Tekst źródłowy strony Action!

{{grafr|action.gif}}
Strukturalny, kompilowany język programowania dla ośmiobitowych Atari. Dzieło programisty [[OSS]] nazwiskiem Clinton Parker, sprzedawane od 1983 roku pod marką ''Action Computer Services''. Właścicielem praw autorskich było kolejno [[OSS]], [[ICD]], a w końcu [[FTe]].

Action! łączy w sobie cechy [[C]] i [[Pascal]]a, czyli wygodę programowania z całkiem szybkim kodem wynikowym. Składnia Action! była wzorowana na języku [http://en.wikipedia.org/wiki/ALGOL_68 ALGOL 68]. Niemałą zaletą Action! jest dość wygodny, pełnoekranowy edytor. W języku tym napisano sporo programów użytkowych (np. [[DiskRx]]) i gier, np. [[Problem Jasia]].

Oryginalna wersja języka występuje na [[cartridge]]'u, ale krążyła też niemal w pełni funkcjonalna wersja dyskowa. Język na cartridge'u zajmował 16k - w dwóch bankach po 8k (oddzielnie edytor i monitor) - zajmującym te same adresy, co interpreter Atari BASIC, tj. $A000-$BFFF.

Ciekawostką jest spora biblioteka procedur krążąca w sieci, dzięki czemu Action! stał się bardzo rozbudowanym i elastycznym narzędziem pracy dla programistów.

Znane osobistości używające Action! to: [[Jakub Husak]], [[Gizmo Magic]].

== Typy danych ==

W Action! występują trzy typy danych numerycznych: BYTE, CARD i INT. BYTE to ośmiobitowa liczba całkowita bez znaku, CARD - 16-bitowa liczba całkowita bez znaku, INT - 16-bitowa liczba całkowita ze znakiem. Pozostałe typy to CHAR, ARRAY, POINTER i typy deklarowane przez użytkownika, np.

<pre>
TYPE CORD=[CARD x,y]
 CORD point
 point.x=42
 point.y=23
</pre>

== Lista słów kluczowych ==

 AND     FI       OR       UNTIL  =<   (
 ARRAY   FOR      POINTER  WHILE  <>   )
 BYTE    FUNC     PROC     XOR    #    .
 CARD    IF       RETURN   =      >    [
 CHAR    INCLUDE  RSH      -      >=   ]
 DEFINE  INT      SET      *      <    "
 DO      LSH      STEP     /      <=   '
 ELSE    MOD      THEN     &      $    ;
 ELSEIF  MODULE   TO       %      !    @
 EXIT    OD       TYPE

== Lista procedur bibliotecznych ==

 Break     LIST      PrintCD   SCompare   Close    Locate
 PrintCDE  SCopy     color     MoveBlock  PrintCE  SCopyS
 device    Note      PrintD    SetBlock   DrawTo   Open
 PrintDE   SetColor  EOF       Paddle     PrintE   SndRst
 Error     Peek      PrintF    Bound      Fill     PeekC
 PrintI    Stick     GetD      Plot       PrintID  StrB
 Graphics  Point     PrintIDE  StrC       InputB   Poke
 PrintIE   StrI      InputBD   PokeC      Ptrig    Strig
 InputC    Position  Put       TRACE      InputCD  Print
 PutD      ValB      InputI    PrintB     PutDE    ValC
 InputID   PrintBD   PutE      ValI       InputMD  PrintBDE
 Rand      XIO       InputS    PrintBE    SAssign  Zero
 InputSD   PrintC

== Cechy języka ==

Program pisze się w edytorze, kompiluje natomiast w tzw. monitorze, który ma tez pewne funkcje ułatwiające debugging. Edytor jest pełnoekranowy, pole edycyjne można podzielić na dwa niezależne "okna". Możliwości edytora obejmują kopiowanie bloków, wyszukiwanie i zastępowanie tekstów itp.

Kompilator Action! jest jednoprzebiegowy, kod źrodłowy jest kompilowany z pamięci, co dodatnio wpływa na szybkość kompilatora, ujemnie natomiast na maksymalną wielkość programu. Do obejścia tego problemu można wielopoziomowo wykorzystywać polecenia ''include''. Trzeba tu dodać, że Action! to jeden z najszybszych kompilatorów dostępnych dla ośmiobitowego Atari.

Wszystkie obliczenia dokonywane są w trybie liczb całkowitych ze znakiem. Język nie przewiduje wstawek w asemblerze w postaci mnemoników, podprogramy maszynowe muszą być załączane w postaci tablic wypełnionych stałymi szesnastkowymi lub dziesiętnymi.

Z braku dynamicznego zarządzania pamięcią w Action! niemożliwa jest rekurencja.

== Przykład kodu ==

Przykładowa procedura na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Sito_Eratostenesa sito Eratostenesa] napisana w Action!:

<pre>
 BYTE RTCLOK=20, ; addr of sys timer
      SDMCTL=559 ; DMA control
 
 BYTE ARRAY FLAGS(8190)
 
 CARD COUNT,I,K,PRIME,TIME
 
 PROC SIEVE()
 
   SDMCTL=0 ; shut off Antic
   RTCLOK=0 ; only one timer needed
 
   COUNT=0         ; init count
   FOR I=0 TO 8190 ; and flags
     DO
     FLAGS(I)='T
     OD
 
   FOR I=0 TO 8190 ; and flags
     DO
     IF FLAGS(I)='T THEN
       PRIME=I+I+3
       K=I+PRIME
       WHILE K<=8190
         DO
         FLAGS(K)='F
         K==+PRIME
         OD
       COUNT==+1
     FI
     OD
   TIME=RTCLOK ; get timer reading
   SDMCTL=34   ; restore screen
 
   PRINTF("%E %U PRIMES IN",COUNT)
   PRINTF("%E %U JIFFIES",TIME)
 RETURN
</pre>

== Sprawdzenie wersji ==
Poprzez odczyt komórki pamięci $B000 możemy uzyskać numer wersji ACTION!: wchodzimy do monitora i wpisujemy: '''? $B000'''. Uzyskamy wynik, gdzie znajduje się numer wersji w postaci czterocyfrowej liczby szesnastkowej. Dwie ostatnie cyfry oznaczają numer wersji. Na przykład z wersji wydanej piracko przez Atrax możemy odczytać:
<pre>
45056,$B000 = 6, $0136 54 310
</pre>
dzięki temu wiadomo, że jest to wersja 3.6. Po sieci zaś krąży obraz cartridge-a z wersją 02...(numer odczytany z emulatora). Choć pewnie inne też się znajdą.

== Ciekawostki ==
* Istnieją wersje na cartridge-ach datowane na 1986 oraz 1987 rok, bez nazwy producenta/developera w komunikacie na dole ekranu. Prawdopodobnie ta ostatnia jest wersją z poprawkami, wydaną przez FTe, ale nie jest to informacja potwierdzona.
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.cyberroach.com/analog/an16/action.htm Oficjalny opis języka]
* [http://www.strotmann.de/twiki/bin/view/APG/LangACTION Strona z masą źródłówek]
* [http://atariki.krap.pl/images/2/29/Action_cheat_sheet.pdf Szybka podpowiedź]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Action! Hasło Action!] na en.wikipedia.org
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/Action! Hasło Action!] na pl.wikipedia.org

[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
[[Kategoria:Języki programowania]]