Atares

Atares

WPPUH "Atares" sp. z o.o. – polska firma działająca na początku lat 90., związana z rynkiem komputerów Atari 8-bit. Zajmowała się dystrybucją i komercjalizacją rozwiązań sprzętowych i programowych, w tym systemów typu turbo oraz rozszerzeń audio.

Firma z Chorzowa, początkowo mieściła się w domku jednorodzinnym w Chorzowie Batorym na ul. Jesionowej 3. Później przeniosła się do Chorzowa Centrum, na ul. Truchana 35.

Atares był wydawcą gier i programów edukacyjnych oraz dystrybutorem sprzętu (kartridży) oraz rozmaitych rozwiązań sprzętowych, takich jak Turbo Blizzard czy też sampler Crystal Sound.

---

Turbo Blizzard

Atares jest najczęściej kojarzony z systemem Turbo Blizzard, jednak jego autorstwo nie jest jednoznaczne.

Z dostępnych źródeł, w tym wywiad ze ś.p. Marcinem Długoszem przeprowadzony przez Kaza z AtariOnline, wynika, że część technologii była opracowana przez niezależnych autorów, a następnie sprzedana firmie Atares.

Sugeruje to, że Atares nie był pierwotnym twórcą wszystkich oferowanych rozwiązań, lecz pełnił również rolę podmiotu:

• nabywającego prawa do technologii,
• rozwijającego istniejące rozwiązania,
• oraz wprowadzającego je na rynek.

Analizy zachowanych kartridży wskazują, że:

• rozwiązania Blizzard były rozwijane w kilku wariantach,
• wersje sygnowane przez Atares mogą być adaptacjami istniejących systemów,
• występują powiązania z oznaczeniem KNS (np. widoczne w niektórych wersjach oprogramowania sygnatury „KNS ATARES”).

---

Crystal Sound Sampler

Atares był dystrybutorem urządzenia Crystal Sound – samplera dla komputerów Atari 8-bit, umożliwiającego digitalizację dźwięku.

Autorem tego rozwiązania był Marcin Długosz. Podobnie jak w przypadku systemów turbo, Atares pełnił rolę podmiotu komercjalizującego istniejącą technologię.

Sampler pozwalał na próbkowanie dźwięku z rozdzielczością około 4 bit i częstotliwością ograniczoną głównie wydajnością CPU. Tak nagrane próbki można było potem wykorzystać we własnych programach lub skorzystać z oprogramowania dołączonego do systemu. Wiele produkcji z tamtej epoki (np. produkcje Marka Góreckiego) wykorzystywało sample wykonane za pomocą Crystal Sound. Jednym z dostarczanych programów był prosty demo-kreator, który umożliwiał stworzenie prostego "dema", składającego się z obrazka i prostego scrolla; po wciśnięciu klawisza odtwarzany był wcześniej przygotowany przez twórcę plik dźwiękowy.

---

Charakterystyka sprzętu

Kartridże (cartridge) sygnowane przez Atares:

• bazują na typowej architekturze bankowanych kartridży Atari (8K/16K i więcej),
• często wykorzystują mechanizm odłączania przez zapis do obszaru $D5xx,
• zawierają różne warianty loaderów i narzędzi (kopiery, oprogramowanie dla systemów turbo, DOS-y, itp.),
• często różnią się głównie zawartością EPROM przy podobnej elektronice.

Zachowane egzemplarze wskazują na stosunkowo prostą konstrukcję oraz pewne różnice jakości wykonania, co sugeruje pół-rzemieślniczy charakter produkcji.

---

Rola na rynku

Atares wpisuje się w typowy dla Polski początku lat 90. model:

• przejścia od działalności pół-amatorskiej do komercyjnej,
• formalizacji istniejących rozwiązań,
• dystrybucji technologii turbo w szerszej skali.

Firma była jednym z elementów ekosystemu obejmującego niezależnych twórców, małe warsztaty sprzętowe oraz lokalnych dystrybutorów.

---

Podsumowanie

Obecny stan wiedzy wskazuje, że Atares nie był jednoznacznym twórcą systemu Turbo Blizzard, lecz podmiotem, który rozwijał, adaptował i komercjalizował istniejące rozwiązania, a podobny model dotyczył również urządzenia Crystal Sound.

---

Zobacz też

• Turbo Blizzard
• Crystal Sound
• Marcin Długosz

---

Bibliografia

• Reklama "Atares", Bajtek 7/1988 (w AtariOnline), s. 29
• Reklama "Atares", Bajtek 9/1989 (w AtariOnline), s. 27