu ([[MacBongo]]), która pracuje bez kartridża (czyta obrazy ROM).

Producent: [[ProficomP]]

W 1988 roku cena wynosiła około 265 dolarów.

* Zobacz też [[Spectre GCR]]

<center>[[Grafika:Aladin_cart.jpg]]</center>

{{stub}}
[[Kategoria:Atari ST]]

Lotharek

2011-03-24T21:45:06Z

Jellonek:

{{grafr|Lotharek.jpg}}

Przemysław Michał Lothar Krawczyk (stąd nick LOTHARek - po ojcu).
Osoba, która wzbudziła wiele kontrowersji na forum [[Atari Area]], gdzie jest aktywny od 2005 roku. Używał tam kiedyś również (alternatywnej) ksywy ALP. Z zamiłowania elektronik. Niegdyś niezłomny zwolennik mało popularnego i lubianego w Polsce interfejsu [[MyIDE]]. Stał się też bohaterem dwóch [[fake|fejkowych]] [[demo|demosów]] "MyIDE Demo".

Pochodzi z Piekar Śląskich; pierwszy komputer ATARI kupił w sklepie prowadzonym przez mamę [[Paskud]]a.

Ponownie żonaty (szczęśliwie), przyznaje się do jednego dziecka. Na [[Sillyventure 2010]] ustanowił rekord z lutownicą w ręce - 19 godzin. Pojawia się od kilku lat regularnie na większości [[copy party|PARTY]] ([[Głuchołazy]], [[Grzybsoniada]], SV2k10, [[Forever]])
[[Kategoria:Ludzie]].

== Strona domowa ==
* [http://www.lotharek.pl www.lotharek.pl]

[[Kategoria:Ludzie]]

6502

2011-02-10T19:54:35Z

Jellonek:

[[Procesor]] produkowany przez [http://en.wikipedia.org/wiki/MOS_Technology MOS Technology]. Pierwszy raz wprowadzony do produkcji we wrześniu 1975 roku, wytwarzany przy wykorzystaniu technologii [http://en.wikipedia.org/wiki/MOSFET NMOS].
Procesor w odróżnieniu od innych rówieśników nie był budowany w oparciu o mikrokod, był wewnętrznie prostszy i mógł pracować z mniejszymi częstotliwościami zewnętrznymi (zwykle pomiędzy 1 a 2 MHz), osiągając przy tym porównywalną wydajność. Obniżało to koszt układów z nim współpracujących, wykorzystywanych w komputerze.

== Parametry ==
* ośmiobitowa szyna danych
* szesnastobitowe adresowanie
* 56 udokumentowanych rozkazów
* 13 trybów adresowania
* jeden ośmiobitowy rejestr ogólnego przeznaczenia (A - akumulator)
* dwa ośmiobitowe rejestry indeksujące (X i Y)
* ośmiobitowy rejestr statusu - P
* ośmiobitowy wskaźnik stosu - S
* szesnastobitowy licznik programu - PC

W przestrzeni adresowej 6502 jest wyróżniony obszar przeznaczony na stos - jest to obszar od $0100 do $01FF.

== Błędy w 6502 ==
* dodawanie i odejmowanie w trybie dziesiętnym ustawia znaczniki N i Z nieodpowiednio dla uzyskanego wyniku dziesiętnego (odzwierciedlają one cząstkowy wynik binarny operacji, przed korekcją dziesiętną)
* rozkaz JMP ($xxFF) pobierze adres skoku z komórek $xxFF/$xx00 zamiast z $xxFF/$xy00.
* rejestr znaczników zapisany na stos przez PHP ma zawsze ustawiony bit B
=== Błędy związane z przerwaniami ===
* znaczniki są nieustalone po RESET
* wystąpienie przerwania nie wyłącza trybu dziesiętnego ALU
* wystąpienie przerwania podczas wykonywania rozkazu BRK spowoduje, że zostanie on zignorowany.
* jednoczesne wystąpienie przerwania [[NMI]] oraz [[IRQ]] powoduje, że to pierwsze zostanie zignorowane (jest to w zasadzie błąd w oryginalnej dokumentacji 6502, który spowodował, że sygnał NMI podawany przez układy specjalizowane zbudowane na jej podstawie - np. [[ANTIC (układ)|ANTIC]] - jest za krótki w stosunku do rzeczywistych wymagań procesora).
* obsługa przerwania NMI, które wystąpiło podczas wykonywania odgałęzienia ("wykonany" rozkaz Bxx), jest opóźniona do chwili zakończenia wykonywania rozkazu następnego po odgałęzieniu, zamiast rozpoczynać się w chwili zakończenia samego rozkazu odgałęzienia ([http://www.atariage.com/forums/topic/168550-a-taken-branch-before-nmi-delays-nmi-execution-by-one-full-instruction/ źródło]).
=== "Zbędne" odczyty i zapisy ===
* rozkazy typu ''read-modify-write'' (ASL, DEC, INC, LSR, ROL, ROR) wykonują dwa zapisy do modyfikowanej komórki pamięci, z czego za pierwszym razem procesor zapisuje odczytaną z komórki wartość.
* rozkazy w indeksowanym trybie adresowania (abs,X i abs,Y) dokonują dodatkowego odczytu spod niewłaściwego adresu, jeśli dodanie adresu bazowego i indeksu powoduje zwiększenie starszego bajtu adresu efektywnego (czyli jego "przejście" na następną stronę).
* wykonany rozkaz odgałęzienia (Bxx) powoduje dodatkowy odczyt spod niewłaściwego adresu, jeśli przeskok jest na sąsiednią stronę.

Błędów tych pozbawione są późniejsze wersje procesora, tj. [[65C02]] oraz [[65C816]].

== Ciekawostki ==
* Procesor ma pewną liczbę [[Nieudokumentowane rozkazy 6502C|nieudokumentowanych rozkazów]]. Szczegóły działania części z nich zależą od konkretnej wersji procesora. Dlatego, mimo że zastępują one w niektórych przypadkach kilka rozkazów standardowych, nie jest zalecane ich używanie.
* Listing programu przeznaczony dla procesora 6502 był wykorzystany w filmie "The Terminator" (1984, pol. '''Elektroniczny Morderca''') przy wyświetlaniu obrazu z kamery Terminatora T800 Model 101. Jest to listing programu dla komputera Apple II.
* Robot Bender, bohater serialu animowanego ''Futurama'', będącego jedną z głównych atrakcji czwartego [[Sztab Małopolska|Sztabu Małopolska]], ma "mózg" zbudowany na procesorze 6502, o czym dowiadujemy się z odcinka pod tytułem "Fry & the Slurm Factory".

== 6502 w Atari ==

Komputery serii [[400/800]] są wyposażone w układ 6502A lub 6502B. Są to "szybsze", czyli przystosowane do pracy z szybszym zegarem, wersje 6502. Zwykły 6502 może działać z częstotliwością do 1 MHz, wersja A do 2 MHz, a wersja B do 3 MHz.

Serie [[XL]] i [[XE]] mają jeszcze nieco zmodyfikowany procesor, znany jako [[6502C]]. Zmiana w stosunku do oryginału polega na dodaniu linii HALT, której uaktywnienie powoduje zatrzymanie procesora i odłączenie go od magistrali. W modelach 400/800 robił to oddzielny obwód złożony z elementów dyskretnych.

Szybkość taktowania procesora w Atari zależy od tego, do jakiego systemu telewizji przystosowany jest komputer:

* wersja NTSC: 1,789790 MHz lub (w [[XE]]) 1,7897725 MHz
* wersja PAL: 1,773447 MHz
* wersja SECAM: 1,7815 MHz (tylko [[XL]] i [[XE]])

== Zobacz także ==
* [[6502C]]
* [[65C02]]
* [[65C816]]
* [[6507]]
* [[Przerwania]]
* [[NTSC vs PAL]]
* [http://oldcomputers.net/kim1.html Pierwszy mikrokomputer z 6502]
* [http://www.6502.org 6502.org]
* [http://www.cpu-collection.de/?tn=1&l0=cl&l1=650x Zdjęcia i specyfikacja na stronie cpu-collection.de]
* [http://krap.pl/mirrorz/atari/www.howell1964.freeserve.co.uk/parts/6502_CPU.htm 6502 CPU and variants]

[[Kategoria:Atari 8-bit]]

Nosty

2011-01-17T19:19:06Z

Jellonek:

Arkadiusz 'Nosty' Staworzyński. Łodzianin. Niegdyś współautor jednej z wersji gry [[Professional Killers II]]. Autor i główny kontruktor projektu [[Real3D]]. Zajmuje się poza tym zbieractwem sprzętu spod znaku [[Atari]] oraz [[kartridż]]y, można na niego liczyć jeżeli chodzi o różne sprzętowo-programowe "perełki". Pojawia się na zlotach od [[QuaST 2005|QuaSTa 2005]].

== Działalność wydawnicza ==
Prowadzi firmę '''GR8 SOFTWARE''', zajmującą się wydawaniem kolekcjonerskich edycji gier na 8-bitowe Atari.

== Odnośniki zewnętrzne ==

* [http://atari.online.pl/v01/index.phtml?subaction=showfull&id=1180146122&archive=&start_from=&ucat=5&ct=wywiady Wywiad z Nostym na atari.online.pl]
* [http://real3d.atari8.info Strona projektu '''Real3D''']

{{stub}}

[[Kategoria:Ludzie]]

800XE

2010-08-22T14:27:25Z

Jellonek:

{{grafr|800xe.jpg}}
Atari 800XE to odmiana popularniejszego modelu [[65XE]] przeznaczona na rynek europejski, głównie niemiecki i polski (co ciekawe w tej chwili, nawet w Polsce, bardzo trudna do zdobycia). Miała to być wersja niskobudżetowa, toteż 800XE sprzedawany był w nieeleganckim, tekturowym, białym pudełku z niebieskim napisem. Sprzedawany był w Polsce prawdopodobnie jedynie przez niespełna rok (w 1992)

800XE od 65XE niczym się nie różni od strony użytkowej, ale wewnętrznie jest to raczej [[130XE]] pozbawione dodatkowej pamięci. Na płycie głównej jest wolne miejsce na dodatkowe kości pamięci oraz kontroler pamięci rozszerzonej.

Kupując ten model Atari można się spodziewać wadliwego układu [[GTIA]], który ma problemy z wyświetlaniem trybów wielokolorowych.

[[Kategoria:Atari 8-bit]]

John Harris

2010-07-08T09:20:59Z

Jellonek:

{{grafr|jharris.jpg}}
Zasłużony dla 8-bitowego Atari programista ze Stanów Zjednoczonych. Tworzył prawie od początku istnienia tego komputera. Na koncie ma zarówno gry (np. [[Alley Cat]], Frogger, JawBreaker, Mouskattack), jak i całkiem udane programy użytkowe (asembler [[MAE]] i edytor graficzny [[GED]]), które jednakże nie grzeszyły przystępnym interfejsem użytkownika. John Harris pracował m.in. w Sierra On-Line oraz Blythe Valley Software. Tworzy(ł) również na komputerze IBM PC (np. algorytmy A.I. w "Quest for Glory V") oraz na konsoli Game Boy Color.

Linki:
* [http://www.atarimania.de/lst_soft-MENU-8-TYPE_CODE-G-PRG_ID-547.html John Harris w ATARIMANII]

[[category: Ludzie]]

Tracy Richmond Hall

2010-07-08T09:18:57Z

Jellonek:

{{grafr|STBookTH1.gif}}

'''Tracy Richmond Hall''' - w latach 1989-1992 pracownik [[Atari|Atari Corporation (Sunnyvale, CA)]] na stanowisku głównego projektanta (ang. ''Senior Design Engineer'').

== Odpowiedzialny za ==

* Zaprojektowanie cyfrowego, wielostandardowego systemu przechwytywania/nakładania/chroma-key video (?) jako dodatku do [[Falcon030|Falcona030]].
* Wdrożył analogowo-cyfrowy system dźwięku dla Falcona030 (8-ścieżek, 16-bit) i nadzorował prace nad nim.
* Projektant [[STBook]]a, włącznie z systemem, funkcjami niskiego poboru prądu, przełączania zasilania, usypiania i budzenia systemu. [[VectorPad]], obsługa dysków IDE oraz akcesoria - zewnętrzna stacja dysków HD, zewnętrzna klawiatura numeryczna i rozszerzenie portów MIDI. Nowy kontroler klawiatury na potrzeby nowych funkcji specyficznych dla STBooka.
* Projektant Stylusa (ST Pad, pendrive), wraz z interfejsem do obsługi kart PCMCIA.
* Prowadził wiele innych projektów.

[[Kategoria:Ludzie]]

CFN

2010-05-08T13:25:15Z

Jellonek:

Calamus Font, format pliku opracowany i zastosowany przez firmę [[DMC]] do przechowywania wektorowych [[font]]ów dla programu [[Calamus]]. Fonty te przeznaczone są do druku w wysokiej rozdzielczości (np. na offsecie) i z tego powodu nie przewiduje się stosowania [http://pl.wikipedia.org/wiki/Hinting hintingu] ani innych technik wygładzania krawędzi na rastrach o niskiej rozdzielczości (przede wszystkim na ekranie komputera).

Podobnie jak w innych tego typu formatach (np. [http://pl.wikipedia.org/wiki/Fonty_PostScript PostScript Type 1]) znaki definiowane są jako sekwencje [http://pl.wikipedia.org/wiki/Krzywa_B%C3%A9ziera wielomianowych krzywych Beziera trzeciego stopnia]. [http://nwalsh.com/comp.fonts/FAQ/cf_15.htm Niektóre źródła] twierdzą, że fonty CFN charakteryzują się przy tym większą precyzją niż fonty Type 1.

Plik CFN może zawierać numer seryjny kopii programu Calamus, dla której przeznaczony jest font, nie da się go wtedy otworzyć na kopii o innym numerze. Istnieje jednak całkiem sporo fontów dostępnych za darmo, akceptowanych przez wszystkie kopie Calamusa. Tu trzeba dodać, że istnieją co najmniej dwie wersje fontów CFN, jedna przeznaczona dla starszego Calamusa 1.0x, druga dla nowszego Calamusa S i SL. Calamus 1.0x odmówi otwarcia pliku przeznaczonego dla Calamusa SL, nawet jeśli nie ma przeciwwskazań co do numeru seryjnego.

Jak dotąd, dokumentacja formatu pliku CFN nie została upubliczniona przez firmę DMC.

[[Kategoria:Atari ST]]
[[Kategoria:Formaty plików]]

Użytkownik:Eros

2010-04-14T20:59:59Z

Jellonek:

[[Eros]]

Jellonek

2010-04-13T20:22:53Z

Jellonek: aktualizacja/destubizacja (bo co tu wiecej pisac? no chyba ze "noper") ;)

{{grafr|Jell.png}}
Piotr Skamruk z Lublina. Informatyk z zawodu, a poza tym wielbiciel małego Atari, sytemów *nix i (dobrego) picia. Jeden z '''najaktywniejszych''' użyszkodników portalu [[atari.area]] (od 2003 r.).
[[Kategoria:Ludzie]]

Action!

2010-04-09T12:08:20Z

Jellonek: /* Sprawdzenie wersji */ przeredagowanie. wersja -> rewizja

{{grafr|action.gif}}
Strukturalny, kompilowany język programowania dla ośmiobitowych Atari. Dzieło programisty [[OSS]] nazwiskiem Clinton Parker, sprzedawane od 1983 roku pod marką ''Action Computer Services''. Właścicielem praw autorskich było kolejno [[OSS]], [[ICD]], a w końcu [[FTe]].

Action! łączy w sobie cechy [[C]] i [[Pascal]]a, czyli wygodę programowania z całkiem szybkim kodem wynikowym. Składnia Action! była wzorowana na języku [http://en.wikipedia.org/wiki/ALGOL_68 ALGOL 68]. Niemałą zaletą Action! jest dość wygodny, pełnoekranowy edytor. W języku tym napisano sporo programów użytkowych (np. [[DiskRx]]) i gier, np. [[Problem Jasia]].

Oryginalna wersja języka występuje na [[cartridge]]'u, ale krążyła też niemal w pełni funkcjonalna wersja dyskowa. Język na cartridge'u zajmował 16k - w dwóch bankach po 8k (oddzielnie edytor i monitor) - zajmującym te same adresy, co interpreter Atari BASIC, tj. $A000-$BFFF.

Ciekawostką jest spora biblioteka procedur krążąca w sieci, dzięki czemu Action! stał się bardzo rozbudowanym i elastycznym narzędziem pracy dla programistów.

Znane osobistości używające Action! to: [[Jakub Husak]], [[Gizmo Magic]].

== Typy danych ==

W Action! występują trzy typy danych numerycznych: BYTE, CARD i INT. BYTE to ośmiobitowa liczba całkowita bez znaku, CARD - 16-bitowa liczba całkowita bez znaku, INT - 16-bitowa liczba całkowita ze znakiem. Pozostałe typy to CHAR, ARRAY, POINTER i typy deklarowane przez użytkownika, np.

<pre>
TYPE CORD=[CARD x,y]
CORD point
point.x=42
point.y=23
</pre>

== Lista słów kluczowych ==

AND FI OR UNTIL =< (
ARRAY FOR POINTER WHILE <> )
BYTE FUNC PROC XOR # .
CARD IF RETURN = > [
CHAR INCLUDE RSH - >= ]
DEFINE INT SET * < "
DO LSH STEP / <= '
ELSE MOD THEN & $ ;
ELSEIF MODULE TO % ! @
EXIT OD TYPE

== Lista procedur bibliotecznych ==

Break LIST PrintCD SCompare Close Locate
PrintCDE SCopy color MoveBlock PrintCE SCopyS
device Note PrintD SetBlock DrawTo Open
PrintDE SetColor EOF Paddle PrintE SndRst
Error Peek PrintF Bound Fill PeekC
PrintI Stick GetD Plot PrintID StrB
Graphics Point PrintIDE StrC InputB Poke
PrintIE StrI InputBD PokeC Ptrig Strig
InputC Position Put TRACE InputCD Print
PutD ValB InputI PrintB PutDE ValC
InputID PrintBD PutE ValI InputMD PrintBDE
Rand XIO InputS PrintBE SAssign Zero
InputSD PrintC

== Cechy języka ==

Program pisze się w edytorze, kompiluje natomiast w tzw. monitorze, który ma tez pewne funkcje ułatwiające debugging. Edytor jest pełnoekranowy, pole edycyjne można podzielić na dwa niezależne "okna". Możliwości edytora obejmują kopiowanie bloków, wyszukiwanie i zastępowanie tekstów itp.

Kompilator Action! jest jednoprzebiegowy, kod źrodłowy jest kompilowany z pamięci, co dodatnio wpływa na szybkość kompilatora, ujemnie natomiast na maksymalną wielkość programu. Do obejścia tego problemu można wielopoziomowo wykorzystywać polecenia ''include''. Trzeba tu dodać, że Action! to jeden z najszybszych kompilatorów dostępnych dla ośmiobitowego Atari.

Wszystkie obliczenia dokonywane są w trybie liczb całkowitych ze znakiem. Język nie przewiduje wstawek w asemblerze w postaci mnemoników, podprogramy maszynowe muszą być załączane w postaci tablic wypełnionych stałymi szesnastkowymi lub dziesiętnymi.

Z braku dynamicznego zarządzania pamięcią w Action! niemożliwa jest rekurencja.

== Przykład kodu ==

Przykładowa procedura na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Sito_Eratostenesa sito Eratostenesa] napisana w Action!:

<pre>
BYTE RTCLOK=20, ; addr of sys timer
SDMCTL=559 ; DMA control

BYTE ARRAY FLAGS(8190)

CARD COUNT,I,K,PRIME,TIME

PROC SIEVE()

SDMCTL=0 ; shut off Antic
RTCLOK=0 ; only one timer needed

COUNT=0 ; init count
FOR I=0 TO 8190 ; and flags
DO
FLAGS(I)='T
OD

FOR I=0 TO 8190 ; and flags
DO
IF FLAGS(I)='T THEN
PRIME=I+I+3
K=I+PRIME
WHILE K<=8190
DO
FLAGS(K)='F
K==+PRIME
OD
COUNT==+1
FI
OD
TIME=RTCLOK ; get timer reading
SDMCTL=34 ; restore screen

PRINTF("%E %U PRIMES IN",COUNT)
PRINTF("%E %U JIFFIES",TIME)
RETURN
</pre>

== Sprawdzenie wersji ==
Odczyt komórki pamięci $B000 pozwala uzyskać numer rewizji ACTION! Przykładowo: '''? $B000''' da w wyniku czterocyfrową liczbę szesnastkową, której ostatnie cyfry oznaczają numer rewizji. W wersji wydanej piracko przez Atrax wygląda to następująco:
<pre>
45056,$B000 = 6, $0136 54 310
</pre>
z czego wynika że jest to wersja 1, rewizja 3.6. W sieci dostępny jest obraz cartridge-a z wersją 02.. (numer odczytany z emulatora). Prawdopodobnie można też znaleźć inne.

== Ciekawostki ==
* Istnieją wersje na cartridge-ach datowane na 1986 oraz 1987 rok, bez nazwy producenta/developera w komunikacie na dole ekranu. Prawdopodobnie ta ostatnia jest wersją z poprawkami, wydaną przez FTe, ale nie jest to informacja potwierdzona.
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.cyberroach.com/analog/an16/action.htm Oficjalny opis języka]
* [http://www.strotmann.de/twiki/bin/view/APG/LangACTION Strona z masą źródłówek]
* [http://atariki.krap.pl/images/2/29/Action_cheat_sheet.pdf Szybka podpowiedź]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Action! Hasło Action!] na en.wikipedia.org
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Action! Hasło Action!] na pl.wikipedia.org

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Języki programowania]]

TDC

2010-04-09T11:59:36Z

Jellonek: przeredagowanie

{{grafr|tdc.jpg}}
Tomasz 'Tdc' Cieślewicz. Znany również jako '''Alf'''. Atarowiec bardziej z zamiłowania niż z działalności. Niegdyś udzielał się nieco w [[Atari Magazyn]]ie. Obecnie niemal nieaktywny na forum [[atari.area]]. Główny bohater [[TDC Hack Demou]]. Wg własnych deklaracji, od wczesnych lat 90 specjalista od programowania w języku [[Action!]], obecnie - przy próbach skompilowania napisanych dawno temu programów - co i rusz natrafiający na [http://atarionline.pl/forum/comments.php?DiscussionID=376&page=1#Item_18 błędy w kompilatorze].

Na party w [[Głuchołazy|Głuchołazach]] wystawił grafikę w [[ST]] [[gfx]] [[compo]] ([[Media:2terribl.png|podgląd]]), zrobioną podczas trwania tej imprezy. Bez wiedzy autorów (drugim był [[Kaz]]) którzy przygotowywali ją do demka, na kompoty w Głuchołazach 2009 trafiła praca [http://tdc.pigwa.net/PraceZKompotow/Glucholazy2009_TDC_Falcon.png"Falcon"], powstała (wg Tdc - do 2009 była nieznana) w pierwszej połowie lat 90. Zajęła ona tam 2 miejsce.

Ze względu na fakt rozprzestrzeniania się na forum publicznym pogłosek (patrz [http://atariarea.krap.pl/forum/viewtopic.php?pid=101134#p101134 odpowiedni wątek] na [[Atari Area]], [http://atariarea.krap.pl/forum/viewtopic.php?pid=104333#p104333 tu jest jego zakończenie]), [http://tdc.pigwa.net/PraceZKompotow/Glucholazy2007_2terribl_work.zip Tdc zamieścił na serwerze wszystkie pliki pracy nad grafiką, która trafiła na kompoty w 2007 roku].

Obeność na parties:

* [[QuaST 1998]] Elbląg
* [[Kocerany]] 2003
* Opalenica 2006
* [[Głuchołazy]] 2006
* [[Grzybsoniada]] 2007
* Głuchołazy 2007
* Głuchołazy 2008
* Grzybsoniada 2009
* Głuchołazy 2009

[[Kategoria:Ludzie]]

CC65

2010-03-23T21:33:44Z

Jellonek: doczyszczenie

'''cc65''' to pakiet kompilatora języka [[C]], [[asembler]]a, menedżera bibliotek oraz konsolidatora. Pierwsza wersja została napisana w 1989 roku przez Johna R. Dunninga i była wersją [http://en.wikipedia.org/wiki/Small-C Small-C] na [[Atari 8-bit|małe Atari]]. Obecnie rozwijana wersja (działająca wyłącznie w trybie [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kompilacja_skro%C5%9Bna kompilacji skrośnej]), potrafi kompilować pod różne komputery oparte o [[procesor]] [[6502]], jak i 65816 (np. różne odmiany Atari 8-bit, Commodore C64/C128/C16/C116 i inne, Apple II, Nintendo NES...). Pakiet rozwijany jest pod przewodnictwem Ullricha von Bassewitza.

== Skład pakietu ==
* ar65 - program do tworzenia bibliotek *.lib i operacji na nich
* ca65 - [http://pl.wikipedia.org/wiki/Makroasembler makroasembler] dla procesorów 6502, 65C02 i 65816
* cc65 - skrośny kompilator języka C, tworzący kod źródłowy asemblera ca65
* cl65 - proste w użyciu narzędzie do kompilacji i konsolidacji, będące nakładką na ca65, cc65, co65 i ld65
* co65 - program narzędziowy do konwersji [http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik_obiektowy plików obiektowych] w formacie [http://www.6502.org/users/andre/o65/fileformat.html o65] do postaci źródeł asemblera ca65
* od65 - object dumper - pokazuje zawartość plików obiektowych (symbole, eksporty, importy, segmenty)
* da65 - [http://pl.wikipedia.org/wiki/Deasembler deasembler] produkujący pliki w formacie asemblera ca65
* grc - kompilator "zasobów" .grc dla środowiska GEOS z C64
* ld65 - [http://pl.wikipedia.org/wiki/Konsolidator konsolidator]

== Odnośniki zewnętrzne ==
* [http://www.cc65.org Strona domowa CC65]
* [ftp://ftp.musoftware.de/pub/uz/cc65/ Serwer FTP projektu]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Cc65 cc65] w Wikipedii

[[Kategoria:Emulacja]]
[[Kategoria:Języki programowania]]

CC65

2010-03-23T15:06:10Z

Jellonek:

Właściwie '''The 6502C compiler'''. Pakiet kompilatora języka [[C]], [[asembler]]a (CA65), menedżera bibliotek oraz linkera. Pierwotnie napisany przez Johna R. Dunninga na małe Atari. Obecnie rozwijana wersja (działająca wyłącznie w trybie [http://pl.wikipedia.org/wiki/Kompilacja_skro%C5%9Bna kompilacji skrośnej]), potrafi kompilować pod różne komputery oparte o [[procesor]] [[6502]], jak i 65816 (np. różne odmiany Atari 8-bit, Commodore C64/C128/C16/C116 i inne, Apple II, Nintendo NES...).

== Skład pakietu ==
* ar65 - program do tworzenia bibliotek *.lib i operacji na nich
* ca65 - makro assembler dla procesorów 6502, 65C02 i 65816
* cc65 - kompilator języka C tworzący jako wynikowy kod asemblerowy
* cl65 - program narzędziowy służący jako nakładka na kompilator i linker w jednym
* co65 - program narzędziowy do konwersji skompilowanych plików obiektowych do postaci źródeł asemblerowych
* od65 - object dumper - pokazuje zawartość plików obiektowych (symbole, eksporty, importy, segmenty)
* da65 - dissasembler o formacie wynikowym będącym źródłem dla assemblera ca65
* grc - kompilator "zasobów" dla środowiska GEOS z C64
* ld65 - linker

== Linki ==
* [http://www.cc65.org Strona domowa CC65]
* [ftp://ftp.musoftware.de/pub/uz/cc65/ Serwer FTP projektu]
* [http://www.cc65.org/doc/ca65.html instrukcja użytkowania asemblera ca65]

[[Kategoria:Emulacja]]
[[Kategoria:Języki programowania]]

ASAP

2010-03-22T17:11:01Z

Jellonek: detedecyzacja

Another Slight Atari Player - odtwarzacz plików dźwiękowych małego atari (m.in. SAP) przeznaczony dla współczesnych komputerów. Autorem ASAPa jest [[0xF]].

Początkowe wersje ASAPa wykorzystywały emulację [[6502]] i [[POKEY]]a z [[Atari800]], w wersji 1.0.0 zostały napisane nowe procedury emulacji tych układów.

W skład projektu wchodzą:

* asapconv - konwertuje z linii poleceń muzykę Atari do formatów WAV, RAW i MP3 oraz między formatem SAP a pozostałymi formatami muzyki Atari,
* WASAP - prosty odtwarzacz pod Windows,
* wtyczka dla foobar2000,
* wtyczka dla GSPlayera,
* wtyczka dla MOC,
* wtyczka dla Winampa,
* wtyczka dla XMMS,
* wtyczka dla Apollo,
* wtyczka dla XBMC,
* wtyczka dla Windows Media Playera,
* wtyczka dla XMPlay,
* aplet Java,
* midlet Java,
* odtwarzacz dla Flash Playera,
* ASAP2WAV - konwerter do formatu WAV - wersje w językach Java, C#, JScript i JavaScript.

ASAP obsługuje następujące formaty plików:

* [[SAP (format pliku)|SAP]]
* [[CMC (format pliku)|CMC]]
* [[CM3]] (CMC ze zmodyfikowaną długością patternu, dla utworów 3/4)
* [[CMR]] (CMC Rzóg - CMC ze zmodyfikowanym basem)
* [[CMS]] (Stereo Double CMC)
* [[DMC]] (DoublePlay CMC - CMC odtwarzane dwa razy na [[ramka|ramkę]])
* [[DLT (format pliku)|DLT]]
* [[MPT (format pliku)|MPT]]
* [[MPD]] (MPT DoublePlay - MPT dwa razy na ramkę)
* [[Raster Music Tracker|RMT]]
* [[TMC (format pliku)|TMC]]
* [[TM2]] (Theta Music Composer 2.x)

==Zobacz też==
* [http://asap.sourceforge.net/ ASAP]

[[Kategoria:Emulacja]]

CC65

2010-03-22T16:52:08Z

Jellonek: zle miejsce na kurs jezyka.

Właściwie '''The 6502C compiler'''. Pakiet kompilatora języka [[C]], [[asembler]]a (CA65), menedżera bibliotek oraz linkera. Pierwotnie napisany przez Johna R. Dunninga na małe Atari. Obecnie rozwijana wersja (działająca wyłącznie w trybie [[http://pl.wikipedia.org/wiki/Kompilacja_skro%C5%9Bna|kompilacji skrośnej]]) potrafi kompilować pod różne komputery oparte o [[procesor]] [[6502]], jak i 65816 (np. różne odmiany Atari 8-bit, Commodore C64/C128/C16/C116 i inne, Apple II, Nintendo NES...).

== Skład pakietu ==
* ar65 - program do tworzenia bibliotek *.lib i operacji na nich
* ca65 - makro assembler dla procesorów 6502, 65C02 i 65816
* cc65 - kompilator języka C tworzący jako wynikowy kod asemblerowy
* cl65 - program narzędziowy służący jako nakładka na kompilator i linker w jednym
* co65 - program narzędziowy do konwersji skompilowanych plików obiektowych do postaci źródeł asemblerowych
* od65 - object dumper - pokazuje zawartość plików obiektowych (symbole, eksporty, importy, segmenty)
* da65 - disasemler o formacie wynikowym będącym źródłem dla assemblera ca65
* grc - kompilator "zasobów" dla środowiska GEOS z C64
* ld65 - linker

== Linki ==
* [http://www.cc65.org Strona domowa CC65]
* [ftp://ftp.musoftware.de/pub/uz/cc65/ Serwer FTP projektu]
* [http://www.cc65.org/doc/ca65.html instrukcja użytkowania asemblera ca65]

[[Kategoria:Emulacja]]
[[Kategoria:Języki programowania]]

JOYSTAR

2010-03-04T16:48:51Z

Jellonek:

Prosty - 7 bitowy interfejs drukarkowy oparty na komunikacji poprzez złącza Port1 i Port2.
Stworzony jako alternatywa dla mało dostępnego i bardzo stosunkowo drogiego złącza [[MicroPrint]].
W nazwie "JOY" to nazwa portów Atari - port joysticka, "STAR" - marka najpopularniejszych w latach 80-90 drukarek firmy STAR.

Interfejs umożliwia drukowanie tekstu, również polskiego, na wszystkich popularnych drukarkach, nawet nie mających wbudowanych czcionek polskich poprzez cofnięcie głowicy i nadruk "ogonków".

Obsługę interfejsu zapewnia handler [[P:]] występujący pod nazwą JOYSTAR.COM

Autorem interfejsu i oprogramowania jest [[Janusz B. Wiśniewski]].

[[Kategoria:Peryferia 8-bit]]

{{stub}}

COS

2010-03-04T16:37:20Z

Jellonek:

{{grafr|cos.png}}
JBW Cassette Operating System (''Kasetowy System Operacyjny'') to prosty substytut [[DOS|DOS-a]] dla użytkowników magnetofonów, autorstwa [[Janusz B. Wiśniewski|Janusza B. Wiśniewskiego]]. Został stworzony aby umożliwić współpracę z magnetofonem programom użytkowym publikowanym przez [[L.K. Avalon]].

Listing pierwszej wersji COS-a został opublikowany w periodyku [[Tajemnice Atari]] nr [http://tajemnice.atari8.info/1_91/1_91.html 1/91]. W numerze [http://tajemnice.atari8.info/3_92/3_92.html 3/92] tegoż pisma wydrukowano wersję 1.4 programu. COS był też dołączany do kasetowych wersji programów użytkowych Avalonu ([[Quick Assembler]], [[Panther (edytor)|Panther]], [[Chaos Music Composer]]). W wersjach dyskowych zastępował go [[DOS 2.5]] z [[CP]].

COS jest funkcjonalnym odpowiednikiem interpretera poleceń DOS-a dla magnetofonów, obsługującym kilka rozkazów - pozwala załadować i uruchomić pliki w formacie binarnym ([[COM]]), umożliwia m.in. identyfikację nazwy zbioru z taśmy przed jego załadowaniem, programowe włączanie i wyłączanie silnika magnetofonu (komenda MOT), oraz wyjście do [[BASIC]]-a (skąd był możliwy powrót komendą DOS).

Jedynym popularnym konkurentem COS-a można nazwać stosowany szeroko niegdyś tzw. [[loader z wykrzyknikiem]], czyli taśmowy [[inicjalizer]], który - jak to inicjalizer - ma tylko funkcję ładowania plików .COM, ale nie zawiera niczego poza tym.

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Polskie programy]]

TOMS

2010-03-03T15:34:10Z

Jellonek:

Firma założona przez dwóch elektroników (Tadeusz Okoń i Marek Stolarski) z Warszawy. Nazwa firmy pochodzi od inicjałów ich imion i nazwisk. Działała od roku 1987 mniej więcej do połowy lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Zajmowała się naprawą i modernizacją sprzętu komputerowego oraz produkcją urządzeń peryferyjnych.

Pod koniec swojej działalności obsługiwała niemal wyłącznie komputery PC oraz [http://pl.wikipedia.org/wiki/Amiga Amiga], co oczywiście było spowodowane wzrastającą popularnością tych komputerów.

== 8-bit ==

Firma ta była znana głównie z [[Systemy Turbo|systemów turbo]]: [[TOMS Turbo Drive]] oraz [[TOMS Multi Drive]] montowanych w stacjach dysków: [[CA-2001]], [[LDW Super 2000]], [[XF551]], [[1050]] oraz z autorskiego rozszerzenia pamięci dla Atari XL/XE do 256 kB - [[Toms 260XE]], (które niestety nie jest w pełni zgodne z popularnym, szczególnie w Niemczech, [[Compy_Shop_(rozszerzenie_RAM)|
Compy Shop]]); prowadzili także naprawę sprzętu atarowskiego. Opracowali również kilka [http://pl.wikipedia.org/wiki/Stacja_dyskietek stacji dysków] dla ośmiobitowych Atari: [[TOMS 720]], [[TOMS 710]], [[TOMS 360]].

== 16-bit ==

'''ST Clock''' - zegar czasu rzeczywistego do [[STE|Atari STE]]

'''HD Module''' - moduł stacji dysków High Density (1,44 MB)

Stacje dysków [[TOMS ST720]] i [[TOMS ST720]].

Samplery do ST.

Rozszerzenia pamięci.

Ponadto oferowała różne mniejsze interfejsy jak adapter VGA.

[[Kategoria:Menu Główne]]
[[Kategoria:Firmy]]
{{stub}}

CP

2010-03-02T21:47:56Z

Jellonek:

{{grafr|Dos2_5_cp.png}}
Command Processor, w skrócie CP jest procesorem poleceń dla systemu [[DOS 2.5]] eliminującym uciążliwy oryginalny procesor DUP.SYS.
Obsługiwany jest z linii poleceń, umożliwia stosowanie zewnętrznych rozszerzeń. Lokuje się w pamięci ustawiając właściwie wskaźnik MEMLO. Jest odporny na reset i eliminuje potrzebę ponownego ładowania procesora po wyjściu z aplikacji do DOS.

Dla środowiska DOS 2.5 z CP przyjęto pewne założenia ułatwiające pisanie rozszerzeń i zwiększające kompatybilność :
* po wczytaniu program relokuje się i zmienia wskaźnik MEMLO dla następnego programu,
* ponowne wczytanie deinstaluje program (głównie rezydentne programy)
* możliwość przekazania parametrów wg schematu: nazwa_pliku.roz /par

Został napisany przez programistów współpracujących z [[L.K. Avalon]] i przez kilka lat był najbardziej popularnym (wraz z DOS 2.5) środowiskiem pracy w Polsce.

== Lista komend ==

1. DIR (DIRectory):
* wyświetla listę plików specyfikowanych przez "fnam" z dyskietki w stacji o numerze n;
* jeśli "fnam" nie jest podany, wyświetla wszystkie istniejące pliki;
* składnia: [Dn:]DIR [fnam].

2. ERA (ERAse):
* wymazuje plik(i) specyfikowane przez "fnam";
* składnia: [Dn:]ERA fnam.

3. REN (REName):
* zmienia nazwę pliku z 'fnaml' na 'fnam2';
* jeśli plik 'fnam2' istnieje, CP wymaże ten plik o ile nie użyto w nazwach tzw. wild cards(*?), likwiduje to błąd DOS-a, który pozwala, aby na dyskietce zaistniały dwa pliki o tej samej nazwie
* składnia: [Dn:]REN fnaml,fnam2.

4. CAR (to CARtridge):
* przechodzi do wewnętrznego BASIC-u; -jeśli BASIC jest wyłączony to CP włączy go sam;
* składnia: [Dn:]CAR.

5. BOF (Basic OFf):
* wyłącza wewnętrzny BASIC (zwalnia pamięć przez niego zajętą)
* składnia: [Dn:]BOF.

6. MEM (MEMory):
* wyświetla MEMlo MEMhi (dolna i górna granica w notacji szesnastkowej;
* składnia: [Dn:]MEM.

7. RUN;
* Skacze do adresu lub uruchamia ostatnio załadowany plik, jeśli adres nie został podany;
* Adres należy podać w notacji szesnastkowej;
* składnia: [Dn:)RUN [adres].

8. Odpowiedź, która zawiera tylko nazwę urządzenia (np. D2:) zmienia aktualne urządzenie i prompt. Inne odpowiedzi CP traktuje jako nazwy plików lub komend zewnętrznych do załadowania i uruchomienia. Jeśli nazwa nie zawiera rozszerzenia, CP dodaje swoje własne "COM". Aby załadować plik z innym rozszerzeniem niż "COM", należy napisać pełną nazwę pliku (z rozszerzeniem po kropce). Jeśli nazwa pliku nie zawiera rozszerzenia należy ją zakończyć kropką.

== Polecenia zewnętrze ==
To nic innego jak zewnętrzne programy rozszerzające możliwości CP.

Przykłady poleceń:
* BATCH.COM - możliwość uruchomienia plików wsadowych,
* CLS.COM - czyszczenie kranu,
* PRO.COM - dodaje polecenia LOC, UNL zmieniające atrybuty plików,
* RAMCART.COM - sterownik D7: do obsługi pamięci [[SiDiCar]], RAMCART,
* CLOCK.COM - zegar,
* PLEMNIK.COM - wygaszacz ekranu,
* DSD.COM - sterownik D8: wirtualny dysk w pamięci poniżej ROM dla komputerów bez dodatkowej pamięci

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]

Kolony 2106

2010-01-27T17:53:29Z

Jellonek: chyba się to jeszcze nie zmieniło

Polska gra ekonomiczno-decyzyjna z 2009 roku. Kontynuacja gry [[Kolony]] z 1990 roku.

Po 16 latach zmarł Gubernator kolonii na planecie Vvp-12a. Teraz w rolę tę wciela się gracz, który liczy na względy Imperatora, które mogą pomóc w objęciu stanowiska Magnata całej planety.
Grę rozpoczyna się od założenia nowej kolonii, która ma zmienić pustkowie w tętniącą życiem metropolię.

Gra miała oficjalną premierę na Poznań Game Arena 2009 (Międzynarodowe Targi Poznańskie). W kolekcjonerskim (pudełkowym) wydaniu znajdują się: trzy dyskietki (lub jedna), płytka CD, instrukcja w trzech językach oraz świecący gadżet.
Płytka CD zawiera obrazy dyskietek umożliwiające uruchomienie gry pod emulatorem oraz pozostałe materiały związane z grą.

Gra została wydana w wersjach: polskiej, angielskiej i czeskiej. W przyszłości planowane są następne wersje.

Autorzy: Adam Kaczmarek, Arkadiusz Lubaszka i [[Kaz|Krzysztof Ziembik]].

Autorem oryginalnej gry [[Kolony]] jest Janusz Bień.
[[Kategoria:Gry dla Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Polskie gry]]
[[Kategoria:Gry ekonomiczne]]

Szablon:Grafr

2009-08-19T12:01:39Z

Jellonek: pomylilem wiki na ktorym wprowadzam zmiane :P

<div style="float: right; padding: 10px">
[[Grafika:{{{1}}}]]
</div>