SpartaDOS X - Historia wersji

KMK: /* Format dyskietki */

2025-01-03T22:16:22Z

Format dyskietki

← poprzednia wersja		Wersja z 3 sty 2025, 23:16
Linia 31:		Linia 31:
	SpartaDOS X używa [[Format SpartaDOS\|formatu dysków SpartaDOS]], niezgodnego z klasycznym [[DOS 2.0\|DOS-em 2.0]]. Format SpartaDOS-u oferuje jednak o wiele większe możliwości, przede wszystkim obsługuje dyski o pojemności do 16 MB (65536 sektorów po 256 bajtów), tworzenie podkatalogów o wielkości do 1423 wpisów w każdym, zapisuje w katalogach czas i datę utworzenia pliku, dokładną wielkość pliku w bajtach (DOS 2.0 - w sektorach), rozszerzone atrybuty, a przede wszystkim zapewnia swobodny dostęp do każdego bajtu pliku (przez odpowiednik funkcji seek()), a także szybkie wykonywanie kasowania pliku (w DOS 2.0 skasowanie pliku wymaga odczytania go w całości, w SpartaDOS nie). Nie do pogardzenia jest fakt, że format SpartaDOS pozwala na bezbłędne i stuprocentowo pewne odzyskanie skasowanego pliku - co nie jest na przykład możliwe w uważanym za profesjonalny filesystemie [http://pl.wikipedia.org/wiki/File_Allocation_Table FAT].		SpartaDOS X używa [[Format SpartaDOS\|formatu dysków SpartaDOS]], niezgodnego z klasycznym [[DOS 2.0\|DOS-em 2.0]]. Format SpartaDOS-u oferuje jednak o wiele większe możliwości, przede wszystkim obsługuje dyski o pojemności do 16 MB (65536 sektorów po 256 bajtów), tworzenie podkatalogów o wielkości do 1423 wpisów w każdym, zapisuje w katalogach czas i datę utworzenia pliku, dokładną wielkość pliku w bajtach (DOS 2.0 - w sektorach), rozszerzone atrybuty, a przede wszystkim zapewnia swobodny dostęp do każdego bajtu pliku (przez odpowiednik funkcji seek()), a także szybkie wykonywanie kasowania pliku (w DOS 2.0 skasowanie pliku wymaga odczytania go w całości, w SpartaDOS nie). Nie do pogardzenia jest fakt, że format SpartaDOS pozwala na bezbłędne i stuprocentowo pewne odzyskanie skasowanego pliku - co nie jest na przykład możliwe w uważanym za profesjonalny filesystemie [http://pl.wikipedia.org/wiki/File_Allocation_Table FAT].

	Warto podkreślić, że dzięki modułowej strukturze SpartaDOS X umożliwia załadowanie sterowników obsługujących inne [[Formaty systemów plików\|systemy plikowe]], w tym [[Format AtariDOS 2\|AtariDOS 2]] i [[Format MyDOS\|MyDOS]], a nawet [[Format CP/M 2.2\|CP/M 2.2]] czy ~~FAT~~.		Warto podkreślić, że dzięki modułowej strukturze SpartaDOS X umożliwia załadowanie sterowników obsługujących inne [[Formaty systemów plików\|systemy plikowe]], w tym [[Format AtariDOS 2\|AtariDOS 2]] i [[Format MyDOS\|MyDOS]], a nawet [[Format CP/M 2.2\|CP/M 2.2]] czy FAT12 i FAT16.

	== Inne ==		== Inne ==

KMK: /* Wykorzystanie pamięci */

2025-01-03T22:15:56Z

Wykorzystanie pamięci

← poprzednia wersja		Wersja z 3 sty 2025, 23:15
Linia 7:		Linia 7:
	== Wykorzystanie pamięci ==		== Wykorzystanie pamięci ==

	Podczas normalnej pracy większość kodu SpartaDOS X rezyduje w dodatkowej pamięci: pod ROM-em, jeśli komputer ma 64k [[RAM]], albo użytkownik sobie tak zażyczy, albo w banku dodatkowej pamięci (obsługiwane są rozszerzenia [[Axlon]] oraz zgodne ze [[130XE]]). W tej pamięci DOS trzyma sterowniki, bufory plików itp. Dalsza część, tak zwana biblioteka SpartaDOS X, znajduje się na dwóch spośród ośmiu ośmiokilobajtowych banków modułu ROM (czyli zajmuje 16k). Biblioteka normalnie jest uaktywniona i zajmuje adresy $A000-$BFFF, jednak ponieważ pamięć tę wykorzystuje bardzo duża ilość programów (by już nie wspomnieć o interpreterze [[Atari BASIC]]), biblioteka może zostać odłączona poleceniem '''X'''.		Podczas normalnej pracy większość kodu SpartaDOS X rezyduje w dodatkowej pamięci: pod ROM-em, jeśli komputer ma 64k [[RAM]], albo użytkownik sobie tak zażyczy, albo w banku dodatkowej pamięci (obsługiwane są rozszerzenia [[Axlon]] oraz zgodne ze [[130XE]]). W tej pamięci DOS trzyma sterowniki, bufory plików itp. Dalsza część, tak zwana biblioteka SpartaDOS X, znajduje się na dwóch spośród ośmiu ośmiokilobajtowych banków modułu ROM (czyli zajmuje 16k). Biblioteka normalnie jest uaktywniona i zajmuje adresy $A000-$BFFF, jednak ponieważ pamięć tę wykorzystuje bardzo duża ilość programów (by już nie wspomnieć o interpreterze [[Atari BASIC]]), biblioteka może zostać odłączona poleceniem '''X''' (jego użycie może zostać zautomatyzowane).

	{{grafr\|SpartaDOS_X_prompt_small.png}}		{{grafr\|SpartaDOS_X_prompt_small.png}}

KMK: ++

2025-01-03T22:07:54Z

← poprzednia wersja		Wersja z 3 sty 2025, 23:07
Linia 3:		Linia 3:
	[[Image:SpartaDOS_X_logo.png]] Odmiana [[SpartaDOS\|SpartaDOS-u]] napisana przez Mike Gustafsona i wydana firmę [[ICD\|ICD, Inc.]] w postaci modułu ROM. Jest to w zasadzie pakiet oprogramowania zawierający, oprócz samych procedur systemowych, także ponad 110 programów narzędziowych, umieszczonych częściowo w module ROM, a częściowo na dodatkowym dysku [[SpartaDOS X Toolkit]].		[[Image:SpartaDOS_X_logo.png]] Odmiana [[SpartaDOS\|SpartaDOS-u]] napisana przez Mike Gustafsona i wydana firmę [[ICD\|ICD, Inc.]] w postaci modułu ROM. Jest to w zasadzie pakiet oprogramowania zawierający, oprócz samych procedur systemowych, także ponad 110 programów narzędziowych, umieszczonych częściowo w module ROM, a częściowo na dodatkowym dysku [[SpartaDOS X Toolkit]].

	Ogólnie jest to najprawdopodobniej najlepszy, a już na pewno najbardziej rozbudowany (moduł w wersji 4.2 ma 64, a w wersji 4.4 - 128 KB) [[DOS]], jaki powstał na małe Atari (a może i na wszystkie komputery ośmiobitowe). Umieszczenie w module [[ROM]] sprawia, że DOS, mimo sporych rozmiarów, uruchamia się bardzo szybko.		Ogólnie jest to najprawdopodobniej najlepszy, a już na pewno najbardziej rozbudowany (moduł w wersji 4.2 ma 64, a od wersji 4.4 - 128 KB) [[DOS]], jaki powstał na małe Atari (a może i na wszystkie komputery ośmiobitowe). Umieszczenie w module [[ROM]] sprawia, że DOS, mimo sporych rozmiarów, uruchamia się bardzo szybko.

	== Wykorzystanie pamięci ==		== Wykorzystanie pamięci ==
Linia 15:		Linia 15:
	== Konfiguracja i obsługa ==		== Konfiguracja i obsługa ==

	Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy uruchamianiu programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.		Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmienna_%C5%9Brodowiskowa zmienne środowiskowe], przekierowania we/wy, potoki, pliki wsadowe z wyrażeniami warunkowymi, procedurami, przy uruchamianiu programów wykorzystuje szlak poszukiwań (zapisany w zmiennej PATH) itp.

	Od wersji 4.50 dostępne są (opcjonalnie) [https://pl.wikipedia.org/wiki/Dowi%C4%85zanie_symboliczne dowiązania symboliczne].		Od wersji 4.50 dostępne są (opcjonalnie) [https://pl.wikipedia.org/wiki/Dowi%C4%85zanie_symboliczne dowiązania symboliczne] do plików.

	Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd. Dostępna jest też alternatywna powłoka: [[Sparta Commander]].		Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd. Dostępna jest też alternatywna powłoka: [[Sparta Commander]].

KMK: /* Konfiguracja i obsługa */

2025-01-03T21:39:43Z

Konfiguracja i obsługa

← poprzednia wersja		Wersja z 3 sty 2025, 22:39
Linia 17:		Linia 17:
	Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy uruchamianiu programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.		Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy uruchamianiu programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.

	Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd.		Od wersji 4.50 dostępne są (opcjonalnie) [https://pl.wikipedia.org/wiki/Dowi%C4%85zanie_symboliczne dowiązania symboliczne].

			Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd. Dostępna jest też alternatywna powłoka: [[Sparta Commander]].

	Na urządzeniu CAR: - które jest pseudodyskiem zajmującym 48k modułu ROM - zapisane są podstawowe sterowniki, oraz przydatne oprogramowanie narzędziowe - ARC (paker - depaker zgodny z Atari ST / PC), MENU; czyli kopier, RS232, RAMDISK, itd.		Na urządzeniu CAR: - które jest pseudodyskiem zajmującym 48k modułu ROM - zapisane są podstawowe sterowniki, oraz przydatne oprogramowanie narzędziowe - ARC (paker - depaker zgodny z Atari ST / PC), MENU; czyli kopier, RS232, RAMDISK, itd.

KMK: red. + v.4.50

2025-01-03T21:36:21Z

red. + v.4.50

← poprzednia wersja		Wersja z 3 sty 2025, 22:36
Linia 3:		Linia 3:
	[[Image:SpartaDOS_X_logo.png]] Odmiana [[SpartaDOS\|SpartaDOS-u]] napisana przez Mike Gustafsona i wydana firmę [[ICD\|ICD, Inc.]] w postaci modułu ROM. Jest to w zasadzie pakiet oprogramowania zawierający, oprócz samych procedur systemowych, także ponad 110 programów narzędziowych, umieszczonych częściowo w module ROM, a częściowo na dodatkowym dysku [[SpartaDOS X Toolkit]].		[[Image:SpartaDOS_X_logo.png]] Odmiana [[SpartaDOS\|SpartaDOS-u]] napisana przez Mike Gustafsona i wydana firmę [[ICD\|ICD, Inc.]] w postaci modułu ROM. Jest to w zasadzie pakiet oprogramowania zawierający, oprócz samych procedur systemowych, także ponad 110 programów narzędziowych, umieszczonych częściowo w module ROM, a częściowo na dodatkowym dysku [[SpartaDOS X Toolkit]].

	Ogólnie jest to najprawdopodobniej najlepszy, a już na pewno najbardziej rozbudowany - moduł ma ~~64kB~~ - [[DOS]], jaki powstał na małe Atari (a może i na wszystkie komputery ośmiobitowe). Umieszczenie w module [[ROM]] sprawia, że DOS, mimo sporych rozmiarów, uruchamia się bardzo szybko.		Ogólnie jest to najprawdopodobniej najlepszy, a już na pewno najbardziej rozbudowany (moduł w wersji 4.2 ma 64, a w wersji 4.4 - 128 KB) [[DOS]], jaki powstał na małe Atari (a może i na wszystkie komputery ośmiobitowe). Umieszczenie w module [[ROM]] sprawia, że DOS, mimo sporych rozmiarów, uruchamia się bardzo szybko.

	== Wykorzystanie pamięci ==		== Wykorzystanie pamięci ==
Linia 15:		Linia 15:
	== Konfiguracja i obsługa ==		== Konfiguracja i obsługa ==

	Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy ~~uruchamianu~~ programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.		Standardowo SpartaDOS X obsługuje dyski twarde, ma bardzo rozbudowane możliwości konfiguracji, obsługuje kilkanaście gęstości dyskietek, przy uruchamianiu programów wykorzystuje szlak poszukiwań itp.

	Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd.		Command processor (shell) wzorowany na [http://pl.wikipedia.org/wiki/MS-DOS MS-DOS] (w tym podobieństwo w konfiguracji; CONFIG.SYS / AUTOEXEC.BAT), ma zaimplementowane zmienne środowiskowe, przekierowanie I/O itd.
Linia 40:		Linia 40:
	Na zdjęciu obok polska kopia kartridża wykonana przez [[AtraX]].		Na zdjęciu obok polska kopia kartridża wykonana przez [[AtraX]].

	== SpartaDOS X 4.4x ==		== SpartaDOS X 4.4x i 4.5x ==

	Jest to ulepszona wersja SpartaDOS X 4.22 przygotowana przez [[DLT (grupa)\|DLT]]. Mieści się na [[kartridż]]u o pojemności co najmniej 128 k. Ulepszenia polegają na usunięciu znanych błędów, poszerzeniu możliwości konfiguracji (m.in. jest zintegrowany Config Selector), dodaniu nowych sterowników i programów ~~użytkownych~~, zaimplementowaniu dostępu do większej liczby dysków (z 9 do 15) i przystosowaniu filesystemu do pracy z dyskami o sektorach 512-bajtowych (maks. pojemność partycji 32 MB).		Jest to ulepszona wersja SpartaDOS X 4.22 przygotowana przez [[DLT (grupa)\|DLT]]. Mieści się na [[kartridż]]u o pojemności co najmniej 128 k. Ulepszenia polegają na usunięciu znanych błędów, poszerzeniu możliwości konfiguracji (m.in. jest zintegrowany Config Selector), dodaniu nowych sterowników i programów użytkowych, zaimplementowaniu dostępu do większej liczby dysków (z 9 do 15) i przystosowaniu filesystemu do pracy z dyskami o sektorach 512-bajtowych (maks. pojemność partycji 32 MB).

	Oficjalnie zaprezentowano jak dotąd następujące wersje:		Oficjalnie zaprezentowano jak dotąd następujące wersje:
Linia 74:		Linia 74:
	== Odnośniki zewnętrzne ==		== Odnośniki zewnętrzne ==
	* [http://en.wikipedia.org/wiki/SpartaDOS_X Hasło '''SpartaDOS X''' na en.wikipedia.org]		* [http://en.wikipedia.org/wiki/SpartaDOS_X Hasło '''SpartaDOS X''' na en.wikipedia.org]
	* [http://sdx.atari8.info Strona główna projektu ''SDX Upgrade''] (SpartaDOS 4.4x, binaria i dokumentacja PDF)		* [http://sdx.atari8.info Strona główna projektu ''SDX Upgrade''] (SpartaDOS 4.5x, binaria i dokumentacja PDF)
	* [http://drac030.krap.pl/sdx420manual-pl.pdf SpartaDOS X 4.20 - podręcznik użytkownika] (format PDF, wersja poprawiona - uaktualniono 28.XII.2007.)		* [http://drac030.krap.pl/sdx420manual-pl.pdf SpartaDOS X 4.20 - podręcznik użytkownika] (format PDF, wersja poprawiona - uaktualniono 28.XII.2007.)

KMK: /* SpartaDOS X 4.4x */ 4.50

2024-12-31T01:38:40Z

SpartaDOS X 4.4x: 4.50

← poprzednia wersja		Wersja z 31 gru 2024, 02:38
Linia 56:		Linia 56:
	* 4.48 z datą 23 VII 2016 (ukazała się 26 VII 2016)		* 4.48 z datą 23 VII 2016 (ukazała się 26 VII 2016)
	* 4.49 z datą 7 IV 2020		* 4.49 z datą 7 IV 2020
			* 4.50 z datą 23 XII 2024

	Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].		Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].

Trub: 4.49

2020-05-04T20:05:34Z

4.49

← poprzednia wersja		Wersja z 4 maj 2020, 21:05
Linia 48:		Linia 48:
	* 4.39RC z datą 1 X 2006 (wersja próbna)		* 4.39RC z datą 1 X 2006 (wersja próbna)
	* 4.41 z datą 8 II 2008 (w rzeczywistości wersja ta ukazała się dzień wcześniej)		* 4.41 z datą 8 II 2008 (w rzeczywistości wersja ta ukazała się dzień wcześniej)
	* 4.42 z datą 25 XII 2008.		* 4.42 z datą 25 XII 2008
	* 4.43 z datą 10 IV 2011.		* 4.43 z datą 10 IV 2011
	* 4.44 z datą 3 VI 2011.		* 4.44 z datą 3 VI 2011
	* 4.45 z datą 4 XI 2011.		* 4.45 z datą 4 XI 2011
	* 4.46 z datą 1 I 2013.		* 4.46 z datą 1 I 2013
	* 4.47 z datą 10 II 2015		* 4.47 z datą 10 II 2015
	* 4.48 z datą 23 VII 2016 (ukazała się 26 VII 2016)		* 4.48 z datą 23 VII 2016 (ukazała się 26 VII 2016)
			* 4.49 z datą 7 IV 2020

	Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].		Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].

KMK: /* SpartaDOS X 4.4x */

2016-07-26T10:47:43Z

SpartaDOS X 4.4x

← poprzednia wersja		Wersja z 26 lip 2016, 11:47
Linia 46:		Linia 46:
	Oficjalnie zaprezentowano jak dotąd następujące wersje:		Oficjalnie zaprezentowano jak dotąd następujące wersje:

	* 4.39RC z datą 1.X.2006 (wersja próbna)		* 4.39RC z datą 1 X 2006 (wersja próbna)
	* 4.41 z datą 8.II.2008 (w rzeczywistości wersja ta ukazała się dzień wcześniej)		* 4.41 z datą 8 II 2008 (w rzeczywistości wersja ta ukazała się dzień wcześniej)
	* 4.42 z datą 25.XII.2008.		* 4.42 z datą 25 XII 2008.
	* 4.43 z datą 10.IV.2011.		* 4.43 z datą 10 IV 2011.
	* 4.44 z datą 3.VI.2011.		* 4.44 z datą 3 VI 2011.
	* 4.45 z datą 4.XI.2011.		* 4.45 z datą 4 XI 2011.
	* 4.46 z datą 1.I.2013.		* 4.46 z datą 1 I 2013.
	* 4.47 z datą 10.II.2015.		* 4.47 z datą 10 II 2015
			* 4.48 z datą 23 VII 2016 (ukazała się 26 VII 2016)

	Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].		Te wersje SpartaDOS są do pobrania [http://sdx.atari8.info stąd].

KMK o 19:32, 21 cze 2016

2016-06-21T19:32:28Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21 cze 2016, 20:32
Linia 66:		Linia 66:
	* [[Rejestry modułu SpartaDOS X]]		* [[Rejestry modułu SpartaDOS X]]
	* [[SpartaDOS X 256k (2x128k)]]		* [[SpartaDOS X 256k (2x128k)]]
			* [[Podręcznik użytkownika SpartaDOS X]]
			* [[Przewodnik programisty SpartaDOS X]]

	== Odnośniki zewnętrzne ==		== Odnośniki zewnętrzne ==

KMK: /* Odnośniki zewnętrzne */

2016-06-21T19:31:16Z

Odnośniki zewnętrzne

← poprzednia wersja		Wersja z 21 cze 2016, 20:31
Linia 71:		Linia 71:
	* [http://sdx.atari8.info Strona główna projektu ''SDX Upgrade''] (SpartaDOS 4.4x, binaria i dokumentacja PDF)		* [http://sdx.atari8.info Strona główna projektu ''SDX Upgrade''] (SpartaDOS 4.4x, binaria i dokumentacja PDF)
	* [http://drac030.krap.pl/sdx420manual-pl.pdf SpartaDOS X 4.20 - podręcznik użytkownika] (format PDF, wersja poprawiona - uaktualniono 28.XII.2007.)		* [http://drac030.krap.pl/sdx420manual-pl.pdf SpartaDOS X 4.20 - podręcznik użytkownika] (format PDF, wersja poprawiona - uaktualniono 28.XII.2007.)
	* [http://drac030.krap.pl/pl-sparta-pliki.php Parę programów do ściągnięcia]

	[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]		[[Kategoria:Oprogramowanie Atari 8-bit]]
	[[Kategoria:Programy użytkowe]]		[[Kategoria:Programy użytkowe]]
	[[Kategoria:SpartaDOS X]]		[[Kategoria:SpartaDOS X]]