Arabski 65XE - Historia wersji

Krótki: Istnieje też wersja na płycie 65XEN ale z nowszym OS-em.

2024-05-20T08:09:03Z

Istnieje też wersja na płycie 65XEN ale z nowszym OS-em.

← poprzednia wersja		Wersja z 20 maj 2024, 10:09
Linia 3:		Linia 3:
	Wersja arabska od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev. C i [[ECI]].		Wersja arabska od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev. C i [[ECI]].

	Znane są ~~dwie~~ wersje arabskiego 65XE:~~[https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848722][https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790]~~		Znane są trzy wersje arabskiego 65XE:

	==Wersja z 1987 roku==		==Wersja z 1987 roku[https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848722][https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790]==
	Jest to bardziej powszechna wersja. Z zewnątrz można ją odróżnić od późniejszej wersji tym, że na klawiszu "G" nadrukowane są 2 znaki arabskie przypominające łacińskie litery jJ. Jest zbudowana na płycie głównej C100455 "65XEN" z ośmioma 1-bitowymi koścmi RAM.		Jest to bardziej powszechna wersja. Z zewnątrz można ją odróżnić od późniejszej wersji tym, że na klawiszu "G" nadrukowane są 2 znaki arabskie przypominające łacińskie litery jJ. Jest zbudowana na płycie głównej C100455 "65XEN" z ośmioma 1-bitowymi koścmi RAM.

Linia 16:		Linia 16:
	Przykładowe egzemplarze z tym systemem, to sprowadzone z Egiptu egzemplarz [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] oraz Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/].		Przykładowe egzemplarze z tym systemem, to sprowadzone z Egiptu egzemplarz [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] oraz Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/].

	==~~Wersja~~ z 1988 roku==		==1. wersja z 1988 roku[https://forums.atariage.com/topic/366559-looking-for-65xe-pal-rom-file/?do=findComment&comment=5469417]==
	Rzadziej spotykana wersja. Z zewnątrz można ją rozpoznać po tym, że na klawiszu G nadrukowany jest tylko jeden znak arabski przypominający łącińską literę J. Jest zbudowana na płycie głównej C103579 "130XE" z dwiema 4-bitowymi kośćmi RAM i miejscem na dwie kolejne.[https://forums.atariage.com/topic/366559-looking-for-65xe-pal-rom-file/?do=findComment&comment=~~5469366~~]

	~~System operacyjny jest~~ bardziej ~~rozwinięty w porównaniu z wersją z 1987 r~~, aczkolwiek nie da się go odróżnić po sygnaturze, która jest taka sama jak w poprzedniej wersji. Wprowadzono tu kilka dodatkowych usprawnień:		Najrzadziej spotykana wersja. Od poprzedniej różni się tylko nowszym, bardziej rozwiniętym systemem operacyjnym, aczkolwiek nie da się go odróżnić po sygnaturze, która jest taka sama jak w poprzedniej wersji. Wprowadzono tu kilka dodatkowych usprawnień:
	* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.		* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.
	* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.		* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.
Linia 26:		Linia 25:
	* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.		* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.

	System jest na kości EPROM z ~~oznaczeniem C101700-002C~~ (C) ~~ATARI 1988 wydrukowanym na naklejonej etykiecie.[https://forums.atariage.com/topic/201133~~-~~os-source-code-all-revisions~~/~~?do=findComment&comment=4105525][https:~~/~~/forums~~.~~atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790]~~ Firma Atari najwyraźniej nie wyprodukowała zwykłej kości ROM z tym systemem, być może dlatego że nie planowała produkcji dużej liczby egzemplarzy.		System jest na kości EPROM z naklejoną etykietą, na której widnieje oznaczenie "(C)ARAB XE 05 C101700-002C XE #1 6683 09/22/88". Firma Atari najwyraźniej nie wyprodukowała zwykłej kości ROM z tym systemem, być może dlatego że nie planowała produkcji dużej liczby egzemplarzy.

	Oprócz "zwykłych" egzemplarzy z tym systemem w wersji PAL ~~istnieje~~ jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/] ~~w wersji NTSC~~, ~~co pozwala przypuszczać że jest to prototyp~~.		==2. wersja z 1988 roku[https://forums.atariage.com/topic/201133-os-source-code-all-revisions/?do=findComment&comment=4105525][https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790]==
			Rzadko spotykana wersja. Z zewnątrz można ją rozpoznać po tym, że na klawiszu G nadrukowany jest tylko jeden znak arabski przypominający łącińską literę J. Jest zbudowana na płycie głównej C103579 "130XE" z dwiema 4-bitowymi kośćmi RAM i miejscem na dwie kolejne.[https://forums.atariage.com/topic/366559-looking-for-65xe-pal-rom-file/?do=findComment&comment=5469366]

			System operacyjny jest taki sam jak w 1. wersji z 1988 r., też zapisany na kości EPROM, ale z bardziej zwięzłym oznaczeniem "C101700-002C (C) ATARI 1988".

			Oprócz "zwykłych" egzemplarzy z tym systemem w wersji PAL znany jest jeden egzemplarz w wersji NTSC kupiony w Stanach Zjednoczonych od [[Best Electronics]][http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/], który może być prototypem albo egzemplarzem z wymienioną płytą główną.

	==Oprogramowanie==		==Oprogramowanie==

Krótki: Póki co wiadomo, że oprócz OS-u obie wersje arabskiego 65XE różnią się płytą główną i klawiaturą.

2024-05-20T07:47:02Z

Póki co wiadomo, że oprócz OS-u obie wersje arabskiego 65XE różnią się płytą główną i klawiaturą.

← poprzednia wersja		Wersja z 20 maj 2024, 09:47
Linia 1:		Linia 1:
	Wersja komputera [[65XE]] sprzedawana przez [[Atari Corporation]] w Egipcie, Arabii Saudyjskiej i być może w innych krajach arabskich. Na obudowie obok nazwy Atari widnieje słowo "gwiazda" zapisane w języku arabskim - pod taką marką rozprowadzane było Atari w tym regionie.		Wersja komputera [[65XE]] sprzedawana przez [[Atari Corporation]] w Egipcie, Arabii Saudyjskiej i być może w innych krajach arabskich. Na obudowie obok nazwy Atari widnieje słowo "gwiazda" zapisane w języku arabskim - pod taką marką rozprowadzane było Atari w tym regionie.

	~~==Sprzęt==~~		Wersja arabska od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev. C i [[ECI]].
	Wersja arabska od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev. C.

	~~Wszystkie dotychczas znane egzemplarze mają gniazdo~~ [~~[ECI]]~~. ~~Większość jest zbudowana na płycie głównej C100455 "65XEN", ale istnieją tez egzemplarze z płytą główną C103579 "130XE"~~.[https://forums.atariage.com/topic/~~366559~~-~~looking-for~~-65xe-~~pal-rom-file~~/?do=findComment&comment=~~5469366~~]		Znane są dwie wersje arabskiego 65XE:[https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848722][https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790]

	==~~System operacyjny~~==		==Wersja z 1987 roku==
	~~Arabski 65XE zawiera [[XL OS]] zmodyfikowany pod kątem obsługi alfabetu arabskiego. Występuje on w dwóch wersjach. Obie mają taką samą [[sygnatura XL OS\|sygnaturę]] BB000001 rev~~. ~~59 / 21 lipca 1987, więc~~ można je odróżnić ~~tylko porównując dostępne funkcje~~, ~~albo po oznaczeniach~~ na ~~kości ROM~~.		Jest to bardziej powszechna wersja. Z zewnątrz można ją odróżnić od późniejszej wersji tym, że na klawiszu "G" nadrukowane są 2 znaki arabskie przypominające łacińskie litery jJ. Jest zbudowana na płycie głównej C100455 "65XEN" z ośmioma 1-bitowymi koścmi RAM.

	~~===Wersja z 1987 roku===~~		Komputer zawiera zmodyfikowaną wersję XL OS-u BB000001 rev. 3, z [[sygnatura XL OS\|sygnaturą]] BB000001 rev. 59 / 21 lipca 1987. Jest on wzbogacony o następujące funkcje:
	~~Jest to zmodyfikowana wersja~~ XL OS-u BB000001 rev. 3, ~~wzbogacona~~ o następujące funkcje:
	* Dodany arabski zestaw znaków, umieszczony w miejscu zestawu standardowego, od adresu $E000. Zestaw standardowy został przeniesiony pod adres $CC00, gdzie wcześniej znajdował się zestaw międzynarodowy. W nowym zestawie duże litery są niezmienione, natomiast w miejscu cyfr, małych liter i znaków semigrafiki zostały umieszczone arabskie litery.		* Dodany arabski zestaw znaków, umieszczony w miejscu zestawu standardowego, od adresu $E000. Zestaw standardowy został przeniesiony pod adres $CC00, gdzie wcześniej znajdował się zestaw międzynarodowy. W nowym zestawie duże litery są niezmienione, natomiast w miejscu cyfr, małych liter i znaków semigrafiki zostały umieszczone arabskie litery.
	* Zmienione procedury edytora ekranowego. Przejście w tryb małych liter ('''Caps''') lub semigrafiki ('''Control'''+'''Caps''') powoduje, że tekst będzie wprowadzany od strony prawej do lewej. Naciśnięcie klawisza nie powoduje przesunięcia kursora, lecz przesunięcie całej linii począwszy od kursora w prawo i wstawienie znaku na zwolnione w ten sposób miejsce. W trybie dużych liter znaki alfanumeryczne wprowadzane są normalnie, a z klawiszem '''Control''' - od prawej do lewej.		* Zmienione procedury edytora ekranowego. Przejście w tryb małych liter ('''Caps''') lub semigrafiki ('''Control'''+'''Caps''') powoduje, że tekst będzie wprowadzany od strony prawej do lewej. Naciśnięcie klawisza nie powoduje przesunięcia kursora, lecz przesunięcie całej linii począwszy od kursora w prawo i wstawienie znaku na zwolnione w ten sposób miejsce. W trybie dużych liter znaki alfanumeryczne wprowadzane są normalnie, a z klawiszem '''Control''' - od prawej do lewej.

	Kość ROM z ~~tym~~ systemem ma nadrukowane oznaczenie C101700-001A (C) ATARI 1987.		Kość ROM z systemem operacyjnym ma nadrukowane oznaczenie C101700-001A (C) ATARI 1987.

	Przykładowe egzemplarze z tym systemem, to sprowadzone z Egiptu egzemplarz [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] oraz Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/].		Przykładowe egzemplarze z tym systemem, to sprowadzone z Egiptu egzemplarz [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] oraz Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/].

	===Wersja z 1988 roku===		==Wersja z 1988 roku==
	Jest ~~to wersja rozwojowa ww~~. ~~wersji~~ z 1987 r. ~~W systemie tym wprowadzono~~ kilka dodatkowych usprawnień:		Rzadziej spotykana wersja. Z zewnątrz można ją rozpoznać po tym, że na klawiszu G nadrukowany jest tylko jeden znak arabski przypominający łącińską literę J. Jest zbudowana na płycie głównej C103579 "130XE" z dwiema 4-bitowymi kośćmi RAM i miejscem na dwie kolejne.[https://forums.atariage.com/topic/366559-looking-for-65xe-pal-rom-file/?do=findComment&comment=5469366]

			System operacyjny jest bardziej rozwinięty w porównaniu z wersją z 1987 r, aczkolwiek nie da się go odróżnić po sygnaturze, która jest taka sama jak w poprzedniej wersji. Wprowadzono tu kilka dodatkowych usprawnień:
	* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.		* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.
	* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.		* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.
Linia 26:		Linia 26:
	* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.		* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.

	~~Wszystkie znane egzemplarze z tą wersją systemu mają go umieszczonego~~ na kości EPROM z oznaczeniem C101700-002C (C) ATARI 1988 wydrukowanym na naklejonej etykiecie.[https://forums.atariage.com/topic/201133-os-source-code-all-revisions/?do=findComment&comment=4105525][https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790] Firma Atari najwyraźniej nie wyprodukowała zwykłej kości ROM z tym systemem, być może dlatego że nie planowała produkcji dużej liczby egzemplarzy.		System jest na kości EPROM z oznaczeniem C101700-002C (C) ATARI 1988 wydrukowanym na naklejonej etykiecie.[https://forums.atariage.com/topic/201133-os-source-code-all-revisions/?do=findComment&comment=4105525][https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790] Firma Atari najwyraźniej nie wyprodukowała zwykłej kości ROM z tym systemem, być może dlatego że nie planowała produkcji dużej liczby egzemplarzy.

	Oprócz "zwykłych" egzemplarzy z tym systemem w wersji PAL istnieje jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/] w wersji NTSC, co pozwala przypuszczać że jest to prototyp.		Oprócz "zwykłych" egzemplarzy z tym systemem w wersji PAL istnieje jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/] w wersji NTSC, co pozwala przypuszczać że jest to prototyp.

Krótki: /* System operacyjny */ Wersja 2. systemu występuje też w egzemplarzach produkcyjnych, nie tylko w prototypie.

2024-05-20T07:28:49Z

System operacyjny: Wersja 2. systemu występuje też w egzemplarzach produkcyjnych, nie tylko w prototypie.

← poprzednia wersja		Wersja z 20 maj 2024, 09:28
Linia 7:		Linia 7:

	==System operacyjny==		==System operacyjny==
	~~W arabskim~~ 65XE ~~znajduje się~~ [[XL OS]] o [[sygnatura XL OS\|~~sygnaturze~~]] BB000001 rev. 59 z 21 lipca 1987~~. Jest to zmodyfikowana wersja systemu BB000001 rev. 3~~.		Arabski 65XE zawiera [[XL OS]] zmodyfikowany pod kątem obsługi alfabetu arabskiego. Występuje on w dwóch wersjach. Obie mają taką samą [[sygnatura XL OS\|sygnaturę]] BB000001 rev. 59 / 21 lipca 1987, więc można je odróżnić tylko porównując dostępne funkcje, albo po oznaczeniach na kości ROM.

	~~Nowością w systemie jest~~:		===Wersja z 1987 roku===
			Jest to zmodyfikowana wersja XL OS-u BB000001 rev. 3, wzbogacona o następujące funkcje:
	* Dodany arabski zestaw znaków, umieszczony w miejscu zestawu standardowego, od adresu $E000. Zestaw standardowy został przeniesiony pod adres $CC00, gdzie wcześniej znajdował się zestaw międzynarodowy. W nowym zestawie duże litery są niezmienione, natomiast w miejscu cyfr, małych liter i znaków semigrafiki zostały umieszczone arabskie litery.		* Dodany arabski zestaw znaków, umieszczony w miejscu zestawu standardowego, od adresu $E000. Zestaw standardowy został przeniesiony pod adres $CC00, gdzie wcześniej znajdował się zestaw międzynarodowy. W nowym zestawie duże litery są niezmienione, natomiast w miejscu cyfr, małych liter i znaków semigrafiki zostały umieszczone arabskie litery.
	* Zmienione procedury edytora ekranowego. Przejście w tryb małych liter ('''Caps''') lub semigrafiki ('''Control'''+'''Caps''') powoduje, że tekst będzie wprowadzany od strony prawej do lewej. Naciśnięcie klawisza nie powoduje przesunięcia kursora, lecz przesunięcie całej linii począwszy od kursora w prawo i wstawienie znaku na zwolnione w ten sposób miejsce. W trybie dużych liter znaki alfanumeryczne wprowadzane są normalnie, a z klawiszem '''Control''' - od prawej do lewej.		* Zmienione procedury edytora ekranowego. Przejście w tryb małych liter ('''Caps''') lub semigrafiki ('''Control'''+'''Caps''') powoduje, że tekst będzie wprowadzany od strony prawej do lewej. Naciśnięcie klawisza nie powoduje przesunięcia kursora, lecz przesunięcie całej linii począwszy od kursora w prawo i wstawienie znaku na zwolnione w ten sposób miejsce. W trybie dużych liter znaki alfanumeryczne wprowadzane są normalnie, a z klawiszem '''Control''' - od prawej do lewej.

	~~Wszystkie znane 65XE sprowadzone~~ z Egiptu, np. przez [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] czy Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/], zawierają powyżej opisany system. Istnieje natomiast jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/], którego OS nieco się różni. Maszyna ta jest w wersji NTSC, co pozwala przypuszczać że jest to prototyp.		Kość ROM z tym systemem ma nadrukowane oznaczenie C101700-001A (C) ATARI 1987.

	W systemie tym~~, oznaczonym taką samą sygnaturą jak poprzedni,~~ wprowadzono kilka dodatkowych usprawnień:		Przykładowe egzemplarze z tym systemem, to sprowadzone z Egiptu egzemplarz [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] oraz Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/].

			===Wersja z 1988 roku===
			Jest to wersja rozwojowa ww. wersji z 1987 r. W systemie tym wprowadzono kilka dodatkowych usprawnień:
	* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.		* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.
	* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.		* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.
Linia 21:		Linia 25:
	* Kombinacja '''Control'''+'''Caps''' nie powoduje przełączenia edytora w tryb semigrafiki, lecz włącza/wyłącza "tryb prawostronny" - tekst obecny na ekranie jest przesuwany do prawej krawędzi (a w każdej linii dodatkowo zamieniana jest kolejność słów). Zmienia się też interpretacja komend edytora - działanie klawiszy takich jak '''Bk Sp''', '''Delete''' czy strzałek jest "odbite w lustrze". W połączeniu z trybem małych liter pozwala to pisać po arabsku poprawnie, czyli od prawej krawędzi ekranu do lewej.		* Kombinacja '''Control'''+'''Caps''' nie powoduje przełączenia edytora w tryb semigrafiki, lecz włącza/wyłącza "tryb prawostronny" - tekst obecny na ekranie jest przesuwany do prawej krawędzi (a w każdej linii dodatkowo zamieniana jest kolejność słów). Zmienia się też interpretacja komend edytora - działanie klawiszy takich jak '''Bk Sp''', '''Delete''' czy strzałek jest "odbite w lustrze". W połączeniu z trybem małych liter pozwala to pisać po arabsku poprawnie, czyli od prawej krawędzi ekranu do lewej.
	* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.		* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.

			Wszystkie znane egzemplarze z tą wersją systemu mają go umieszczonego na kości EPROM z oznaczeniem C101700-002C (C) ATARI 1988 wydrukowanym na naklejonej etykiecie.[https://forums.atariage.com/topic/201133-os-source-code-all-revisions/?do=findComment&comment=4105525][https://forums.atariage.com/topic/215997-atari-65xe-arabic/?do=findComment&comment=3848790] Firma Atari najwyraźniej nie wyprodukowała zwykłej kości ROM z tym systemem, być może dlatego że nie planowała produkcji dużej liczby egzemplarzy.

			Oprócz "zwykłych" egzemplarzy z tym systemem w wersji PAL istnieje jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/] w wersji NTSC, co pozwala przypuszczać że jest to prototyp.

	==Oprogramowanie==		==Oprogramowanie==

Krótki: Istnieją arabskie 65XE z płytą 130XE.

2024-05-20T07:05:26Z

Istnieją arabskie 65XE z płytą 130XE.

← poprzednia wersja		Wersja z 20 maj 2024, 09:05
Linia 1:		Linia 1:
	Wersja komputera [[65XE]] sprzedawana przez [[Atari Corporation]] w Egipcie, Arabii Saudyjskiej i być może w innych krajach arabskich. Na obudowie obok nazwy Atari widnieje słowo "gwiazda" zapisane w języku arabskim - pod taką marką rozprowadzane było Atari w tym regionie.		Wersja komputera [[65XE]] sprzedawana przez [[Atari Corporation]] w Egipcie, Arabii Saudyjskiej i być może w innych krajach arabskich. Na obudowie obok nazwy Atari widnieje słowo "gwiazda" zapisane w języku arabskim - pod taką marką rozprowadzane było Atari w tym regionie.

	Od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim~~. Płyta główna, z [[ECI]], ma oznaczenie "65XEN"~~. Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev. C.		==Sprzęt==
			Wersja arabska od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev. C.

			Wszystkie dotychczas znane egzemplarze mają gniazdo [[ECI]]. Większość jest zbudowana na płycie głównej C100455 "65XEN", ale istnieją tez egzemplarze z płytą główną C103579 "130XE".[https://forums.atariage.com/topic/366559-looking-for-65xe-pal-rom-file/?do=findComment&comment=5469366]

	==System operacyjny==		==System operacyjny==

KMK o 11:34, 6 wrz 2010

2010-09-06T11:34:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 6 wrz 2010, 13:34
Linia 4:		Linia 4:

	==System operacyjny==		==System operacyjny==
	W arabskim 65XE znajduje się [[XL OS]] o [[sygnatura ~~ROM~~\|sygnaturze]] BB000001 rev. 59 z 21 lipca 1987. Jest to zmodyfikowana wersja systemu BB000001 rev. 3.		W arabskim 65XE znajduje się [[XL OS]] o [[sygnatura XL OS\|sygnaturze]] BB000001 rev. 59 z 21 lipca 1987. Jest to zmodyfikowana wersja systemu BB000001 rev. 3.

	Nowością w systemie jest:		Nowością w systemie jest:

KMK o 10:05, 6 wrz 2010

2010-09-06T10:05:45Z

Krótki: drobiazgi, literówki

2010-09-06T09:59:49Z

drobiazgi, literówki

Krótki: /* Odnośniki zewnętrzne */ poprawka w linku zewnętrznym

2010-09-06T00:33:12Z

Odnośniki zewnętrzne: poprawka w linku zewnętrznym

← poprzednia wersja		Wersja z 6 wrz 2010, 02:33
Linia 26:		Linia 26:
	* [http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/ Zdjęcia arabskiego 65XE] na stronie Laurenta Delsarte		* [http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/ Zdjęcia arabskiego 65XE] na stronie Laurenta Delsarte
	* [http://members.chello.nl/taf.offenga/atari_dev.htm Atari 8-bit Developer's Page] - strona [[Frankenstein]]a, z której można pobrać ROM BB000001 rev.59		* [http://members.chello.nl/taf.offenga/atari_dev.htm Atari 8-bit Developer's Page] - strona [[Frankenstein]]a, z której można pobrać ROM BB000001 rev.59
	* [http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/ Arabski 65XE z prototypowym systemem] na stronie Kevina Savetza (ROM-y dostępne na stronie są uszkodzone, poprawne są [http://ftp.pigwa.net/stuff/collections/nir_dary_cds/ROMS/ROMS_OS/XLROMS/~~ARABIAN.ROM~~ tu])		* [http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/ Arabski 65XE z prototypowym systemem] na stronie Kevina Savetza (ROM-y dostępne na stronie są uszkodzone, poprawne są [http://ftp.pigwa.net/stuff/collections/nir_dary_cds/ROMS/ROMS_OS/XLROMS/ tu])

	[[Category:Atari 8-bit]]		[[Category:Atari 8-bit]]

Krótki: O komputerze i jego specyficznym OS-ie (2 wersje!)

2010-09-06T00:29:53Z

O komputerze i jego specyficznym OS-ie (2 wersje!)

Nowa strona

Wersja komputera [[65XE]] sprzedawana przez [[Atari Corporation]] w Egipcie, Arabii Saudyjskiej i być może w innych krajach arabskich. Na obudowie obok nazwy Atari widnieje słowo "gwiazda" zapisane w języku arabskim - pod taką marką rozprowadzane było Atari w tym regionie.

Od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Płyta główna, z [[ECI]], ma oznaczenie "65XEN". Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev.C.

==System operacyjny==
W arabskim 65XE znajduje się [[XL OS]] o [[sygnatura ROM|sygnaturze]] BB000001 rev.59 z 21 lipca 1987. Jest to zmodyfikowana wersja systemu BB000001 rev.3.

Nowością w systemie jest:
* Dodany arabski zestaw znaków, umieszcony w miejscu zestawu standardowego, od adresu $E000. Zestaw standardowy został przeniesiony pod adres $CC00, gdzie wcześniej znajdował się zestaw międzynarodowy. W nowym zestawie duże litery są niezmienione, natomiast w miejscu cyfr, małych liter i znaków semigrafiki zostały umieszczone arabskie litery.
* Zmienione procedury edytora ekranowego. Przejście w tryb małych liter ('''Caps''') lub semigrafiki ('''Control'''+'''Caps''') powoduje, że tekst będzie wprowadzany od strony prawej do lewej. Naciśnięcie klawisza nie powoduje przesunięcia kursora, lecz przesunięcie całej linii począwszy od kursora w prawo i wstawienie znaku na zwolnionym w ten sposób miejscu. W trybie dużych liter znaki alfanumeryczne wprowadzane są normalnie, a z klawiszem '''Control''' - od prawej do lewej.

Wszystkie znane 65XE sprowadzone z Egiptu, np. przez [[Nosty|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] czy Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/], zawierają powyżej opisany system. Istnieje natomiast jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/], którego OS nieco się różni. Maszyna ta jest w wersji NTSC, co pozwala przypuszczać że jest to prototyp.

W systemie tym, oznaczonym taką samą sygnaturą jak poprzedni, wprowadzono kilka dodatkowych usprawnień:
* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.
* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kompinacją '''Shift'''+'''Help'''.
* Przejście w tryb małych liter powoduje wpisywanie tesktu od prawej do lewej tylko gdy włączony jest arabski zestaw znaków (kombinacją '''Shift'''+'''Help''' lub wpisaniem $E000 do CHBAS). W trybie dużych liter pisanie z '''Control''' nie powoduje już przejścia w tryb od prawej do lewej.
* Kombinacja '''Control'''+'''Caps''' nie powoduje przełączenia edytora w tryb semigrafiki, lecz włącza/wyłącza "tryb prawostronny" - tekst obecny na ekranie jest przesuwany do prawej krawędzi ekranu (a w każdej linii dodatkowo zamieniana jest kolejność słów). Zmienia się też interpretacja komend edytora - działanie klawiszy takich jak '''Bk Sp''', '''Delete''' czy strzałek jest "lustrzanie odbita". W połączeniu z trybem małych liter pozwala to pisać po arabsku poprawnie, czyli od prawej krawędzi ekranu do lewej.
* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.

==Oprogramowanie==
Na rynku arabskim dostępne było specyficzne oprogramowanie - głównie [[cartridge]] z programami edukacyjnymi. Szacuje się, że różnych cartridge'y może być około 30. Produkowała je istniejąca do dziś firma elektroniczna "aDawliah".

==Odnośniki zewnętrzne==
* [http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki Artykuł Nosty'ego] o arabskim Atari 65XE i oprogramowaniu
* [http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/ Zdjęcia arabskiego 65XE] na stronie Laurenta Delsarte
* [http://members.chello.nl/taf.offenga/atari_dev.htm Atari 8-bit Developer's Page] - strona [[Frankenstein]]a, z której można pobrać ROM BB000001 rev.59
* [http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/ Arabski 65XE z prototypowym systemem] na stronie Kevina Savetza (ROM-y dostępne na stronie są uszkodzone, poprawne są [http://ftp.pigwa.net/stuff/collections/nir_dary_cds/ROMS/ROMS_OS/XLROMS/ARABIAN.ROM tu])

[[Category:Atari 8-bit]]

← poprzednia wersja		Wersja z 6 wrz 2010, 12:05
Linia 1:		Linia 1:
	Wersja komputera [[65XE]] sprzedawana przez [[Atari Corporation]] w Egipcie, Arabii Saudyjskiej i być może w innych krajach arabskich. Na obudowie obok nazwy Atari widnieje słowo "gwiazda" zapisane w języku arabskim - pod taką marką rozprowadzane było Atari w tym regionie.		Wersja komputera [[65XE]] sprzedawana przez [[Atari Corporation]] w Egipcie, Arabii Saudyjskiej i być może w innych krajach arabskich. Na obudowie obok nazwy Atari widnieje słowo "gwiazda" zapisane w języku arabskim - pod taką marką rozprowadzane było Atari w tym regionie.

	Od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Płyta główna, z [[ECI]], ma oznaczenie "65XEN". Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev.C.		Od zwykłego 65XE różni się nadrukami w języku arabskim na obudowie i na klawiszach oraz zmodyfikowanym systemem operacyjnym, przystosowanym do wprowadzania tekstu w języku arabskim. Płyta główna, z [[ECI]], ma oznaczenie "65XEN". Poza tym jest to zwykłe 65XE w obowiązującym w Egipcie standardzie PAL z [[Atari BASIC]]-iem rev. C.

	==System operacyjny==		==System operacyjny==
	W arabskim 65XE znajduje się [[XL OS]] o [[sygnatura ROM\|sygnaturze]] BB000001 rev.59 z 21 lipca 1987. Jest to zmodyfikowana wersja systemu BB000001 rev.3.		W arabskim 65XE znajduje się [[XL OS]] o [[sygnatura ROM\|sygnaturze]] BB000001 rev. 59 z 21 lipca 1987. Jest to zmodyfikowana wersja systemu BB000001 rev. 3.

	Nowością w systemie jest:		Nowością w systemie jest:
Linia 15:		Linia 15:
	* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.		* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.
	* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.		* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.
	* Przejście w tryb małych liter powoduje wpisywanie tekstu od prawej do lewej tylko gdy włączony jest arabski zestaw znaków (kombinacją '''Shift'''+'''Help''' lub wpisaniem $~~E000~~ do CHBAS). W trybie dużych liter pisanie z '''Control''' nie powoduje już przejścia w tryb od prawej do lewej.		* Przejście w tryb małych liter powoduje wpisywanie tekstu od prawej do lewej tylko gdy włączony jest arabski zestaw znaków (kombinacją '''Shift'''+'''Help''' lub wpisaniem $E0 do CHBAS). W trybie dużych liter pisanie z '''Control''' nie powoduje już przejścia w tryb od prawej do lewej.
	* Kombinacja '''Control'''+'''Caps''' nie powoduje przełączenia edytora w tryb semigrafiki, lecz włącza/wyłącza "tryb prawostronny" - tekst obecny na ekranie jest przesuwany do prawej krawędzi (a w każdej linii dodatkowo zamieniana jest kolejność słów). Zmienia się też interpretacja komend edytora - działanie klawiszy takich jak '''Bk Sp''', '''Delete''' czy strzałek jest "odbite w lustrze". W połączeniu z trybem małych liter pozwala to pisać po arabsku poprawnie, czyli od prawej krawędzi ekranu do lewej.		* Kombinacja '''Control'''+'''Caps''' nie powoduje przełączenia edytora w tryb semigrafiki, lecz włącza/wyłącza "tryb prawostronny" - tekst obecny na ekranie jest przesuwany do prawej krawędzi (a w każdej linii dodatkowo zamieniana jest kolejność słów). Zmienia się też interpretacja komend edytora - działanie klawiszy takich jak '''Bk Sp''', '''Delete''' czy strzałek jest "odbite w lustrze". W połączeniu z trybem małych liter pozwala to pisać po arabsku poprawnie, czyli od prawej krawędzi ekranu do lewej.
	* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.		* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.
Linia 25:		Linia 25:
	* [http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki Artykuł Nosty'ego] o arabskim Atari 65XE i oprogramowaniu		* [http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki Artykuł Nosty'ego] o arabskim Atari 65XE i oprogramowaniu
	* [http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/ Zdjęcia arabskiego 65XE] na stronie Laurenta Delsarte		* [http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/ Zdjęcia arabskiego 65XE] na stronie Laurenta Delsarte
	* [http://members.chello.nl/taf.offenga/atari_dev.htm Atari 8-bit Developer's Page] - strona [[Frankenstein]]a, z której można pobrać ROM BB000001 rev.59		* [http://members.chello.nl/taf.offenga/atari_dev.htm Atari 8-bit Developer's Page] - strona [[Frankenstein]]a, z której można pobrać ROM BB000001 rev. 59
	* [http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/ Arabski 65XE z prototypowym systemem] na stronie Kevina Savetza (ROM-y dostępne na stronie są uszkodzone, poprawne są [http://ftp.pigwa.net/stuff/collections/nir_dary_cds/ROMS/ROMS_OS/XLROMS/ tu])		* [http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/ Arabski 65XE z prototypowym systemem] na stronie Kevina Savetza (ROM-y dostępne na stronie są uszkodzone, poprawne są [http://ftp.pigwa.net/stuff/collections/nir_dary_cds/ROMS/ROMS_OS/XLROMS/ tu])
	* [http://www.adawliah.com/ Witryna firmy aDawliah Universal Electronics]		* [http://www.adawliah.com/ Witryna firmy aDawliah Universal Electronics]

	[[Category:Atari 8-bit]]		[[Category:Atari 8-bit]]

← poprzednia wersja		Wersja z 6 wrz 2010, 11:59
Linia 7:		Linia 7:

	Nowością w systemie jest:		Nowością w systemie jest:
	* Dodany arabski zestaw znaków, ~~umieszcony~~ w miejscu zestawu standardowego, od adresu $E000. Zestaw standardowy został przeniesiony pod adres $CC00, gdzie wcześniej znajdował się zestaw międzynarodowy. W nowym zestawie duże litery są niezmienione, natomiast w miejscu cyfr, małych liter i znaków semigrafiki zostały umieszczone arabskie litery.		* Dodany arabski zestaw znaków, umieszczony w miejscu zestawu standardowego, od adresu $E000. Zestaw standardowy został przeniesiony pod adres $CC00, gdzie wcześniej znajdował się zestaw międzynarodowy. W nowym zestawie duże litery są niezmienione, natomiast w miejscu cyfr, małych liter i znaków semigrafiki zostały umieszczone arabskie litery.
	* Zmienione procedury edytora ekranowego. Przejście w tryb małych liter ('''Caps''') lub semigrafiki ('''Control'''+'''Caps''') powoduje, że tekst będzie wprowadzany od strony prawej do lewej. Naciśnięcie klawisza nie powoduje przesunięcia kursora, lecz przesunięcie całej linii począwszy od kursora w prawo i wstawienie znaku na ~~zwolnionym~~ w ten sposób ~~miejscu~~. W trybie dużych liter znaki alfanumeryczne wprowadzane są normalnie, a z klawiszem '''Control''' - od prawej do lewej.		* Zmienione procedury edytora ekranowego. Przejście w tryb małych liter ('''Caps''') lub semigrafiki ('''Control'''+'''Caps''') powoduje, że tekst będzie wprowadzany od strony prawej do lewej. Naciśnięcie klawisza nie powoduje przesunięcia kursora, lecz przesunięcie całej linii począwszy od kursora w prawo i wstawienie znaku na zwolnione w ten sposób miejsce. W trybie dużych liter znaki alfanumeryczne wprowadzane są normalnie, a z klawiszem '''Control''' - od prawej do lewej.

	Wszystkie znane 65XE sprowadzone z Egiptu, np. przez [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] czy Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/], zawierają powyżej opisany system. Istnieje natomiast jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/], którego OS nieco się różni. Maszyna ta jest w wersji NTSC, co pozwala przypuszczać że jest to prototyp.		Wszystkie znane 65XE sprowadzone z Egiptu, np. przez [[Nosty\|Nosty'ego]][http://atarionline.pl/v01/index.php?subaction=showfull&id=1184283958&archive=&start_from=20&ucat=6&ct=wynalazki] czy Laurenta Delsarte[http://www.atari800xl.eu/public/65xearab/], zawierają powyżej opisany system. Istnieje natomiast jeden egzemplarz kupiony w Stanach Zjednoczonych[http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/], którego OS nieco się różni. Maszyna ta jest w wersji NTSC, co pozwala przypuszczać że jest to prototyp.
Linia 14:		Linia 14:
	W systemie tym, oznaczonym taką samą sygnaturą jak poprzedni, wprowadzono kilka dodatkowych usprawnień:		W systemie tym, oznaczonym taką samą sygnaturą jak poprzedni, wprowadzono kilka dodatkowych usprawnień:
	* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.		* Arabski zestaw znaków został nieznacznie zmieniony. Charakterystyczny jest wygląd znaku Esc - w poprzedniej wersji był zastąpiony przez arabski znak, tu wygląda normalnie.
	* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym ~~kompinacją~~ '''Shift'''+'''Help'''.		* Wprowadzono przełączanie między zestawami arabskim i standardowym kombinacją '''Shift'''+'''Help'''.
	* Przejście w tryb małych liter powoduje wpisywanie ~~tesktu~~ od prawej do lewej tylko gdy włączony jest arabski zestaw znaków (kombinacją '''Shift'''+'''Help''' lub wpisaniem $E000 do CHBAS). W trybie dużych liter pisanie z '''Control''' nie powoduje już przejścia w tryb od prawej do lewej.		* Przejście w tryb małych liter powoduje wpisywanie tekstu od prawej do lewej tylko gdy włączony jest arabski zestaw znaków (kombinacją '''Shift'''+'''Help''' lub wpisaniem $E000 do CHBAS). W trybie dużych liter pisanie z '''Control''' nie powoduje już przejścia w tryb od prawej do lewej.
	* Kombinacja '''Control'''+'''Caps''' nie powoduje przełączenia edytora w tryb semigrafiki, lecz włącza/wyłącza "tryb prawostronny" - tekst obecny na ekranie jest przesuwany do prawej krawędzi ~~ekranu~~ (a w każdej linii dodatkowo zamieniana jest kolejność słów). Zmienia się też interpretacja komend edytora - działanie klawiszy takich jak '''Bk Sp''', '''Delete''' czy strzałek jest "~~lustrzanie odbita~~". W połączeniu z trybem małych liter pozwala to pisać po arabsku poprawnie, czyli od prawej krawędzi ekranu do lewej.		* Kombinacja '''Control'''+'''Caps''' nie powoduje przełączenia edytora w tryb semigrafiki, lecz włącza/wyłącza "tryb prawostronny" - tekst obecny na ekranie jest przesuwany do prawej krawędzi (a w każdej linii dodatkowo zamieniana jest kolejność słów). Zmienia się też interpretacja komend edytora - działanie klawiszy takich jak '''Bk Sp''', '''Delete''' czy strzałek jest "odbite w lustrze". W połączeniu z trybem małych liter pozwala to pisać po arabsku poprawnie, czyli od prawej krawędzi ekranu do lewej.
	* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.		* W trybie małych liter, podczas pisania po arabsku naciśnięcie spacji powoduje, że ostatnia litera wprowadzonego przed chwilą wyrazu zamieniana jest na "alternatywną wersję" - w języku arabskim każda litera występuje w 4 formach, z czego w Atari dostępne są dwie.

Linia 27:		Linia 27:
	* [http://members.chello.nl/taf.offenga/atari_dev.htm Atari 8-bit Developer's Page] - strona [[Frankenstein]]a, z której można pobrać ROM BB000001 rev.59		* [http://members.chello.nl/taf.offenga/atari_dev.htm Atari 8-bit Developer's Page] - strona [[Frankenstein]]a, z której można pobrać ROM BB000001 rev.59
	* [http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/ Arabski 65XE z prototypowym systemem] na stronie Kevina Savetza (ROM-y dostępne na stronie są uszkodzone, poprawne są [http://ftp.pigwa.net/stuff/collections/nir_dary_cds/ROMS/ROMS_OS/XLROMS/ tu])		* [http://www.savetz.com/vintagecomputers/arabic65xe/ Arabski 65XE z prototypowym systemem] na stronie Kevina Savetza (ROM-y dostępne na stronie są uszkodzone, poprawne są [http://ftp.pigwa.net/stuff/collections/nir_dary_cds/ROMS/ROMS_OS/XLROMS/ tu])
			* [http://www.adawliah.com/ Witryna firmy aDawliah Universal Electronics]

	[[Category:Atari 8-bit]]		[[Category:Atari 8-bit]]